Kalkulator BMI - wzór na prawidłowe BMI

Aleksandra Żyłowska, dietetyk

Kalkulator BMI (Body Mass Index), czyli indeks masy ciała, to narzędzie, dzięki któremu można samodzielnie sprawdzić, czy nasza masa ciała jest prawidłowa. Wskaźnik BMI w sposób pośredni opisuje zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie na podstawie proporcji masy ciała mierzonej w kilogramach do wzrostu w metrach. Sprawdź, czy twoje BMI jest prawidłowe.

Kalkulator BMI, czyli indeks masy ciała, został opracowany prawie 200 lat temu przez belgijskiego statystyka Adolfa Queteleta. Do powszechnego użytku wszedł w latach 70-tych XX wieku. Obecnie posługują się nim liczne organizacje i ośrodki zajmujące się zdrowiem.

BMI (z ang. Body Mass Index - wskaźnik masy ciała) to wskaźnik, którego wynik pozwoli ci ocenić, czy twoja waga utrzymuje się w normie, czy nie. Żeby skorzystać z kalkulatora BMI, wystarczy wpisać dwie dane: masę ciała (w kilogramach) i wzrost (w centymetrach), i kliknąć "oblicz". Z tego samego kalkulatora mogą korzystać zarówno kobiety, jak i mężczyźni.

Wskaźnik BMI (body mass index, indeks masy ciała) to prosty wzór matematyczny, który w sposób pośredni opisuje zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie na podstawie proporcji masy ciała mierzonej w kilogramach do wzrostu w metrach. Stosowany jest dla dorosłych kobiet i mężczyzn w każdym wieku. W swojej pierwotnej postaci nie ma zastosowania u dzieci i młodzieży, jednak został zmodyfikowany oraz naniesiony na siatki centylowe osobno dla dziewcząt i chłopców, co pozwala na wykorzystywanie BMI również w pomiarach dzieci.

Wzór na obliczanie prawidłowego BMI wygląda następująco:

bmi.bmp
Autor: archiwum poradnikzdrowie.pl

Przykład: BMI osoby ważącej 70 kg i mierzącej 175 cm będzie wynosiło: 70/(1,75)2=22,86.

Polecamy
Jesz co lubisz - banner kwadrat

Autor: Time S.A.

  • Diety dostępne bez wychodzenia z domu
  • Listy zakupowe dostosowane do typu diety
  • Baza ponad 2000 posiłków
  • Niezbędne informacje na temat składników
  • Opieka specjalistów ds. żywienia
  • Możliwość integrowania diety z planem treningowym

Przedziały wskaźnika BMI

Wskaźnik BMI jest używany do oceny wagi prawidłowej, ryzyka zagrożenia otyłością i chorobami związanymi z nadmiarem tkanki tłuszczowej w organizmie. BMI może znajdować się w jednym z kilku wyszczególnionych przedziałów opisujących masę ciała:

Wartość Co oznacza?
BMI < 18,5 niedowaga
18,5 ≤ BMI ≤ 24,9 waga prawidłowa
25 ≤ BMI ≤ 29,9 nadwaga
BMI > 30

otyłość

Czasem wyróżnia się także przedział BMI > 35 (otyłość drugiego stopnia) oraz BMI > 40, który wskazuje na otyłość olbrzymią i bardzo duże zagrożenie chorobami powiązanymi z nadmierną masą ciała.

W swoich badaniach i ocenach stanu zdrowia populacji BMI używa Światowa Organizacja Zdrowia i inne ważne organizacje. Co bardzo ważne, wskaźnik ten został stworzony do opisywania zjawisk w skali populacyjnej, a nie jednostkowej. Oznacza to, że w odniesieniu do dużych grup ludności daje wymierne informacje, natomiast stosowany do oceny wagi prawidłowej u pojedynczych osób może być bardzo mylący.

Indeks masy ciała został opracowany przez belgijskiego statystyka Adolfa Queteleta w 1832 roku. Matematyk nie zajmował się badaniem otyłości, a próbował zastosować metody rachunku prawdopodobieństwa w odniesieniu do fizycznych cech ciała człowieka.

