- Łuszczyca zwykle powoduje wyraźnie odgraniczone, suche i łuszczące się zmiany skórne
- Choroba nie jest zakaźna, a jej rozwój wiąże się z układem odpornościowym i genami
- Stres, infekcje, urazy skóry oraz zimno mogą nasilać objawy u części osób
- Krótki letni prysznic i regularne natłuszczanie pomagają zmniejszyć suchość oraz świąd
Jak wyglądają zmiany w łuszczycy?
Najczęstszym objawem łuszczycy są suche, zgrubiałe i wyraźnie odgraniczone zmiany na skórze. Mogą mieć kolor czerwony, różowy, fioletowy lub ciemnobrązowy, zależnie od koloru skóry. Ich powierzchnię często pokrywa biała lub srebrzysta łuska, a skóra może swędzieć, piec albo być bolesna.
Zmiany często pojawiają się na łokciach, kolanach, dolnej części pleców i skórze głowy, ale mogą wystąpić w wielu innych miejscach. Na głowie łuska może przypominać nasilony łupież, jednak blaszki bywają grubsze i mogą wychodzić poza linię włosów, na kark, czoło lub okolice uszu. Drapanie nie usuwa przyczyny problemu, za to może uszkodzić skórę i nasilić stan zapalny.
Przy łuszczycy zdarzają się też pęknięcia skóry, punktowe krwawienie po zdrapaniu łuski oraz zmiany paznokci, na przykład drobne wgłębienia lub żółtawawe przebarwienia. Podobnie mogą wyglądać inne choroby, w tym łojotokowe zapalenie skóry, wyprysk czy grzybica. Dlatego nie należy samodzielnie rozpoznawać utrzymujących się zmian skórnych wyłącznie na podstawie zdjęć znalezionych w internecie.
Skąd bierze się łuszczyca i co może nasilać jej objawy?
Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną, w której układ odpornościowy działa nieprawidłowo. Komórki naskórka namnażają się wtedy zbyt szybko, przez co tworzą się zgrubiałe, łuszczące się ogniska. Znaczenie mają predyspozycje genetyczne i czynniki środowiskowe, ale łuszczycą nie można zarazić się od drugiej osoby.
Objawy zwykle przebiegają falami: przez kilka tygodni lub miesięcy mogą być bardziej widoczne, a później wyciszyć się częściowo albo całkowicie. U niektórych osób zaostrzenia wiążą się ze stresem, infekcją, skaleczeniem, zadrapaniem, oparzeniem słonecznym, suchym i zimnym powietrzem, paleniem albo alkoholem. Objawy mogą czasem nasilać także niektóre leki. Jeśli pojawi się takie podejrzenie, nie należy samodzielnie odstawiać przepisanego preparatu, tylko omówić to z lekarzem.
Warto zanotować, czy na kilka tygodni przed nawrotem wystąpiły na przykład infekcja gardła, uraz skóry, rozpoczęcie stosowania nowego leku lub okres dużego napięcia. Taki prosty zapis ułatwia późniejszą rozmowę z dermatologiem. Nie każdy czynnik będzie jednak ważny dla każdej osoby.
Codzienna pielęgnacja, która nie podrażnia skóry
Codzienna pielęgnacja skóry z łuszczycą powinna przede wszystkim ograniczać przesuszenie i tarcie. Warto brać krótkie prysznice w letniej wodzie, a do mycia wybierać łagodny preparat do skóry wrażliwej. Szorstkie gąbki, peelingi ziarniste i mocne pocieranie ręcznikiem mogą mechanicznie podrażniać zmiany.
Po myciu warto delikatnie osuszyć ciało, przykładając ręcznik do skóry, a następnie na lekko wilgotną skórę nałożyć bezzapachowy emolient, czyli preparat nawilżająco-natłuszczający, w kremie lub maści. Taka pielęgnacja nie leczy mechanizmu choroby, ale może zmniejszyć uczucie ściągnięcia, suchość i świąd. Przy bardzo suchej skórze emolient można nakładać ponownie także w ciągu dnia.
W łuszczycy skóry głowy nie warto zrywać łuski paznokciami ani nakładać przypadkowych olejków czy silnie perfumowanych kosmetyków. Preparaty stosowane na skórę głowy warto dobierać do rozpoznanego problemu i używać zgodnie z zaleceniami lekarza lub instrukcją na opakowaniu. Jeśli kosmetyk wywołuje pieczenie, nasilone zaczerwienienie lub swędzenie, lepiej go odstawić i skonsultować reakcję.
Leczenie łuszczycy: od preparatów miejscowych po terapię ogólną
Leczenie łuszczycy skóry dobiera się do miejsca zmian, ich rozległości i nasilenia objawów. Przy łagodnej postaci lekarz może zalecić leki stosowane bezpośrednio na zmiany, a przy większym nasileniu także fototerapię lub leki działające w całym organizmie. Nawet dobrze dobrana pielęgnacja nie zastępuje terapii, gdy blaszki są liczne, bolesne, pękają lub regularnie wracają.
Warto skonsultować się z dermatologiem, gdy zmiany pojawiły się po raz pierwszy, dotyczą skóry głowy i nie ustępują mimo podstawowej pielęgnacji albo wyraźnie utrudniają sen i codzienne funkcjonowanie. Szybkiej oceny wymagają również ból, obrzęk i sztywność stawów, zwłaszcza poranna, ponieważ mogą wskazywać na łuszczycowe zapalenie stawów. Podstawą jest regularna, łagodna pielęgnacja oraz leczenie dobrane po postawieniu właściwego rozpoznania.
Łuszczyca: objawy, przyczyny zaostrzeń i zasady pielęgnacji GALERIA
6
Źródła:
- National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (Psoriasis Symptoms, Causes, & Risk Factors)
- American Academy of Dermatology (Psoriasis: Signs and symptoms)
- American Academy of Dermatology (Are triggers causing your psoriasis flare-ups?)
- American Academy of Dermatology (8 ways to stop baths and showers from worsening your psoriasis)
- DermNet (Scalp Psoriasis: A Complete Overview)
- NHS (Psoriasis)
