Co jeść, by uchronić się przed COVID? [LISTA PRODUKTÓW]

2022-01-26 13:58

Analizy dotyczące wpływu żywienia na zakażenie COVID-19 trwają na całym świecie. Jedną z nich przeprowadzili polscy badacze, którzy odkryli, na jakie witaminy i mikroelementy należy zwrócić szczególną uwagę w komponowaniu swojej diety. Co jeść, by wzmocnić swoją odporność na zakażenie SARS-CoV-2?

zbliżenie na dłonie kobiety, która kroi warzywa
Autor: Getty Images

Spis treści

  1. COVID-19 jest niebezpieczny nie tylko dla grup ryzyka
  2. Badania naukowe dt. zachowań żywieniowych związanych z ryzykiem COVID-19
  3. Żywienie chorych z historią COVID-19
  4. Co jeść, by wspomóc odporność na COVID-19? Lista produktów

COVID-19 jest niebezpieczny nie tylko dla grup ryzyka

Pandemia COVID-19 doprowadziła do wielu indywidualnych tragedii na całym świecie związanych z nadmiarowymi zgonami w wyniku zakażenia koronawirusem, paraliżem systemów opieki zdrowotnej, ale także funkcjonowaniem całych państw. Wraz z jej początkiem amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) opublikowały raport zachorowalności na COVID, obejmujący populację w wieku 20-44 lat. Wynikiem tych analiz, było określenie, że młodzi ludzie zwykle wykazują mniej ostry przebieg choroby w porównaniu z osobami starszymi.

Należy także zwrócić uwagę na fakt, że nawet jeśli człowiek przechodzi chorobie łagodnie, to także odczuwa konsekwencje związane z izolacją i pandemią. Symptomy charakterystyczne dla zakażenia wirusem SARS-CoV-2 mogą występować znacznie dłużej niż w trakcie zwalczania infekcji. Jako główne zdrowotne następstwa COVID-19 specjaliści wskazują bóle głowy, zmęczenie, zaburzenia węchu i smaku, bóle mięśni, kaszel, zaburzenia poznawcze i stan podgorączkowy.

Problem związany z długotrwałymi skutkami zakażenia koronawirusem wciąż nie jest do końca zbadany. Wiele grup badawczych na całym świecie analizuje czynniki ryzyka związane z COVID-19. Jednym z ważnych aspektów tych rozważań jest korelacja pomiędzy układem odpornościowym a dietą.

Poradnik Zdrowie: powikłania po COVID-19

Badania naukowe dt. zachowań żywieniowych związanych z ryzykiem COVID-19

Dostępne naukowe dowody wskazują, że to właśnie odpowiednie odżywanie jest kluczem do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, ale i całego organizmu. Nieprawidłowa dieta osłabia system odpornościowy, co zwiększa podatność na różne choroby, w tym także na COVID-19. Odpowiednie nawyki żywieniowe, aktywność fizyczna, wystarczająca ilość snu i odpoczynku czy niepalenie to zachowania, które według ekspertów zmniejszają prawdopodobieństwo zakażenia SARS-CoV-2.

Zespół polskich ekspertów z Instytutu Zdrowia Publicznego Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kolegium Nauk Medycznych Uniwersytetu Rzeszowskiego, Krakowskiej Wyższej Szkoły Promocji Zdrowia oraz Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu przeprowadził analizy, których celem było opisanie wpływu zachowań żywieniowych, aktywności fizycznej oraz mikroflory jelitowej na ryzyko COVID-19 w grupie zdrowych, aktywnych fizycznie młodych ludzi. Zdaniem autorów przeprowadzonych analiz „odpowiednie zrozumienie czynników ryzyka może pomóc lekarzom i dietetykom w opracowaniu wspierających strategii ochrony ludzi przed zakażeniem nowymi wariantami wirusa w przyszłości”.

W ramach przeprowadzonych analiz zrekrutowano 78 zdrowych mężczyzn w wieku od 25 do 45 lat przebywających na diecie wegetariańskiej bądź tradycyjnej, którzy w ciągu co najmniej 3 miesięcy przed pomiarami nie przyjmowali antybiotyków lub terapii probiotycznej. Ochotnicy byli obserwowani przez tydzień i przeszli specjalne szkolenie, na którym zostali poinstruowani, by ich życie wyglądało zupełnie tak jak zwykle. Oznacza to, że mieli podejmować standardową dla nich aktywność fizyczną i jeść tak, jak to robią zazwyczaj.

Każdy z nich otrzymał specjalny zegarek, który mierzył poziom aktywności fizycznej podczas tygodniowego eksperymentu. Co więcej, uczestnicy byli zobowiązani prowadzić dokumentację dietetyczną, by po upływie 7 dni pojawić się na wizycie kontrolnej, podczas której pobrano od nich próbki kału w celu zbadania mikroflory jelitowej.

