- Spanie w soczewkach kontaktowych zwiększa ryzyko mikrobiologicznego zapalenia rogówki od 3 do nawet 15 razy
- Na powierzchni soczewek pozostawionych na noc mogą rozwijać się bakterie tworzące trudny do zwalczenia biofilm
- Pierwszym krokiem przy wystąpieniu bólu lub zaczerwienienia powinno być natychmiastowe zdjęcie soczewek kontaktowych
- Według danych z Acta Ophthalmologica noszenie soczewek w trybie całodobowym trzykrotnie zwiększa ryzyko hospitalizacji
- Dla zachowania zdrowia oczu należy wymieniać pojemnik na soczewki na nowy przynajmniej raz na 3 miesiące
Zapalenie rogówki: co to jest i dlaczego sprzyja mu spanie w soczewkach?
Zapalenie rogówki to stan zapalny przedniej, przezroczystej części oka, która przykrywa tęczówkę i źrenicę. Może mieć podłoże mikrobiologiczne, czyli być wywołane przez bakterie, wirusy lub inne drobnoustroje. Jeśli nosisz soczewki kontaktowe, ryzyko rośnie, szczególnie gdy zostawiasz je na oku na noc.
Spanie w soczewkach sprzyja namnażaniu drobnoustrojów, bo oko w nocy nie oczyszcza się tak jak w dzień. Nie mrugasz, a film łzowy nie wypłukuje zanieczyszczeń spod soczewki. To ułatwia bakteriom osiedlanie się na powierzchni oka i zwiększa ryzyko bolesnej infekcji.
Dlaczego nie wolno spać w soczewkach: jak dochodzi do infekcji
Pozostawienie soczewek na noc osłabia naturalne mechanizmy obronne oka przed infekcją. Z danych opisywanych w publikacjach zebranych w PubMed Central wynika, że pod soczewką mogą gromadzić się toksyny, złuszczone komórki i bakterie, które w ciągu dnia są usuwane podczas mrugania. Noszenie soczewek może też spowalniać odnowę komórek nabłonka, co daje drobnoustrojom więcej czasu na przyczepienie się do powierzchni oka.
Szczególnie groźne są bakterie z rodzaju Pseudomonas, które potrafią tworzyć na soczewce tak zwany biofilm. To ochronna warstwa, w której drobnoustroje występują w dużym stężeniu i są trudniejsze do zwalczenia. Biofilm może ograniczać działanie antybiotyków i sprzyjać poważnym uszkodzeniom rogówki.
O ile rośnie ryzyko zapalenia rogówki przy spaniu w soczewkach
Badania opisane w publikacjach zebranych w PubMed Central wskazują, że nocne noszenie soczewek istotnie zwiększa ryzyko infekcji rogówki. Spanie w soczewkach może podnosić ryzyko mikrobiologicznego zapalenia rogówki od około 3 do nawet 15 razy. Znaczenie ma m.in. czas noszenia bez przerwy oraz stopień zanieczyszczenia soczewki.
W czasopiśmie Acta Ophthalmologica opisano też dane dotyczące ciężkich przypadków wymagających leczenia w szpitalu. U osób noszących soczewki w trybie ciągłym, czyli w dzień i w nocy, ryzyko hospitalizacji z powodu zapalenia rogówki jest ponad trzykrotnie wyższe niż u osób używających soczewek tylko w ciągu dnia. W badaniu wykazano, że na 10 000 użytkowników soczewek całodobowych ponad 2 osoby rocznie chorują na ciężką postać infekcji.
Objawy zapalenia rogówki przy soczewkach: kiedy reagować natychmiast
Jeśli pojawiają się niepokojące objawy, ważna jest szybka reakcja, bo zwłoka może zwiększać ryzyko powikłań. Zgodnie z zaleceniami U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) pierwszym krokiem jest natychmiastowe zdjęcie soczewek kontaktowych. Następnie należy skontaktować się z okulistą, zwłaszcza jeśli objawy nie ustępują po wyjęciu soczewki. Najczęstsze sygnały ostrzegawcze to:
- silne zaczerwienienie i podrażnienie oka
- narastający ból wewnątrz lub wokół gałki ocznej
- nagłe pogorszenie ostrości widzenia lub jego zamglenie
- nadwrażliwość na światło
- nienaturalne łzawienie lub pojawienie się ropnej wydzieliny.
Jak bezpiecznie używać soczewek kontaktowych: zasady higieny i noszenia
Jeśli chcesz zmniejszyć ryzyko infekcji, podstawowa zasada jest prosta: nie śpij w soczewkach, chyba że specjalista wyraźnie zalecił model przeznaczony do noszenia całodobowego. Polskie Towarzystwo Okulistyczne zwraca uwagę, że nawet sporadyczne drzemki w soczewkach zwiększają ryzyko stanu zapalnego. Zdejmowanie soczewek na noc pomaga oczom odpocząć i wspiera naturalną regenerację.
Poza zdejmowaniem soczewek na noc warto trzymać się zasad higieny zalecanych przez CDC. Soczewka to wyrób medyczny, dlatego wymaga starannego użytkowania:
- zawsze myj i dokładnie osuszaj ręce przed dotknięciem soczewek
- zdejmuj soczewki przed wejściem pod prysznic lub do basenu
- używaj tylko świeżego płynu do dezynfekcji i nigdy nie dolewaj nowego do starego
- czyść i płucz pojemnik na soczewki po każdym użyciu
- wymieniaj pojemnik na nowy przynajmniej raz na 3 miesiące
Jeśli czujesz dyskomfort, pieczenie albo masz wrażenie ciała obcego pod powieką, nie ignoruj objawów. Wyjmij soczewki i daj oczom czas na uspokojenie. W razie wątpliwości omów sytuację podczas rutynowej kontroli, którą warto wykonywać raz w roku.
4
Źródła:
