- Eksperci wyjaśniają, że szary pierścień wokół tęczówki to złogi cholesterolu osadzające się w tkance rogówki
- Obecność szarej obwódki na oku u młodej osoby przed 50 rokiem życia jest ważnym sygnałem ostrzegawczym
- Badania naukowe potwierdzają, że obwódka starcza u mężczyzn poniżej 50 lat może podnosić ryzyko chorób serca nawet 6-krotnie
- Brak widocznego pierścienia na oku nie gwarantuje, że twój poziom cholesterolu jest prawidłowy
Szary pierścień wokół tęczówki. Co oznacza?
Ten dziwny, szarawy pierścień pojawiający się na krawędzi tęczówki może budzić niepokój, ale często jest to zjawisko całkowicie naturalne. Taka zmiana, nazywana przez lekarzy obwódką starczą (łac. arcus senilis), to nic innego jak złogi tłuszczów, głównie cholesterolu. Tworzą one widoczną, białą lub szarą linię oddzielającą kolorową część oka od jego białka.
Jak do tego dochodzi? Specjaliści wyjaśniają, że z wiekiem niewielkie naczynia krwionośne na granicy rogówki stają się bardziej przepuszczalne. To sprawia, że lipoproteiny, czyli cząsteczki transportujące cholesterol, z krwi przenikają do tkanki rogówki i tam się osadzają. Jest to proces stopniowy, który według danych przytoczonych w bazie PMC, po 80. roku życia dotyka niemal 100% osób.
Obwódka na oku u młodej osoby. Kiedy to objaw wysokiego cholesterolu?
Jednak kluczową rolę w interpretacji tego zjawiska odgrywa wiek. O ile u osób po sześćdziesiątce obwódka jest traktowana jako normalny objaw starzenia, o tyle jej obecność przed 50. rokiem życia stanowi ważny sygnał ostrzegawczy. W takim przypadku mówimy o obwódce młodzieńczej (łac. arcus juvenilis), która może wskazywać na zaburzenia metabolizmu tłuszczów w organizmie i być jednym z objawów wysokiego cholesterolu.
Badania, których wyniki opublikowano w bazie PMC, są w tej kwestii jednoznaczne. Wykazały one, że u mężczyzn poniżej 50 lat z widoczną obwódką ryzyko zgonu z powodu choroby wieńcowej jest aż 6-7 razy wyższe niż u ich rówieśników bez tej zmiany. Co ważne, ci sami badacze zauważyli, że u osób starszych ta zależność zanika, ponieważ pierścień staje się zjawiskiem powszechnym.
Kiedy warto iść do lekarza i zbadać cholesterol?
Sama obecność obwódki nie pogarsza ostrości wzroku i nie stanowi niebezpieczeństwa dla kondycji oczu, dlatego nie ma potrzeby podejmowania działań okulistycznych. Zdaniem specjalistów z Cleveland Clinic, zmiana ta jest jednak widocznym sygnałem procesów zachodzących wewnątrz naszego ciała – mianowicie możliwego gromadzenia się cholesterolu w naczyniach. Dlatego, jeśli zauważysz ją u siebie przed 50. urodzinami, warto rozważyć wizytę u lekarza rodzinnego, aby wykonać lipidogram, czyli badanie cholesterolu we krwi. Szczególną czujność dobrze jest zachować, gdy obwódka pojawi się tylko w jednym oku, co jak wskazują analizy z bazy StatPearls NCBI, może sugerować problemy z tętnicą szyjną.
Czy brak szarej obwódki oznacza, że cholesterol jest w normie?
Brak zauważalnego pierścienia otaczającego rogówkę w żadnym wypadku nie daje pewności, że stężenie cholesterolu pozostaje prawidłowe. Zestawienia publikowane przez Amerykańskie Kolegium Kardiologii (ACC) wyraźnie wskazują, że obwódka starcza cechuje się niską czułością jako wskaźnik zagrożenia schorzeniami serca. W praktyce oznacza to, iż u sporej liczby pacjentów z wysokim poziomem cholesterolu ten symptom nigdy nie wystąpi.
Dlatego kluczowa jest profilaktyka, niezależnie od tego, co widzimy w lustrze. Warto też pamiętać, że obwódka jest zmianą trwałą. Nie zniknie ona nawet po skutecznym obniżeniu cholesterolu za pomocą diety czy odpowiedniego leczenia, pozostając swego rodzaju śladem dawnych problemów zdrowotnych.
Kiedy i jak często badać cholesterol?
Niezależnie od obecności obwódki wokół tęczówki, regularne kontrolowanie poziomu cholesterolu jest kluczowe dla profilaktyki chorób serca. Zgodnie z wytycznymi, u każdej osoby dorosłej po 40. roku życia zaleca się regularne kontrolowanie profilu lipidowego, najlepiej raz w roku. Jeśli nie masz problemów z sercem, nadwagą ani obciążeń genetycznych, będąc osobą dorosłą po 20. roku życia, warto badać cholesterol raz na 4-6 lat. To standardowe zalecenie dla osób z niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym.
Kontrola musi być znacznie częstsza (zazwyczaj raz w roku), jeśli dotyczą cię poniższe czynniki:
- Palenie papierosów.
- Nadciśnienie tętnicze.
- Cukrzyca lub stan przedcukrzycowy.
- Nadwaga lub otyłość.
- Historia chorób serca w rodzinie (szczególnie wczesne zawały).
Lipidogram mierzy poziom cholesterolu całkowitego, "dobrego" cholesterolu HDL, "złego" cholesterolu LDL oraz trójglicerydów. Wyniki lipidogramu pomagają lekarzowi ocenić ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie działania profilaktyczne lub lecznicze.
Co podnosi poziom cholesterolu? GALERIA
7