37 ochotników było wegetarianami. Identyczne badanie zostało przeprowadzone z udziałem kobiet już wcześniej – w październiku i listopadzie 2020 roku. Wtedy udział w analizach brało 26 pań. Pojawiło się wówczas wiele doniesień o tym, że osoby na diecie roślinnej miały łagodniejszy przebieg COVID-19.

Żywienie chorych z historią COVID-19

Z przeprowadzonych przez polskich naukowców badań wynika, że ważne jest przede wszystkim wystrzeganie się niedoborów mikroelementów oraz witamin. Pacjenci z COVID-19 mieli zwykle obniżony poziom hemoglobiny (wskazujący na obecność anemii) i podwyższony poziom ferrytyny.

- Osoby spożywające średnio mniej niż 500g owoców i warzyw oraz mniej niż 10g orzechów miały 7,36-krotnie wyższe ryzyko zachorowania na COVID-19 w porównaniu z osobami, które spożywały ponad 500g owoców i warzyw i więcej niż 10g orzechów – wskazują autorzy badań.

Udało się im także ustalić, że niedobory zwłaszcza witamin takich jak A, B, C, D oraz minerałów – cynku, selenu i żelaza, są powszechne wśród pacjentów, którzy chorują na COVID-19. Co więcej, żywienie osób z historią COVID charakteryzowało się „znacznie niższą wartością energetyczną, zawartością wody oraz spożyciem białka roślinnego, węglowodanów i błonnika” w porównaniu z osobami, które nigdy na COVID nie zachorowały.

Naukowcy odkryli także, że osoby, które przeszły zakażenie miały niższe spożycie argininy. Arginina jest aminokwasem, który bierze udział w wielu procesach biologicznych np. w odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Jak wskazują autorzy badania „ostatnio wykazano, że metabolizm aminokwasów jest kluczowym czynnikiem w patofizjologii COVID-19”.

Błonnik to kolejny element, który łączy zakażenie SARS-CoV-2 z dietą. Osoby kiedykolwiek zakażone miały znacznie niższe spożycie błonnika pokarmowego, który wynosił dla tej grupy 18,8g w porównaniu z 26,8g u osób bez COVID-19. Błonnik jest niezbędny do utrzymania prawidłowej funkcji mikroflory jelitowej – aktywność bakterii w naszych jelitach determinuje powstawanie metabolitów, w tym także tych odpowiedzialnych za działanie przeciwzapalne i immunomodelujące.

Co jeść, by wspomóc odporność na COVID-19? Lista produktów

Eksperci uważają, że dieta, która wspomaga odporność na COVID, powinna być zbilansowana, bogata w owoce i warzywa, produkty pełnoziarniste. Wyniki badań potwierdziły, że osoby, które spożywały mniej konkretnych mikroelementów – magnezu, cynku, żelaza i miedzi, przeszły zakażenie koronawirusem.

Magnez bierze udział w ponad 600 reakcjach enzymatycznych w organizmie. Ma znaczenie także dla wzmocnienia odpowiedzi immunologicznej i zapalnej u pacjentów z COVID-19. Zdaniem ekspertów „pod pewnymi względami patogeneza COVID-19 przypomina procesy obserwowane przy niedoborze magnezu, takie jak zmniejszona liczba limfocytów T, podwyższone poziomy cytokin zapalnych w osoczu i dysfunkcja śródbłonka”.

Badania kliniczne nad znaczeniem cynku w terapiach wspomagających terapię COVID nadal trwają, jednak naukowcy odkryli, że osoby, które przeszły zakażenie miały znacznie mniejsze ilości tego pierwiastka w swoich organizmach. Miedź to kolejny z mikroelementów, na który uwagę zwracają badacze. Niedobór miedzi odbija się na odporności - zarówno wrodzonej, jak i adaptacyjnej. Osoby, które dostarczają zbyt małe ilości miedzi, są więc bardziej podatne na infekcje.

Choć ilość spożywanego białka ma kluczowe znaczenie dla optymalnej produkcji przeciwciał, a zalecany poziom 0,8/kg masy ciała jest znanym czynnikiem infekcji, nie każde białko jest sobie równe. Białko pochodzące z żywności przetworzonej, np. z mięsa lub sera, może wręcz nasilać stany zapalne, dlatego eksperci wskazują, że warto zwrócić uwagę na białka roślinne, których właściwości przeciwzapalne są dobrze znane.

Produkty, które wspomogą odporność podczas pandemii COVID to m.in.:

  • kasze,
  • otręby pszenne,
  • płatki owsiane,
  • orzechy,
  • czosnek,
  • szpinak,
  • owoce i warzywa,
  • tłuste ryby.

Sprawdź, jakie produkty są bogate w witaminę C