- Badanie z 2024 roku ujawnia, że odświeżacz powietrza jest bezpośrednim wyzwalaczem migreny dla ponad 40% osób
- Prawo nie zobowiązuje producentów do ujawniania pełnego składu chemicznego odświeżaczy powietrza, co utrudnia ocenę ich szkodliwości
- Analizy naukowe dowodzą, że lotne związki organiczne z odświeżaczy tworzą w powietrzu szkodliwy dla układu nerwowego formaldehyd
- Tak zwane zmęczenie węchowe sprawia, że mózg ignoruje zapach, ale organizm wciąż wdycha szkodliwe substancje
Czy odświeżacz powietrza może powodować migrenę? Nowe badania wskazują na związek
Zastanawiasz się, skąd biorą się twoje nagłe bóle głowy lub ataki migreny w biurze lub w domu? Zaskakującym winowajcą może być produkt, który ma poprawiać atmosferę – odświeżacz powietrza. Badanie opublikowane w 2024 roku na łamach jednego z czasopism naukowych wykazało, że aż 43,2% osób cierpiących na migreny wskazuje właśnie te produkty jako bezpośredni wyzwalacz bólu. To sygnał alarmowy, zwłaszcza że ta sama analiza pokazała, iż ponad 30% badanych z tego powodu traciło dni pracy.
Mechanizm jest prostszy, niż mogłoby się wydawać, i opiera się na chemii wdychanego powietrza. Odświeżacze uwalniają lotne związki organiczne (w skrócie VOCs), takie jak limonen, które wchodzą w reakcję z obecnym w powietrzu ozonem.
W wyniku tej reakcji powstają szkodliwe zanieczyszczenia wtórne, w tym formaldehyd, które negatywnie wpływają na układ nerwowy, mogąc powodować problemy z koncentracją i uporczywe bóle głowy.
Co to jest zmęczenie węchowe i dlaczego jest groźne dla zdrowia?
Nasze ciało posiada naturalną, niewidzialną barierę chemiczną, która chroni nas przed szkodliwymi substancjami z otoczenia, takimi jak ozon. Niestety, badania z 2024 roku wykazały, że substancje z odświeżaczy zakłócają jej działanie. Analizy naukowe potwierdzają, że prowadzi to do spadku stężenia wolnych rodników OH, które działają jak nasi wewnętrzni „czyściciele” atmosfery, aż o 86%.
Problem pogłębia zjawisko znane jako „zmęczenie zapachowe”. Po pewnym czasie mózg przyzwyczaja się do ciągłej obecności zapachu i po prostu go ignoruje. Choć przestajemy czuć woń odświeżacza, nasze ciało wciąż jest narażone na wdychanie szkodliwych substancji, co może prowadzić do przewlekłego zatrucia organizmu bez odczuwania natychmiastowych objawów.
Skład odświeżaczy powietrza. Dlaczego producenci nie muszą ujawniać wszystkich składników?
Niestety, jako konsumenci mamy niewielką kontrolę nad tym, co wdychamy, ponieważ prawo nie wymaga od producentów pełnej transparentności. W Polsce, podobnie jak w całej Unii Europejskiej, nie ma obowiązku umieszczania na etykietach pełnego składu chemicznego odświeżaczy powietrza.
Sytuację pogarsza fakt, że według danych Europejskiej Agencji Środowiska z 2024 roku, aż 96% miejskiej populacji UE jest narażone na niebezpieczne stężenia pyłów PM2.5, a sztuczne zapachy do domu mogą stanowić ich istotne źródło w zamkniętych pomieszczeniach.
Czym zastąpić odświeżacz powietrza? Poznaj 3 bezpieczne alternatywy
Zamiast maskować nieprzyjemne zapachy, warto usunąć ich źródło i zadbać o jakość powietrza w naturalny sposób. Eksperci podkreślają, że jednym z najskuteczniejszych rozwiązań jest regularne wietrzenie pomieszczeń, nawet przez kilka minut dziennie.
Dobrym pomysłem może być również inwestycja w rośliny doniczkowe, które naturalnie oczyszczają powietrze, takie jak popularna sansewieria gwinejska czy aloes. Doskonałym i bezpiecznym absorbentem zapachów jest też węgiel aktywowany, który skutecznie je pochłania, nie emitując przy tym żadnych szkodliwych substancji.
