- U mężczyzn z niedokrwistością z niedoboru żelaza lekarz często zleca kolonoskopię, żeby znaleźć możliwe źródło krwawienia
- WHO: o anemii u mężczyzn (powyżej 15. roku życia) mówi się przy hemoglobinie poniżej 130 g/l
- NICE: pilna diagnostyka jest zalecana m.in. przy hemoglobinie poniżej 110 g/l
- W cytowanym badaniu zaawansowane zmiany w jelicie grubym wykryto u ok. 3 proc. mężczyzn z niedoborem żelaza
Niska hemoglobina u mężczyzny: co oznacza wynik poniżej normy
Hemoglobina to białko w czerwonych krwinkach, które przenosi tlen do tkanek. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) o anemii (niedokrwistości) u mężczyzn powyżej 15. roku życia mówi się wtedy, gdy hemoglobina spada poniżej 130 g/l. Taki wynik oznacza, że narządy, w tym serce, mózg i mięśnie, mogą dostawać mniej tlenu, niż potrzebują do normalnego funkcjonowania.
Niski poziom hemoglobiny sam w sobie nie jest rozpoznaniem, ale informacją, że warto szukać przyczyny. Najczęściej chodzi o niedobór żelaza, który u dorosłych mężczyzn rzadko wynika wyłącznie z diety. Jeśli pojawia się przewlekłe zmęczenie, bladość skóry lub gorsza tolerancja wysiłku, lekarz zwykle sprawdza, czy nie dochodzi do utraty krwi, której nie widać gołym okiem.
Niedobór żelaza u mężczyzny: dlaczego wymaga diagnostyki
U dorosłych mężczyzn nie ma fizjologicznej, regularnej utraty krwi, dlatego niedobór żelaza zwykle wymaga wyjaśnienia przyczyny. British Society of Gastroenterology podaje, że u nawet co trzeciego mężczyzny z nowo rozpoznaną anemią z niedoboru żelaza tłem mogą być zmiany w przewodzie pokarmowym. Czasem są to drobne, ale stałe krwawienia, które długo nie dają wyraźnych objawów w stolcu.
Przy niskim poziomie żelaza ważne jest ustalenie, skąd bierze się niedobór. W praktyce klinicznej nowo rozpoznana anemia z niedoboru żelaza u mężczyzny jest wskazaniem do diagnostyki żołądka i jelit. Pilniejszej oceny wymagają sytuacje, gdy do wyników badań dołączają objawy alarmowe:
- nieuzasadniony spadek masy ciała
- przewlekła biegunka o niewyjaśnionej przyczynie
- utrzymujące się podwyższone parametry zapalne w krwi
- nawracanie anemii mimo przyjmowania preparatów z żelazem.
Kiedy przy niedoborze żelaza u mężczyzny potrzebna jest kolonoskopia
Kolonoskopia pozwala obejrzeć jelito grube i znaleźć możliwe źródło krwawienia. American Gastroenterological Association zaleca u mężczyzn z niedokrwistością z niedoboru żelaza tak zwaną endoskopię dwukierunkową. Chodzi o wykonanie gastroskopii i kolonoskopii, w trakcie jednej procedury albo w krótkim odstępie czasu, żeby ocenić cały przewód pokarmowy.
Pilniejsza diagnostyka jest zalecana, gdy hemoglobina spada poniżej 110 g/l, co brytyjskie wytyczne NICE wskazują jako kryterium szybkiego skierowania przy podejrzeniu zmian nowotworowych. W badaniu opublikowanym w The Korean Journal of Internal Medicine u mężczyzn z niedoborem żelaza, także bez dolegliwości brzusznych, w kolonoskopii wykryto zaawansowane zmiany w jelicie grubym u ok. 3 proc. pacjentów. Dlatego w tej grupie badanie ma realną wartość w wykrywaniu poważnych zmian na wczesnym etapie.
Jakie badania krwi potwierdzają niedobór żelaza przy niskiej hemoglobinie
Zanim zapadnie decyzja o badaniach endoskopowych, lekarz zwykle zleca badania laboratoryjne, żeby potwierdzić niedobór żelaza jako przyczynę niskiej hemoglobiny. Podstawą jest morfologia krwi obwodowej, która pokazuje m.in. cechy krwinek czerwonych. Merck Manual opisuje, że przy niedoborze żelaza krwinki bywają mniejsze i bledsze, co często wiąże się z obniżonymi parametrami MCV i MCH.
Samo oznaczenie żelaza w surowicy często nie wystarcza, bo jego stężenie zmienia się w ciągu dnia. Dlatego w ocenie niedoboru przydatne są też badania, które pokazują zapasy żelaza i sposób jego transportu. Najczęściej lekarz bierze pod uwagę:
- ferrytyna (stężenie poniżej 30 ng/ml wskazuje na niedobór żelaza)
- TIBC, czyli całkowita zdolność wiązania żelaza
- stężenie transferyny
- liczba retikulocytów, czyli młodych krwinek czerwonych.
Niska hemoglobina i diagnostyka w NFZ: od POZ do skierowania na kolonoskopię
Jeśli masz objawy anemii albo nieprawidłowy wynik morfologii, zacznij od wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Pacjent.gov.pl podaje, że lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na badania, m.in. morfologię, oznaczenie żelaza, ferrytyny oraz badanie na krew utajoną w kale. Na podstawie wyników lekarz planuje dalszą diagnostykę zgodnie ze wskazaniami medycznymi.
W ramach publicznej opieki zdrowotnej lekarz POZ może wystawić skierowanie na kolonoskopię, jeśli uzna, że niska hemoglobina i niedobór żelaza wymagają oceny jelit. Nawet jeśli czujesz się dobrze, nie odkładaj wyjaśnienia przyczyny anemii. Jeśli w badaniu zostaną wykryte polipy, mogą zostać usunięte, zanim staną się poważniejszym problemem zdrowotnym.
Produkty, które pomogą walczyć z anemią GALERIA
12
Źródła:
