- Według danych CDC rumień wędrujący występuje u około 70 do 80 proc. osób zakażonych boreliozą
- Zmiana o średnicy powyżej 5 cm często przypomina tarczę strzelniczą i zazwyczaj nie powoduje bólu
- Rozpoznanie choroby odbywa się na podstawie wyglądu skóry bez konieczności wykonywania początkowych badań krwi
- Podstawową metodą leczenia jest antybiotykoterapia trwająca zazwyczaj od 14 do 21 dni
Rumień wędrujący po kleszczu: co to jest i co oznacza?
Rumień wędrujący to zmiana skórna, która najczęściej pojawia się po ukąszeniu kleszcza zakażonego bakteriami wywołującymi boreliozę. Według danych CDC jest to najczęstszy wczesny objaw choroby i dotyczy około 70 do 80 proc. osób zakażonych. Zwykle występuje w miejscu wkłucia, od 3 do 30 dni po ukąszeniu.
Jeśli zauważysz u siebie lub bliskiej osoby taką zmianę, potraktuj ją jako sygnał wymagający konsultacji lekarskiej. Nawet jeśli plama nie boli, może oznaczać, że bakterie zaczęły szerzyć się w skórze. W Polsce rozpoznanie rumienia wędrującego jest traktowane jako rozpoznanie boreliozy i stanowi wskazanie do leczenia.
Jak wygląda rumień wędrujący? Objawy skórne i ogólne
Rumień wędrujący to czerwona plama, która się powiększa i zwykle przekracza 5 cm średnicy. Często środek blednie, a zmiana przybiera wygląd „tarczy” z wyraźniejszą obwódką. Rumień może być cieplejszy w dotyku, ale zazwyczaj nie swędzi i nie boli, dlatego bywa przeoczony.
Rumieniowi mogą towarzyszyć objawy ogólne przypominające infekcję. Zwróć uwagę zwłaszcza na:
- stan podgorączkowy lub gorączka
- dreszcze i ogólne osłabienie
- bóle głowy, mięśni oraz stawów
- powiększenie okolicznych węzłów chłonnych
Rzadziej rumień pojawia się w więcej niż jednym miejscu na ciele. Zwykle dzieje się to kilka tygodni po ukąszeniu, gdy zakażenie jest już rozsiane. Dodatkowe plamy mogą wystąpić daleko od miejsca, w którym kleszcz był wbity w skórę.
Czerwona plama po kleszczu: kiedy to nie jest borelioza?
Rumień wędrujący ma typowy wygląd, ale nie jest jedyną przyczyną czerwonych zmian na skórze. Materiały opisane w serwisie StatPearls podkreślają, że lekarz w badaniu musi uwzględnić też inne rozpoznania. Dlatego liczy się kształt plamy i to, czy wyraźnie się powiększa.
Podobnie mogą wyglądać między innymi:
- zwykła reakcja alergiczna na ukąszenie owada lub pajęczaka
- grzybica skóry
- zapalenie tkanki podskórnej
- kontaktowe zapalenie skóry po dotknięciu drażniącej rośliny
- pokrzywka lub wyprysk pieniążkowaty
Jeśli plama powiększa się i wiesz, że w tym miejscu był kleszcz, ryzyko boreliozy jest wysokie. Nie próbuj stawiać diagnozy samodzielnie. Skontaktuj się z lekarzem.
Rozpoznanie rumienia wędrującego i leczenie antybiotykiem
Przy rumieniu wędrującym rozpoznanie zwykle nie wymaga badań krwi. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych wskazują, że charakterystyczna zmiana o średnicy powyżej 5 cm wystarcza do rozpoznania. Badania serologiczne na początku choroby mogą wyjść fałszywie ujemnie, bo organizm nie zdążył jeszcze wytworzyć przeciwciał.
Na tym etapie standardem jest antybiotykoterapia. W praktyce lekarze najczęściej sięgają po:
- doksycyklina (zazwyczaj stosowana u osób powyżej 8 roku życia)
- amoksycylina
- cefuroksym
- azytromycyna (jako alternatywa w przypadku uczuleń)
Leczenie trwa najczęściej od 14 do 21 dni. O krótszym lub dłuższym czasie zawsze decyduje lekarz. Nie przerywaj antybiotyku tylko dlatego, że plama zniknęła, kurację trzeba dokończyć.
Co zrobić, gdy pojawi się rumień wędrujący? Pierwsze kroki
Jeśli po ukąszeniu kleszcza pojawi się powiększająca się czerwona plama, nie czekaj na kolejne objawy. Umów wizytę u lekarza rodzinnego, który oceni zmianę i w razie potrzeby przepisze antybiotyk. Zrób zdjęcie zmiany telefonem, bo rumień może zblednąć albo wyglądać inaczej w dniu wizyty.
Wczesne rozpoznanie i leczenie boreliozy na etapie rumienia wędrującego pozwala uniknąć powikłań. Do czasu konsultacji nie nakładaj na zmianę maści sterydowych ani innych preparatów „na własną rękę”, bo mogą utrudnić ocenę skóry. Im szybciej trafisz do lekarza, tym mniejsze ryzyko problemów ze stawami i układem nerwowym w nieleczonej boreliozie.
Dziewięć miejsc na ciele, które najchętniej atakują komary i kleszcze GALERIA
9
Źródła:
