- Mężczyźni ulegają urazom rdzenia kręgowego do sześciu razy częściej niż kobiety na skutek wypadków komunikacyjnych
- Około 10 procent chorych umiera w ostrej fazie po urazie z powodu niebezpiecznych powikłań płucnych
- W polskim systemie opieki zdrowotnej standardowy pobyt pacjenta na oddziale rehabilitacyjnym wynosi maksymalnie 12 tygodni
Uraz rdzenia kręgowego w Polsce. Kto najczęściej ulega takim wypadkom?
Jeśli ty lub ktokolwiek z twoich bliskich doznał urazu rdzenia kręgowego, wiedzcie, że z taką sytuacją mierzy się rocznie wielu pacjentów w naszym kraju. Z danych epidemiologicznych wynika, że mężczyźni ulegają tego typu uszkodzeniom nawet od trzech do sześciu razy częściej niż kobiety. Najczęstszą przyczyną tych dramatycznych zdarzeń są groźne wypadki komunikacyjne, upadki z wysokości oraz niefortunne skoki do wody.
W ostrej fazie bezpośrednio po urazie śmiertelność w polskich szpitalach wynosi zazwyczaj około 10 proc., a najczęstszą przyczyną zgonów są niebezpieczne powikłania płucne. Dlatego tak kluczowe jest to, aby natychmiast po wypadku trafić pod stałą opiekę wyspecjalizowanego zespołu medycznego. Szybka interwencja i wdrożenie odpowiednich procedur ratunkowych w szpitalu znacznie zwiększają szanse na przeżycie oraz dają lepsze rokowania na przyszłość.
Szok po urazie rdzenia kręgowego. Z czym mierzy się twój bliski po wypadku?
Jeśli bliska ci osoba doznała uszkodzenia rdzenia, musisz wiedzieć, że w pierwszych dniach odczuwa ona nie tylko ogromny ból, ale również drastyczny spadek energii i brak siły fizycznej. Do tego dochodzi całkowite zagubienie, nasilony stres emocjonalny i paraliżujący strach przed utratą niezależności. Najlepszym, co możesz teraz zrobić dla pacjenta, jest zapewnienie mu poczucia bezpieczeństwa i swojej ciągłej obecności, bez wywierania presji na natychmiastowe postępy w leczeniu.
Niestety w tym krytycznym czasie personel szpitalny nierzadko zmaga się z brakami kadrowymi i presją czasu wynikającą z biurokracji, co mocno utrudnia dobrą komunikację z pacjentem. Zespół rehabilitacyjny stara się na bieżąco edukować chorego, ale te próby często kończą się niepowodzeniem z powodu silnego załamania psychicznego po stronie pacjenta. Warto w takich momentach pełnić rolę uważnego pośrednika między lekarzami a bliskim, spokojnie tłumacząc mu kolejne etapy powrotu do sprawności.
Fizjoterapia po urazie rdzenia kręgowego. Jakie metody przywracają sprawność?
Jeśli doznałeś urazu rdzenia kręgowego, twoja intensywna fizjoterapia musi rozpocząć się już na oddziale intensywnej terapii i trwać bez przerw przez cały okres rekonwalescencji. Na samym początku specjaliści skupią się na nauce tak podstawowych czynności, jak samodzielna zmiana pozycji w łóżku, przesiadanie się na wózek inwalidzki czy utrzymanie równowagi podczas siadania. Musisz uzbroić się w cierpliwość, ponieważ każdy z tych małych kroków stanowi niezbędny fundament do późniejszej pionizacji i ewentualnej nauki chodzenia.
W zależności od zachowanej funkcji ruchowej w twoich rękach oraz nogach, fizjoterapeuci mogą wdrożyć następujące metody treningowe:
- trening chodu na bieżni ze wsparciem wagi ciała i stymulacją elektryczną
- ćwiczenia siłowe osłabionych mięśni wykonywane nawet w seriach po 200 skurczów dziennie
- jazda na rowerze stacjonarnym wykorzystującym funkcjonalną elektrostymulację mięśni
- trening balansu ciała z wykorzystaniem systemów wirtualnej rzeczywistości
- robotyczna rehabilitacja wspierająca prawidłową pracę kończyn górnych i dolnych.
Niewydolność oddechowa po uszkodzeniu rdzenia. Jakie metody chronią płuca?
Uszkodzenie rdzenia kręgowego bardzo często prowadzi do osłabienia lub całkowitego paraliżu mięśni brzucha, co bezpośrednio zaburza twój naturalny odruch kaszlowy. Płytki oddech i zalegająca w ciele wydzielina to najwięksi wrogowie w początkowej fazie leczenia, ponieważ stanowią główną przyczynę niebezpiecznych powikłań płucnych. Z tego powodu musisz ściśle współpracować z zespołem medycznym i regularnie poddawać się zabiegom oczyszczającym drogi oddechowe.
Aby poprawić pojemność twoich płuc i usunąć niebezpieczną wydzielinę, fizjoterapeuci wykorzystują na oddziałach kilka skutecznych rozwiązań:
- mechaniczny asystor kaszlu ułatwiający pozbycie się śluzu
- ręczne wspomaganie odruchu kaszlowego przez wykwalifikowanego specjalistę
- terapia oddechowa z użyciem urządzeń wytwarzających dodatnie ciśnienie
- specjalne pasy brzuszne poprawiające stabilność tułowia i ciśnienie krwi.
Rehabilitacja w Polsce po urazach rdzenia. Na jaką pomoc możesz liczyć?
W polskim systemie publicznej opieki zdrowotnej standardowy pobyt na oddziale rehabilitacyjnym w ostrej fazie po urazie rdzenia kręgowego wynosi maksymalnie około 12 tygodni. Kompleksową opiekę nad pacjentami oferują głównie dwa specjalistyczne ośrodki zlokalizowane w Konstancinie oraz Tarnowskich Górach, jednak wielu chorych ostatecznie trafia do lokalnych placówek o różnym standardzie leczenia. Zawsze stanowczo domagaj się od lekarza prowadzącego wyraźnych wytycznych dotyczących dalszego planu fizjoterapii, zanim opuścisz szpitalną salę.
Po zakończeniu pobytu w szpitalu masz prawo skorzystać z rehabilitacji w warunkach ambulatoryjnych, która zazwyczaj obejmuje serię pięciu zabiegów dziennie przez około 10 dni. Jeśli ze względu na swój trudny stan zdrowia nie jesteś w stanie samodzielnie dotrzeć do przychodni, przysługuje ci rehabilitacja domowa w wymiarze do 80 dni w ciągu roku. Warto z dużym wyprzedzeniem dowiadywać się o wolne terminy i natychmiast składać odpowiednie wnioski, ponieważ kolejki do specjalistów bywają niezwykle długie.
7
Źródła:
