Promienica: bakteryjna CHOROBA SKÓRY

2015-08-26 8:57 Małgorzata Raczkowska

Promienica, inaczej aktynomikoza, jest chorobą o podłożu bakteryjnym. Jej nazwa wywodzi się od promienistego układu nitek bakterii powodujących infekcję. Promienica objawia się zmianami na skórze, które z początku mają charakter nierównych ognisk zapalnych, przekształcających się z czasem w liczne twarde guzy ropne.

Promienica to stosunkowo rzadko występująca u ludzi bakteryjna choroba zakaźna. Guzy przy promienicy mają tendencję do przebijania się na zewnątrz i do tworzenia trudno gojących się przetok, czyli pękania i wylewania zgromadzonej w nich wydzieliny.

Promienica jest przede wszystkim przewlekłą chorobą zakaźną zwierząt, zwłaszcza bydła i trzody chlewnej.

Charakterystyczną jej cechą jest obecność drobnych jasnożółtych ziarenek (tzw. druzy) w wydzielinie wydobywającej się z przetok – to kolonie bakterii promieniowców. Ich obecność jest podstawą lekarskiej diagnozy. Tylko jeśli trudno dostrzec te ziarenka, a lekarz ma podstawy, by podejrzewać promienicę – może poprzeć wstępne rozpoznanie pobierając na drodze biopsji materiał ze zmienionych chorobowo miejsc do badania histologicznego i mikrobiologicznego.

Promienica: przyczyny

Promienica dotyczy najczęściej dorosłych mężczyzn i ma charakter przewlekły - może się ciągnąć przez wiele miesięcy. Chorobę u ludzi wywołuje bakteria beztlenowa z grupy promieniowców o nazwie Actinomyces israeli, która może być składnikiem fizjologicznej flory bakteryjnej w jamie ustnej. Dlatego też choroba zaczyna się rozwijać najczęściej właśnie tam, a następnie zajmuje skórę w okolicy podżuchwowej, zazwyczaj po jednej stronie szyi.
Rozwojowi promienicy sprzyjają:

  • próchnica zębów
  • zakażenia przywierzchołkowe
  • urazy w obrębie jamy ustnej.

Zakażenie może się też rozwinąć po usunięciu zęba lub po urazie w okolicy twarzy lub szyi. Rany umożliwiają bowiem przedostanie się bakterii w głąb skóry i dalej – w głąb całego organizmu. Promienica może się umiejscowić także w obrębie klatki piersiowej (zajmuje płuca) lub brzucha (atakuje wtedy narządy wewnętrzne). To jednak stosunkowo rzadkie przypadki. Postać płucna choroby wywołana jest wdychaniem bakterii – promieniowców – z jamy ustnej. Ropnie tworzą się w płucach i na opłucnej, z czasem atakują kości, węzły chłonne i skórę. Postać brzuszna tej choroby – analogicznie – wywołana jest wskutek połknięcia promieniowców. Postacie płucna i brzuszna promienicy przebiegają nietypowo, dlatego ich rozpoznanie jest dość trudne.

Promienica: objawy

Objawy promienicy uzależnione są od umiejscowienia zmian. Mogą występować bóle w okolicy nacieków.

  • podwyższona (do 38 °C) temperatura
  • twarde, ograniczone, mało bolesne guzy, często z ogniskami ropnymi
  • z czasem guzkowate zmiany w nacieku ulegają rozpadowi i powstają przetoki z wydobywającą się surowiczo-krwistą treścią, która zawiera kolonie promieniowca

Dochodzi do przewlekłego procesu zapalnego z martwicą prowadzącą do powstawania przetok i ziarniną ulegającą bliznowaceniu z powstawaniem deskowatego nacieczenia

Leczenie promienicy

Promienicę, jako chorobę bakteryjną, leczy się antybiotykami, najczęściej podawaną doustnie (w najcięższych przypadkach – dożylnie)  – penicyliną. Kuracja trwa około pół roku i przez cały ten czas należy przyjmować antybiotyk. Czasem usuniecie zmian ropnych i twardych, zwłókniałych guzów wymaga interwencji chirurga. W terapii stosuje się także preparaty jodowe.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
RENATANIAK
|

Czy ktoś miał promienicę będąc w ciąży - znajomą (w 4 m-cu ciąży) leczą duomoksem - czy to wystarczy ? Czy można ciężarną leczyć penicyliną - i co będzie z dzieckiem?

Danuta
|

Witam. Mam pytanie do Pani Beaty ze Szczecina. Ponieważ mojej koleżanki - tez Beaty, 3 letni wnuk ma rozpoznanie promienicy, czy może Pani polecić dobrego lekarza że Szczecina?

Piotr
|

Niestety, przy promienicy CRP wcale nie musi być podwyższone. Wszystko zależy od lokalizacji i rozległości ogniska zapalnego.
Rozumiem, że tak było w przypadku Vandaliny, jednak nie jest to zasadą.
Pamiętajcie o tym.

vandalia
|

Tytuł jest bardzo mylący i błędny. Promienica NIE JEST CHOROBĄ SKÓRY. Ona się tylko czasem na skórze manifestuje, podczas gdy choroba toczy się w innych tkankach. Tworzy jakby grzybnię, cały czas się poszerzającą. Promienica atakuje wszystkie tkanki na swojej drodze, z kośćmi włącznie, np. z jelita przechodzi do kości miednicy, przenika przez nią i wyłazi na powierzchnię skóry ropniami i przetokami.
Ponad 50% zachorowań to promienica szczękowa (najwięcej mikrourazów w jamie ustnej), mniej jest płucnych, brzusznych czy ginekologicznych. Rocznie w Polsce odnotowuje się kilkanaście przypadków ZDIAGNOZOWANYCH i zgłoszonych do centralnych statystyk. A Ile pozostaje niezdiagnozowanych? Uważam, że znacznie, znacznie więcej. Ja miałam NIESAMOWITE szczęście, że trafiłam na lekarza, który już w trakcie drenażu ropnia w ścianie jelita rozpoznał promienicę, i co bardzo ważne - posłał wycinek do zbadania "na syrenie" bo promienica jako beztlenowiec w kontakcie z powietrzem ginie. Po pół godzinie już można sobie darować badanie - nic już nie wykaże. Diagnoza była zresztą potwierdzona przez prof. Butruka w Warszawie, autora podręczników dla studentów medycyny. I gdzie tu choroba skóry? Hę?

vandalia
|

DO: M - mam wrażenie, że Twoi lekarze albo nie rozpoznali, że to promienica, albo zaordynowali za słabe antybiotyki lub w zbyt małych dawkach, albo nie trzymali się zalecenia podręcznikowego aby przez 6 miesięcy od "zaleczenia" promienicy zapobiegać odnowieniu się - czyli dobicia jej co do jednaj komórki - poprzez antybiotyki już w mniejszej dawce i doustnie a nie dożylnie. Ja dostawałam przez 2 miesiące w szpitalu po 3 bombowe kroplówki dziennie, a potem przez 6 miesięcy dobijałam niedobitki przez ich zagłodzenie. Wyeliminowałam węglowodany do 0,01 z jadłospisu i CRP mi zeszło do 0, 08. 9 lat minęło i jestem od promienicy wolna. WALCZ O DUŻE DAWKI PENICYLINY KRYSTALICZNEJ - TO TZW. LEK Z WYBORU W WIĘKSZOŚCI ŹRÓDEŁ - dopóki CRP nie spadnie poniżej 2., a potem 6 m-cy zaporowo mniejsze dawki antybiotyków doustnie i badaj CRP regularnie. Jak zacznie rosnąć - promienica wraca.. DO SZYMONA: Czemu głowa? Podejrzewam, że wdarła się pod śluzówkę w jamie ustnej gdzieś na podniebieniu - a górnej ósemki aby nie wyrywałeś? - i zaczęła się rozwijać podskórnie w górę między czaszką w skórą. Nietypowo, bo zwykle idzie jak grzybnia (ma cechy właściwe dla grzybów) w żuchwę. Domagaj się penicyliny krystalicznej w dużych dawkach dożylnie. Doustnie przez 6 miesięcy po zasadniczym wyleczeniu - słabiej działa doustnie niż dożylnie. Ale lepiej, że zamanifestowała się ropniami niż miałaby po cichu zainfekować cały organizm.. DO: Darek - proszę pisać, kiedyś napisałam na jakimś forum i napisało do mnie ok. 20 osób - różnych przypadków - ze wspólnym mianownikiem: lekarze za mało lub nic nie wiedzą o promienicy, a nawet prawidłowo zdiagnozowaną na ogół źle leczą i zapominają o 6-miesięcznej prewencyjnej zaporze. Jedna kobitka ok. 30 lat poszła w ramach jakiejś akcji na bezpłatne badanie czy nie ma raka szyjki macicy. Raka na szczęście nie miała, ale lekarze zdiagnozowali przy okazji, że ma w tej okolicy promienicę i razem z wynikiem i diagnozą kazali biegiem do lekarza. A pani ginekolog przypisała jej jedno opakowanie pospolitego antybiotyku i to był koniec leczenia .... DOMAGAJCIE SIĘ WŁAŚCIWEGO LECZENIA - lekarze nie lubią jak się pacjent wymądrza, ale NIE PĘKAJCIE - NIELECZONA LUB ŹLE LECZONA PROMIENICA ZABIJA, bo niszczy wszystko na swojej drodze, każdą tkankę. I JESZCZE JEDNO: po zabiciu komórek promienicy ZMIANY SIĘ COFAJĄ (za wyjątkiem rozrośniętej żuchwy) - nie ma potrzeby wycinania wszystkich zaatakowanych zmienionych tkanek. Ja miałam - cytuję z opisu USG: "Duży guz przykątniczy, wciągnięta pętla jelita, liczne nacieki ropne, liczne pogrubienia i pocienienia śluzówki oraz dojrzały ropień w ścianie jelita cienkiego." No masakra, rak jak nic... A skończyło się drenażem ropnia z wycięciem zaatakowanego wyrostka do zbadania. A teraz nie mam już żadnych zmian. Beata, Szczecin