Zauważył on, że masa ciała ma tendencje do zwiększania się zależnie od rosnącej wysokości ciała. Formuła wymyślona przez Queteleta miała w szybki i łatwy sposób zmierzyć stopień otyłości w populacji, aby pomóc rządowi w przydzielaniu zasobów. Sam autor wskaźnika podkreślał, że nie powinien być on używany do opisywania stopnia otłuszczenia pojedynczej osoby.

W latach 40. XX wieku do oceny prawidłowej masy ciała zaczęto stosować tablice zależności wagi od wzrostu, które uwzględniały jednak proporcje i budowę ciała. W 1972 roku w "Journal of Chronic Disease" ukazała się publikacja przedstawiająca BMI jako nie w pełni satysfakcjonujący, ale użyteczny parametr opisujący zagrożenie otyłością.

Autor publikacji podkreślał, że BMI ma zastosowanie w badaniach populacyjnych, a nie w indywidualnej ocenie prawidłowej masy ciała, jednak ze względu na prostotę i szybkość, wskaźnik zaczął wypierać tablice zależności wagi od wzrostu i znalazł zastosowanie we wstępnej diagnostyce.

Mimo licznych zarzutów wobec BMI wielu lekarzy i specjalistów zdrowia publicznego używa tego wskaźnika do oceny ryzyka cukrzycy, chorób serca, nadciśnienia, dyslipidemii i innych zaburzeń związanych z nadmierną masą ciała.

BMI a płeć i rozmieszczenie tkanki tłuszczowej

Kobiety mają fizjologiczne uwarunkowania do gromadzenia większej ilości tkanki tłuszczowej, a przy tym naturalnie mają mniej mięśni niż mężczyźni. Kobieta i mężczyzna o podobnym wzroście i wadze będą mieli zbliżone BMI, ale z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że u kobiety tkanka tłuszczowa będzie stanowiła większy fragment masy ciała niż u mężczyzny.

To właśnie poziom tkanki tłuszczowej wiąże się z ryzykiem chorób, a nie sama masa ciała. Ponadto bardzo istotne jest rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Dużo większym ryzykiem zdrowotnym jest tłuszcz otaczający narządy wewnętrzne, tzw. wisceralna tkanka tłuszczowa niż tłuszcz podskórny.

Dużo więcej o zagrożeniu zdrowia mówi wskaźnik WHR (proporcja obwodu talii do obwodu bioder) niż BMI. Uogólniając, u kobiet częściej występuje otyłość pośladkowo-udowa (tłuszcz zgromadzony pod skórą), a u mężczyzn otyłość brzuszna (tłuszcz zgromadzony wokół narządów wewnętrznych).

Może się okazać, że kobieta o większej ilości tkanki tłuszczowej jest obarczona mniejszym ryzykiem chorób metabolicznych niż mężczyzna, u którego większość tłuszczu gromadzi się wokół narządów wewnętrznych. Stąd każdy przypadek należy przeanalizować dokładnie, posługując się kilkoma wskaźnikami.

BMI a masa mięśniowa

Mięśnie są gęstsze i cięższe niż tłuszcz, dlatego kilogram masy mięśniowej zajmuje nawet 3 razy mniejszą objętość niż kilogram tkanki tłuszczowej. Nikogo nie dziwi, że dwie osoby o tej samej masie ciała mogą wyglądać diametralnie różnie właśnie za sprawą proporcji masy mięśni do tłuszczu. BMI nie uwzględnia tych różnic.

Osoby o atletycznej budowie, regularnie uprawiające sport czy mocno zbudowani mężczyźni są klasyfikowani jako osoby z nadwagą lub nawet otyłe. Według indeksu masy ciała grozi im cukrzyca i choroby serca, co nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, gdyż duża masa mięśniowa i aktywny styl życia pomagają zapobiegać chorobom.

BMI a masa kości

Stopień mineralizacji i gęstość kości to kolejny parametr, który istotnie wpływa na masę ciała. Dla osób o budowie drobno- i grubokościstej prawidłowa masa ciała będzie zupełnie inna. Ponadto BMI nie uwzględnia, iż z wiekiem gęstość kości maleje, a osoby starsze często chorują na osteoporozę, co zaniża ich masę ciała.

BMI a wiek

Wraz z wiekiem maleje masa mięśni i masa kości, a najczęściej ilość tkanki tłuszczowej rośnie. BMI nie uwzględnia tych zmian zachodzących w procesie starzenia organizmu, przez co wyniki osób starszych są nieprawidłowo interpretowane jako lepsze niż w rzeczywistości.

Główne zarzuty wobec wskaźnika BMI

1. BMI służy do oceny populacji, a nie indywidualnych osób. Podkreślał to twórca wskaźnika, jednak mimo tego lekarze i dietetycy klasyfikują masę ciała pacjentów według wyników indeksu.

2. Twórcą BMI jest statystyk, a nie osoba zajmująca się badaniem otyłości.

3. BMI to wskaźnik stworzony 200 lat temu.

4. BMI jest naukowo bezsensowny. Nie ma żadnych fizjologicznych podstaw, aby podnosić wzrost do kwadratu. Quetelet użył tego zabiegu, aby dopasować wzór do uzyskanych danych statystycznych.

5. BMI jest fizjologicznie niewłaściwy. Nie uwzględnia masy mięśni i kości, które istotnie wpływają na masę ciała.

6. Definicja BMI zawiera błąd logiczny. Mówi o tym, że BMI pozwala ocenić otłuszczenie ciała, co jest niezgodne z rzeczywistością. Quetelet wywnioskował, że osoby z dużą ilością tkanki tłuszczowej mają wysokie BMI, ale nie odwrotnie. Osoby z wysokim BMI nie muszą mieć dużej ilości tkanki tłuszczowej – mogą mieć wysoką masę mięśniową lub kostną.

7. BMI to tylko matematyczna formuła – kolejna próba opisania rzeczywistości.

8. BMI wyznacza ścisłe przedziały wagi prawidłowej, nadwagi i otyłości. Jest to podejście nieprawidłowe, ponieważ w szerokim zakresie wagi idealnej znajduje się osoba bardzo szczupła i lekko otłuszczona – obie klasyfikowane jako zdrowe. Gdy osoba na granicy wagi prawidłowej przytyje kilogram, klasyfikowana jest już jako niezdrowa, z nadwagą. Sztywne ramy przedziałów wagi to nadmierne uproszczenie.

Zobacz, co polecamy:

Źródła:
1. Flegal K.M. i in., Association of All-Cause Mortality With Overweight and Obesity Using Standard Body Mass Index Categories. A Systematic Review and Meta-analysis, JAMA. 2013, 309(1), 71-82
2. Lewis T., BMI Not a Good Measure of Healthy Body Weight, Researchers Argue, http://www.livescience.com/39097-bmi-not-accurate-health-measure.html
3. Zelman K.M., How accurate is body mass index, or BMI?, http://www.webmd.com/diet/features/how-accurate-body-mass-index-bmi#1
4. Belk D., Why body mass index is wrong for s omany people, http://www.huffingtonpost.com/david-belk/body-mass-index_b_7693450.html
5. Top 10 reasons why the BMI is bogus, http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=106268439

O autorze
Aleksandra Żyłowska-Mazgaj dietetyk
Aleksandra Żyłowska-Mazgaj, dietetyk
Technolog żywności, dietetyk, edukator. Absolwentka Biotechnologii na Politechnice Gdańskiej i Usług żywieniowych na Akademii Morskiej. Zwolenniczka prostej, zdrowej kuchni i świadomych wyborów w codziennym odżywianiu. Do moich głównych zainteresowań należy budowanie trwałych zmian nawyków żywieniowych oraz indywidualne komponowanie diety zgodnie z potrzebami organizmu. Bo nie dla każdego to samo jest zdrowe! Uważam, że edukacja żywieniowa jest bardzo istotna, zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Koncentruję swoje działania na szerzeniu wiedzy o żywieniu, analizuję nowe wyniki badań, samodzielnie wnioskuję. Wyznaję zasadę, że dieta to styl życia, a nie ścisłe przestrzeganie posiłków z kartki. W zdrowym i świadomym odżywianiu zawsze jest miejsce na pyszne przyjemności.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Sanderka
|

Jako jakiś tam ogólny wyznacznik jest okej, ale jak każdy miernik, który uwzględnia tylko dwa czynniki nie będzie do końca miarodajny. Wystarczy wziąć pod uwagę to, że osoba aktywna o dużej masie mięśniowej może wyjść poza pułap prawidłowej wagi i równocześnie osoba otłuszczona mieścić się idealnie w przedziale.