- Analiza mechanizmów fizjologicznych wyjaśnia, jak stres wpływa na wzrok, powodując zamglone widzenie często mylone z wadą wzroku
- Zasada 20-20-20 to naukowo potwierdzony sposób na szybką ulgę dla zmęczonych oczu bez wstawania od biurka
- Tegoroczne badanie dotyczące cyfrowego zmęczenia oczu ujawnia, dlaczego kobiety i osoby noszące okulary są w grupie największego ryzyka
- Zbyt rzadkie mruganie to kluczowa przyczyna objawów zespołu suchego oka, która bezpośrednio wpływa na ostrość widzenia
Masz zamglony wzrok po pracy? To częsty objaw cyfrowego zmęczenia oczu
Zdarza ci się, że po kilku godzinach przed ekranem litery zaczynają się rozmywać, a spojrzenie staje się mętne? To wcale nie musi być sygnał pogarszającej się wady wzroku. To powszechny problem, z którym zmaga się wielu z nas. Według ankiety internetowej z ubiegłego roku, aż 57,8% dorosłych Polaków doświadczyło podobnych dolegliwości w ciągu ostatniego miesiąca. Najczęściej zgłaszano pieczenie oczu i suchość, czyli typowe objawy, które może powodować tak zwany zespół suchego oka.
To zjawisko, znane jako cyfrowe zmęczenie wzroku, jest bezpośrednio związane z przeciążeniem oczu i stresem. Jak pokazuje tegoroczny raport „Workplace Vision Health Report 2025”, aż 68% pracowników biurowych zgłasza symptomy zmęczenia wzroku, a 59% z nich przyznaje, że wpływa to negatywnie na ich produktywność i nierzadko wywołuje ból głowy od komputera. Nasze oczy po prostu nie są ewolucyjnie przystosowane do wielogodzinnego wpatrywania się w bliski, emitujący światło punkt, co prowadzi do fizycznego wyczerpania mięśni oka.
Jak stres wpływa na wzrok? Wyjaśniamy mechanizm zamglonego widzenia
Nagłe pogorszenie ostrości w stresujących momentach to nie wymysł, lecz czysta fizjologia. Kiedy się denerwujemy, nasz organizm aktywuje tak zwany układ współczulny, co prowadzi do mimowolnego napięcia mięśni, także tych wokół gałki ocznej. Jak wyjaśniają autorzy analizy „Mental stress as consequence and cause of vision loss” z ubiegłego roku, wpływa to na produkcję łez i ogranicza krążenie krwi w oku, co jest prostą drogą do problemów z widzeniem.
W efekcie mięsień rzęskowy, który odpowiada za akomodację (czyli dostosowywanie ostrości), traci swoją elastyczność i nie jest w stanie szybko „przełączyć się” z patrzenia na ekran na dalszy obiekt. Potwierdza to tegoroczne badanie, które wykazało, że ostry stres psychiczny zmienia nawet sposób, w jaki nasze źrenice reagują na światło. To właśnie ten mechanizm sprawia, że pojawia się zamglone widzenie, które często mylimy z postępującą wadą wzroku.
Zbyt rzadkie mruganie to prosta droga do suchych oczu. Jak często to robić?
Jednym z najczęstszych, a zarazem najłatwiejszych do skorygowania nawyków, jest zbyt rzadkie mruganie. Skupiając wzrok na monitorze, robimy to nawet kilkukrotnie rzadziej niż normalnie, co prowadzi do szybkiego wysychania powierzchni oka.
Badanie opublikowane w ubiegłym roku, którego celem była identyfikacja progu częstotliwości mrugania, jasno wskazuje, że aby utrzymać prawidłowe nawilżenie, powinniśmy mrugać co najmniej 20 razy na minutę. Poniżej tej wartości nasz film łzowy staje się niestabilny, a tego bezpośrednim efektem jest nie tylko dyskomfort i pieczenie, ale właśnie charakterystyczne, zamglone widzenie.
Zasada 20-20-20. Jak w prosty sposób zrelaksować oczy przy biurku?
Na szczęście istnieją proste i szybkie sposoby, by przynieść ulgę zmęczonym oczom bez wstawania od biurka. Najpopularniejszą i naukowo potwierdzoną metodą jest technika 20-20-20, której skuteczność opisano w publikacji „Determining Work-Rest Schedules for Visual Tasks”. Zasada jest prosta: co 20 minut pracy przy komputerze, warto odwrócić wzrok na 20 sekund i popatrzeć na obiekt oddalony o co najmniej 20 stóp (czyli około 6 metrów).
Taka krótka przerwa pozwala mięśniom oka się zrelaksować i przywraca im zdolność do prawidłowej akomodacji. Inne skuteczne ćwiczenia na oczy to „palming” (delikatne zakrywanie oczu dłońmi na minutę) czy powolne rysowanie wzrokiem w powietrzu wyimaginowanej ósemki.
Zmęczenie oczu. Dlaczego kobiety i osoby w okularach są w grupie ryzyka?
Statystyki są w tej kwestii jednoznaczne, a dane pochodzące z tegorocznej publikacji naukowej mogą zaskakiwać. Badanie dotyczące astenopii (czyli zmęczenia oczu) wykazało, że kobiety są niemal 3,4 raza bardziej narażone na jej rozwój niż mężczyźni. Mętne widzenie zgłaszało 18,5% kobiet w porównaniu do 12,4% mężczyzn, co może być związane z różnicami w fizjologicznej reakcji organizmu na stres.
Co więcej, wspomniana analiza ujawniła także, że noszenie okularów zwiększa ryzyko wystąpienia objawów zmęczenia oczu o ponad 4,5 raza. Może to wynikać z dodatkowego wysiłku, jaki oczy muszą włożyć w przetwarzanie obrazu, zwłaszcza jeśli moc szkieł nie jest idealnie dopasowana do pracy w bliskiej odległości. Dlatego tak ważne jest, by pracodawcy, zgodnie z obowiązującymi od niedawna w Polsce przepisami, zapewniali pracownikom dofinansowanie na odpowiednie okulary do komputera.
