- Aż 77,5 procent pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej może uniknąć amputacji, jeśli wdroży się odpowiednie leczenie.
- Pilotażowy program leczenia tej groźnej choroby dowiódł swojej skuteczności, co otwiera drogę do lepszej opieki dla setek tysięcy chorych w Polsce.
- W dniach 13-20 listopada 2026 roku odbędą się bezpłatne badania stóp, które mogą pomóc wcześnie wykryć ryzyko powikłań.
Przełom w walce z powikłaniami cukrzycy: Amputacja nie jest wyrokiem
Dobra wiadomość dla osób zmagających się z cukrzycą i jej poważnymi powikłaniami. Okazuje się, że aż 77,5 procent pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej może uniknąć amputacji kończyny, jeśli tylko wdrożone zostanie odpowiednie leczenie. Tę obiecującą informację przekazał dr Piotr Liszkowski ze Szpitala Powiatowego w Szamotułach, podkreślając, że kluczem jest wczesna interwencja i kompleksowa opieka.
W Polsce z ranami stopy cukrzycowej, które często grożą utratą kończyny, zmaga się od 200 do 250 tysięcy pacjentów. To ogromna grupa osób, dla której pozytywne efekty leczenia uzyskane w ramach Programu Pilotażowego Opieki nad Pacjentem z Zespołem Stopy Cukrzycowej dają realną nadzieję. Pilotaż, który zakończył się w styczniu 2026 roku, potwierdził skuteczność nowych procedur i pokazał, jak ważna jest szybka reakcja.
Narodowy Fundusz Zdrowia w raporcie z 30 kwietnia 2026 roku również przyznał, że program "poprawił jakość opieki medycznej oraz udzielił wsparcia pacjentom na wielu płaszczyznach".
Czym jest zespół stopy cukrzycowej i dlaczego jest tak groźny?
Cukrzyca to choroba, która atakuje zarówno naczynia krwionośne, jak i układ nerwowy. U części diabetyków uszkodzenia te prowadzą do poważnych infekcji, owrzodzeń oraz destrukcji tkanek miękkich, kości i stawów w stopach. Co gorsza, chorzy często tego nie czują. Uszkodzone nerwy obwodowe sprawiają, że pacjenci tracą czucie w stopach i nie odczuwają bólu, który normalnie alarmowałby o problemie.
To opóźnia wykrycie i leczenie zmian, a w konsekwencji może prowadzić do konieczności amputacji kończyny dolnej.
Pilotażowy program daje nadzieję i konkrety
Dr Piotr Liszkowski, pracujący na Pododdziale Stopy Cukrzycowej w Szamotułach, jest przekonany, że dzięki odpowiednim procedurom szpitalnym i poszpitalnym wielu pacjentów może uniknąć amputacji. Skuteczność tych procedur została potwierdzona w Programie Pilotażowym Opieki nad Pacjentem z Zespołem Stopy Cukrzycowej.
- "Udało się wykazać, że pełne wygojenie ran w okresie pięciu miesięcy po hospitalizacji uzyskano u ponad połowy chorych (52,5 proc.)" - zapewnił specjalista podczas konferencji "Diabetologia 2026" w Warszawie. - "Z kolei u 77,5 proc. pacjentów z cukrzycową chorobą stóp uzyskaliśmy pozytywny efekt leczenia, czyli pełne wygojenie lub pełne wyziarninowanie, rokujące pełne wygojenie".
Wyziarninowanie to odbudowa skóry i tkanki podskórnej w przypadku ran, których brzegów nie można zszyć.
W ramach pilotażu leczono 350 chorych. Zaledwie u 10 z nich konieczna była wysoka amputacja kończyny dolnej, a część z tych pacjentów była już wcześniej kwalifikowana do zabiegu, na który się nie zgodziła. - "To wynik bardzo dobry" - ocenił dr Liszkowski. Jego zdaniem potwierdzona w pilotażu skuteczność procedur pokazuje, że należy pilnie wdrożyć i upowszechnić ten model leczenia.
Wyzwania w systemie: potrzeba więcej poradni i lepszej wyceny procedur
Lekarze zajmujący się leczeniem zespołu stopy cukrzycowej zgodnie podkreślają, że potrzebne są zmiany w systemie. Obecnie poradni specjalizujących się w terapii tego schorzenia jest zbyt mało. Konieczna jest także zmiana wyceny dwóch kluczowych procedur szpitalnych - K39 i J34 - które są obecnie nieopłacalne dla szpitali.
- Procedura K39 obejmuje hospitalizację pacjenta z zespołem stopy cukrzycowej bez dużych operacji, koncentrując się na wyrównywaniu glikemii (poziomu cukru we krwi), antybiotykoterapii, leczeniu miejscowym i diagnostyce.
- Procedura J34 to operacyjne leczenie owrzodzeń, martwicy i innych zmian stopy, w tym opracowanie chirurgiczne rany, nekrektomia (usunięcie martwiczych tkanek), drenaż lub drobne zabiegi naprawcze.
Dr Liszkowski zaznaczył, że do końca 2026 roku Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji ma wydać opinię dotyczącą nowej wyceny tych procedur. Podkreślił jednak, że nawet one nie pokrywają kompleksowości leczenia, jakiej wymagają pacjenci z zespołem stopy cukrzycowej, często zmagający się z wieloma innymi schorzeniami.
Wielu chorych w ramach programu wymagało zabiegów oszczędzających stopę, najczęściej z powodu przewlekłych infekcji w kościach, które utrudniają gojenie ran i są jedną z głównych przyczyn amputacji.
Droga pacjenta: od poradni do szpitala
- "Chorzy na cukrzycę to pacjenci wielochorobowi, a stopa cukrzycowa to choroba przewlekła" - wyjaśnia dr Liszkowski. - "Gdy coś zaczyna się dziać ze stopą, są oni kierowani do poradni chirurgicznej lub poradni stopy cukrzycowej. Ponieważ tych poradni jest bardzo mało, dlatego pacjenci trafiają głównie do poradni chirurgicznej. Gdy stan jest ostry, są oni odsyłani na SOR, a potem do szpitala, najczęściej na oddział chirurgiczny lub wewnętrzny.
Około 50 proc. naszych chorych wymaga rewaskularyzacji naczyniowej w niezbyt odległym czasie". Rewaskularyzacja naczyniowa to zabieg mający na celu przywrócenie prawidłowego przepływu krwi w naczyniach.
Jak zapobiegać powikłaniom? Bezpłatne badania w Tygodniu Świadomości
Warto pamiętać, że regularne badania mogą zapobiec poważnym powikłaniom. Z okazji Światowego Tygodnia Świadomości Stopy Cukrzycowej, który trwa od 13 do 20 listopada 2026 roku, w wybranych placówkach odbędą się bezpłatne badania stóp dla chorych na cukrzycę. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran, które jest głównym organizatorem ogólnopolskiej akcji.
Jak podkreślają eksperci, wystarczy zaledwie 10 minut, aby ocenić ryzyko rozwoju zespołu stopy cukrzycowej i dowiedzieć się, jak zapobiegać jego poważnym konsekwencjom.
