- Silny ból w nadbrzuszu utrzymujący się ponad 30 minut oraz wymioty to wskazanie do pilnej wizyty na SOR
- U około 50 proc. chorych ból promieniuje do pleców i nasila się przy głębokim wdechu
- Gorączka, wyraźne wzdęcie brzucha i zaburzenia świadomości mogą wskazywać na ciężki stan chorego
- Diagnostyka w szpitalu obejmuje badanie poziomu enzymów we krwi oraz obowiązkowe wykonanie USG jamy brzusznej
Ostre zapalenie trzustki: co to jest i kiedy jechać na SOR
Ostre zapalenie trzustki to nagły stan zapalny trzustki oraz okolicznych tkanek. To jedna z częstszych chorób układu pokarmowego, która zwykle wymaga leczenia w szpitalu. Harvard Health Publishing zaleca pilny kontakt z pomocą medyczną, gdy pojawia się bardzo silny ból brzucha utrzymujący się ponad 30 minut, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu wymioty lub nasilone nudności.
Jak boli trzustka w ostrym zapaleniu? Objawy, które pojawiają się najczęściej
W ostrym zapaleniu trzustki ból jest stały, tępy i zwykle pojawia się w nadbrzuszu. MSD Manual podaje, że dolegliwości bywają na tyle silne, że w szpitalu konieczne jest podanie mocnych leków przeciwbólowych, np. w zastrzyku albo kroplówce. U około 50 proc. chorych ból promieniuje do pleców, a jego początek może być nagły (np. przy kamicy żółciowej) lub narastać przez kilka dni (np. przy nadużywaniu alkoholu).
W ostrym zapaleniu trzustki typowe jest to, że ból zmienia się przy ruchu i zmianie pozycji. Niewielką ulgę może dawać siedzenie z pochyleniem do przodu, a kaszel, gwałtowny ruch i głęboki wdech często ból nasilają. Dolegliwości zwykle nie mijają szybko i bez pomocy medycznej mogą utrzymywać się przez kilka dni.
Objawy ciężkiego przebiegu zapalenia trzustki: na co zwrócić uwagę
Jeśli opiekujesz się osobą, u której podejrzewasz ostre zapalenie trzustki, obserwuj jej stan ogólny i podstawowe parametry życiowe. W cięższym przebiegu mogą pojawić się gorączka, bardzo szybkie bicie serca oraz spadek ciśnienia, który daje silne osłabienie. NCBI Bookshelf zwraca też uwagę na objawy znacznego odwodnienia, które mogą być niebezpieczne:
- silna suchość błon śluzowych w jamie ustnej
- wyraźne wzdęcie brzucha
- zaburzenia świadomości lub nietypowe splątanie, zwłaszcza u osób starszych
- pojawienie się sinych wybroczyn w okolicy pępka lub na bokach tułowia.
Diagnostyka ostrego zapalenia trzustki na SOR: badania krwi i USG
Na SOR lekarze muszą szybko ocenić, czy objawy rzeczywiście wskazują na ostre zapalenie trzustki. Podstawą są badania krwi z oznaczeniem enzymów trawiennych, czyli lipazy lub amylazy. Serwis Diagnostics podaje, że ich stężenie bywa u chorych co najmniej trzykrotnie wyższe od normy. Zgodnie z polskimi wytycznymi przy przyjęciu do szpitala standardowo wykonuje się też USG jamy brzusznej.
Gdy obraz choroby nie jest jednoznaczny, lekarz może zlecić tomografię komputerową albo rezonans magnetyczny. Te badania pomagają ocenić nasilenie stanu zapalnego i sprawdzić, czy nie doszło do powikłań. Szybka ocena na SOR pozwala też kontrolować pracę innych narządów, m.in. nerek i płuc. Przy ciężkim przebiegu konieczne może być leczenie na oddziale intensywnej terapii.
Podejrzenie ostrego zapalenia trzustki: co robić, zanim dotrzesz do szpitala
Jeśli ty lub ktoś bliski ma silny ból w nadbrzuszu, który nie ustępuje po zmianie pozycji, nie czekaj na kolejne objawy. Przestań jeść i pić, bo jedzenie pobudza trzustkę do pracy i może nasilać stan zapalny. Nie stosuj termoforów ani leków rozkurczowych na własną rękę, ponieważ mogą zamaskować objawy i utrudnić diagnozę.
Najważniejsze jest jak najszybsze dotarcie do placówki medycznej, gdzie można wdrożyć leczenie i nawodnienie dożylne.
7 ważnych badań, które możesz zrobić na NFZ. Warto! GALERIA
7
Źródła:
