- Główną przyczyną męskiego łysienia jest wpływ hormonu DHT, który prowadzi do stopniowego osłabiania i zanikania mieszków włosowych
- Pierwsze objawy pojawiają się najczęściej między 30. a 40. rokiem życia w formie zakoli lub przerzedzeń na czubku głowy
- Według PubMed Central stosowanie finasterydu pozwala zwiększyć liczbę włosów z 15 do około 21 na centymetr kwadratowy
- Leki na wypadanie włosów nie są w Polsce refundowane, jeśli kuracja ma służyć wyłącznie poprawie wyglądu pacjenta
Łysienie androgenowe u mężczyzn: co to jest i czemu włosy cienią się z czasem
Łysienie androgenowe to najczęstsza przyczyna utraty włosów u mężczyzn. Wynika z połączenia genów i działania hormonów, zwłaszcza dihydrotestosteronu (DHT), który powstaje z testosteronu. Gdy mieszki włosowe są na DHT genetycznie wrażliwe, stopniowo słabną i zmniejszają się.
W Annals of Dermatology ten mechanizm jest opisywany jako miniaturyzacja mieszków włosowych. Pod wpływem DHT skraca się faza wzrostu włosa, a nowe włosy wyrastają coraz cieńsze i słabsze. Z czasem zamiast grubych włosów pojawia się delikatny meszek i skóra głowy zaczyna prześwitywać.
Naukowcy z Seoul National University wiążą ten proces z enzymem 5-alfa-reduktazą. Enzym przekształca testosteron w DHT, a to pogarsza warunki pracy mieszków włosowych. Z czasem mieszki mogą przestać wytwarzać nowe włosy, a w określonych miejscach na głowie dochodzi do wyraźnych ubytków.
Objawy łysienia androgenowego u mężczyzn: zakola, czubek głowy i skala Norwooda
Cofająca się linia włosów bywa jednym z pierwszych sygnałów łysienia androgenowego u mężczyzn. Ten typ łysienia często postępuje według dość typowego schematu. Do opisu stopnia zaawansowania najczęściej stosuje się skalę Hamiltona Norwooda, która dzieli proces na kolejne etapy:
- brak widocznej utraty włosów
- niewielkie zakola w okolicy skroni
- wyraźne cofnięcie linii włosów i przerzedzenie na czubku głowy
- łączenie się obszarów przerzedzeń
- pozostanie wąskiego pasa włosów z tyłu i po bokach głowy
Według informacji dostępnych w bazie De Gruyter łysienie androgenowe może zacząć się już w okresie dojrzewania. Najczęściej jednak po pomoc pacjenci zgłaszają się między 30. a 40. rokiem życia. U wielu mężczyzn zaczyna się od zakoli, ale bywa też tak, że cofa się równomiernie cała linia włosów z przodu, bez wyraźnej łysiny na czubku głowy.
W łysieniu androgenowym przerzedzenie zwykle dotyczy przodu głowy i wierzchołka, bo te okolice są bardziej wrażliwe na działanie hormonów. Włosy z tyłu głowy, tuż nad karkiem, zazwyczaj są odporniejsze na DHT. Dlatego nawet przy zaawansowanym łysieniu często pozostają tam gęstsze.
Finasteryd na łysienie androgenowe: jak działa i jakie daje efekty
Finasteryd to jeden z najczęściej stosowanych leków w łysieniu androgenowym u mężczyzn i jest dostępny w tabletkach. Działa przez hamowanie enzymu, który odpowiada za powstawanie DHT. Dzięki temu proces osłabiania mieszków włosowych może wyraźnie zwolnić, a u części osób się zatrzymuje.
W badaniu opisanym w PubMed Central (Adam Ellerby, Russell Knudsen) podano konkretne dane dotyczące gęstości włosów. U mężczyzn stosujących finasteryd średnia liczba włosów wzrosła z około 15 do blisko 21 na centymetr kwadratowy. W grupie placebo nie odnotowano porównywalnej poprawy.
Wątpliwości najczęściej dotyczą działań niepożądanych, ale nie dotyczą one każdego. Według analizy dostępnej w PubMed Central około 6 proc. mężczyzn stosujących lek przez 10 lat zgłosiło obniżenie popędu seksualnego. W tych długich obserwacjach nie odnotowano działań niepożądanych zagrażających życiu.
Minoksydyl na wypadanie włosów: jak działa płyn i pianka do skóry głowy
Alternatywą dla tabletek jest minoksydyl, czyli płyn lub pianka wcierane bezpośrednio w skórę głowy. Lek poprawia ukrwienie okolicy mieszków włosowych i pobudza je do pracy. Jest dostępny bez recepty, dlatego wiele osób sięga po niego przy pierwszych oznakach przerzedzenia.
Dane z Canadian Family Physician wskazują, że preparaty 5-procentowe działają lepiej niż wersje 2-procentowe. W badaniach stosowanie stężenia 5 proc. wiązało się średnio z 19 dodatkowymi włosami na centymetr kwadratowy skóry. To wyraźnie więcej niż u osób, które nie stosowały żadnej kuracji.
Przy minoksydylu potrzeba czasu i regularności, a u części osób pojawiają się też podrażnienia skóry. Mogą wystąpić pieczenie, zaczerwienienie albo łupież, a na początku kuracji włosy bywają przejściowo bardziej skłonne do wypadania. Canadian Family Physician podaje też, że bóle głowy zdarzają się rzadko i dotyczą około 2 proc. osób stosujących lek miejscowo.
Refundacja leków na łysienie w Polsce: finasteryd i minoksydyl
W Polsce refundacja w łysieniu androgenowym jest ograniczona. Zgodnie z wykazem Ministerstwa Zdrowia leki z finasterydem są na liście refundacyjnej, ale w innym wskazaniu niż wypadanie włosów. Zniżka dotyczy pacjentów z rozpoznanym przerostem gruczołu krokowego, a nie leczenia łysienia.
Jeśli finasteryd jest przepisany wyłącznie na łysienie, najczęściej oznacza to zakup leku za pełną kwotę. Dla porównania, pacjenci leczeni z powodu problemów z prostatą płacą ryczałt 8,64 zł za opakowanie. W dokumentach NFZ i Ministerstwa Zdrowia nie ma zapisów o dofinansowaniu kuracji stosowanych wyłącznie ze względów estetycznych przy wypadaniu włosów.
Podobnie jest z minoksydylem, którego nie ma na listach leków darmowych ani refundowanych. Koszt kuracji, prowadzonej regularnie przez wiele miesięcy, ponosi pacjent. Konsultacja z dermatologiem może pomóc dobrać preparat i ograniczyć wydatki na nieskuteczne suplementy lub kosmetyki.
Pierwsze objawy łysienia androgenowego: co możesz zrobić krok po kroku
W łysieniu androgenowym liczy się czas, bo zwykle łatwiej utrzymać włosy, które jeszcze rosną, niż odwrócić duże ubytki. Gdy linia włosów zaczyna się cofać albo na czubku głowy pojawia się przerzedzenie, pomocna bywa konsultacja u dermatologa lub trychologa. Specjalista może ocenić mieszki w badaniu kamerą i wykluczyć inne przyczyny wypadania włosów.
Leczenie łysienia wymaga regularności, a na pierwsze efekty zwykle czeka się od 3 do 6 miesięcy. Nie warto przerywać terapii bez konsultacji, bo działanie leków najczęściej utrzymuje się tylko wtedy, gdy są stosowane. Pomaga też stały nawyk dbania o skórę głowy, bo w tej terapii najważniejsza jest systematyczność.
Źródła: