Z danych Światowej Organizacji Zdrowia wynika, że około sześciu na sto osób po zakażeniu SARS-CoV-2 rozwija long COVID. Objawy mogą utrzymywać się od trzech miesięcy do kilku lat i obejmują przewlekłe zmęczenie, duszność, kaszel, zaburzenia koncentracji określane jako „mgła mózgowa”, problemy ze snem, bóle głowy, dolegliwości ze strony układu pokarmowego, bóle stawów oraz zaburzenia nastroju. Leczenie przyczynowe nie jest dostępne, a postępowanie polega na terapii objawowej, w tym rehabilitacji oddechowej, fizjoterapii, rehabilitacji poznawczej i wsparciu zdrowia psychicznego.
Witamina D a long COVID
Badanie opublikowane w „The Journal of Nutrition” objęło ponad 1700 dorosłych z USA i Mongolii z potwierdzonym COVID-19 oraz 277 osób z ich gospodarstw domowych. Uczestnicy przez cztery tygodnie otrzymywali witaminę D3 lub placebo. Suplementację rozpoczynano średnio trzy dni po dodatnim wyniku testu. „Long COVID nadal wpływa na życie i jakość życia milionów ludzi na całym świecie” – mówi JoAnn Manson, profesor Harvard Medical School. „Dotychczasowe badania przyniosły niewiele odpowiedzi na temat przyczyn, zapobiegania i leczenia long COVID” – dodaje.
Czy witamina D zmniejsza ryzyko long COVID?
Po ośmiu tygodniach obserwacji w grupie przyjmującej witaminę D 21 procent uczestników zgłaszało utrzymujące się objawy, podczas gdy w grupie placebo było to 25 procent. „Witamina D wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego i ogranicza stan zapalny, który uznaje się za jeden z mechanizmów związanych z long COVID” – mówi Manson. „Zaskoczyło nas, że efekt był widoczny mimo krótkiego, czterotygodniowego okresu suplementacji” – dodaje.
„W badaniu VIVID zaobserwowano możliwy wpływ witaminy D na ograniczenie ryzyka long COVID, co wymaga potwierdzenia w kolejnych badaniach” – twierdzi badaczka.
Witamina D a COVID-19
Analiza nie wykazała różnic między grupą przyjmującą witaminę D a placebo w zakresie ciężkości przebiegu COVID-19. Nie odnotowano zmian w liczbie hospitalizacji, wizyt lekarskich, interwencji ratunkowych ani zgonów. Suplementacja nie wpłynęła także na nasilenie objawów w trakcie aktywnej infekcji ani na tempo zakażeń wśród domowników. „Najważniejszy wniosek jest taki, że witamina D może wiązać się z niższym ryzykiem long COVID, ale nie wpływa na przebieg ostrej infekcji” – mówi badaczka. „Może to wynikać z jej wpływu na stan zapalny i długotrwałe następstwa choroby, a nie na objawy już obecne” – dodaje.
Long COVID objawy i ryzyko – co wiadomo
Long COVID może wystąpić u każdej osoby zakażonej SARS-CoV-2, jednak częściej dotyczy osób starszych, pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby oraz osób z chorobami współistniejącymi. Wcześniejsze obserwacje wskazywały, że aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała, odpowiednia ilość snu i unikanie palenia mogą ograniczać ryzyko długotrwałych powikłań. „Od lat wiadomo, że witamina D wpływa na wiele procesów w organizmie poza układem kostnym, ale nadal nie do końca znamy mechanizmy jej działania. Jednym z możliwych wyjaśnień jest jej wpływ na regulację odpowiedzi immunologicznej i ograniczenie przewlekłego stanu zapalnego” – dodaje profesor Manson.
„Long COVID może utrzymywać się miesiącami lub latami i nadal nie ma jednoznacznych markerów diagnostycznych ani pełnego wyjaśnienia jego mechanizmów” – podkreśla Fady Youssef, specjalista pulmonologii, chorób wewnętrznych i intensywnej terapii z MemorialCare Long Beach Medical Center.