vandalia
|

Promienica o mało mnie na tamten świat nie wysłała - to choroba śmiertelna, jeśli jest nieleczona lub źle leczona. Największym problemem jest to, że lekarze niewiele lub w ogóle o niej nie wiedzą. A że promienica doskonale imituje zmiany nowotworowe, to najczęściej wycinają wszystko, a potem się dziwią, że nie mogą znaleźć komórek rakowych. Ale ona jest naprawdę jak rak - jeśli zostanie żywa choć jedna komórka, to będzie się znowu rozwijać nowa kolonia. Piszcie do mnie na adres b.zielinska@pomorzezachodnie.pl - mogę udzielić porad, dać kontakt do lekarzy znających się na promienicy. NA POCIECHĘ - PROMIENICA DAJE SIĘ SKUTECZNIE WYLECZYĆ - GŁÓWNIE PENICYLINĄ KRYSTALICZNĄ - W DUŻYCH DAWKACH I DŁUGO. Oczywiście NIC NIE ZAMIERZAM WAM SPRZEDAWAĆ. Miałam niesamowite wprost szczęście, że w 8 miesięcy zwalczyłam to paskudztwo do końca i jestem od 9 lat zdrowa, i mam potrzebę spłacania długu opatrzności.
DO: "promienica-koszmar" : klasyczna promienica szczękowa, która powoduje rozrastanie się żuchwy i ropne przetoki z żółciutkimi ziarenkami widocznymi gołym okiem. To jest znak firmowy promienicy - jak są te ziarenka to już mamy 100% diagnozy. Czy już udało się się ją zwalczyć? Znam w Poznaniu lekarza znającego się na promienicy, napisz, dam kontakt (muszę tylko poszukać w pamięci). Czy badasz regularnie swoje CRP? To najlepszy miernik skali rozwoju promienicy. Beata, Szczecin

Darek
|

Panie Szymonie, jak można się z Panem skontaktować. Mam podobny problem i chciałbym uzyskać jak najwięcej informacji na temat możliwości leczenia.
Mam nadzieję, że zagląda Pan do tych komentarzy i się pan odezwie.
Życzę zdrowia.

szymon
|

witam
jestem nosicielem tej wstretnej bakterii czyli promienicy
dzisiaj opuscilem szpital i jestem na antybiotykach
poczatkowo lekarz stwierdzil ze mam kaszaki i je usunal
co dziwne znajdowaly sie one na głowie
po zabiegu wysłał mnie do domy i tyle
3miesiace spokoju a pozniej juz nie moglem nawet lezec
postanowilem udac sie znowu do lekarza
skonczylo sie na 2 godzinnej operacji glowy
zalozono mi dreny przy guzach ropnych i tyle
antybiotyk biore co 12 godzin
ponadto ropirnie byly bardzo bolesne
dziwna sprawa ze akurat promienica zaatakowala mi glowe ale trudno sie mowi

M
|

a dokladnie lekarz w Tarnobrzegu a ortodontka w Mielcu

M
|

ja nosząc aparat zraniłam sobie policzek i tez pojawilo mi sie ziarenko poczatkowo w policzku ktore roslo i zaropialo jednak ortodontka i chrurg szczekowo - twarzowy odrazu zdiagnozowali chorobe. trafilam na oddzial moj policzek zostal nacięty i tresc ropna zostala oddana do badania, pozniej antybiotyki i caly czas promienica jest w procecie gojenia, po wyjsciu ze szpitala te guzy ropne pekaly a ta ropa z grudkami wylewala sie z policzka ale teraz policzek jest lekko zapadniety i ma ciemniejszy kolor ale ponoc to normalne