Wracasz z nocki i nie możesz zasnąć? Eksperci NASA i NHLBI radzą, jak oszukać zegar biologiczny

2026-04-15 8:00

Praca w nocy to dla twojego organizmu potężny wstrząs. Badania potwierdzają, że chroniczne niewyspanie po nocnej zmianie uderza w serce i rozregulowuje metabolizm. Sprawdź, jak proste triki, rekomendowane przez specjalistów, pomogą ci błyskawicznie zasnąć o świcie i uniknąć bolesnego długu sennego.

Młoda kobieta w piżamie i różowej masce na oczy leży w łóżku, trzymając w jednej dłoni dwie różowe tabletki nasenne, a w drugiej szklankę wody, przygotowując się do zażycia leków. Zdjęcie ilustruje problemy ze snem, o których przeczytasz na portalu Poradnik Zdrowie.

i

Autor: Getty Images Młoda kobieta w piżamie i różowej masce na oczy leży w łóżku, trzymając w jednej dłoni dwie różowe tabletki nasenne, a w drugiej szklankę wody, przygotowując się do zażycia leków. Zdjęcie ilustruje problemy ze snem, o których przeczytasz na portalu Poradnik Zdrowie.
  • Raport opublikowany przez NASA ujawnia, że praca w nocy rozregulowuje naturalny zegar biologiczny
  • Długotrwały brak snu i jedzenie dużych posiłków o dziwnych porach to prosta droga do kłopotów z sercem oraz skaczącego ciśnienia
  • Eksperci z National Heart, Lung, and Blood Institute wskazują, że grube zasłony w oknach i chłodne powietrze ułatwiają zasypianie po nocnej zmianie

Praca zmianowa a problemy ze snem. Dlaczego czujemy się tak źle?

Wiele osób w naszym kraju zarabia na życie, chodząc do pracy na noc. Jak możemy przeczytać w bazie artykułów medycznych PubMed, w Polsce dotyczy to około 8 na 100 pracowników. Niestety, taki tryb życia to ogromne obciążenie dla zdrowia, które objawia się chronicznym zmęczeniem i codziennym rozdrażnieniem.

Z raportu opublikowanego przez NASA wynika, że odpowiada za to całkowite rozregulowanie naszego wewnętrznego zegara biologicznego. Nasze ciało jest  zaprogramowane do działania przy świetle słonecznym, a do spania po ciemku. Próba czuwania między drugą a szóstą rano to walka z naturą, która kończy się niewyspaniem i tak zwanym długiem sennym.

Poradnik Zdrowie: Zdrowo Odpytani, odc.6, bezsenność

Brak snu przez pracę w nocy. Jakie choroby grożą niewyspanym?

Zarywanie nocy to nie tylko problem z podkrążonymi oczami i brakiem energii do zabawy z dzieckiem. Zbyt mała ilość snu mocno uderza w nasze serce i cały układ krążenia. Taki stan może powoli prowadzić do poważnych kłopotów zdrowotnych, takich jak nadciśnienie, cukrzyca, a z biegiem lat nawet udar mózgu.

Dzieje się tak, ponieważ nasz wewnętrzny zegar steruje nie tylko głową, ale też żołądkiem i trzustką. Kiedy jemy duży posiłek w środku nocy, narządy są zdezorientowane. Przez to trawienie i odpoczynek zupełnie mijają się w czasie, co wywołuje chaos w brzuchu i jeszcze bardziej szkodzi samopoczuciu.

Jak zasnąć po nocnej zmianie? Proste sposoby na dobry sen

Jeśli masz ogromne problemy z zasypianiem po powrocie z nocnej zmiany, warto rozważyć kilka prostych zmian w swojej sypialni. Jak czytamy w poradniku przygotowanym przez National Heart, Lung, and Blood Institute, podstawą jest całkowite zaciemnienie pokoju grubymi zasłonami, bo wpadające światło oszukuje mózg i każe mu się budzić.

Dobrym pomysłem może być też zrobienie sobie ciepłej kąpieli przed położeniem się do łóżka, aby skutecznie rozluźnić napięte po pracy mięśnie. Warto również pamiętać, żeby na około godzinę przed snem odłożyć telefon i wyłączyć telewizor, bo świecące ekrany bardzo mocno pobudzają głowę do działania. W samej sypialni powinno być cicho i chłodno, co znacznie ułatwi ci zapadnięcie w głęboki i spokojny sen.

Co pomaga przetrwać nocną zmianę? Zasady dla pracowników

Aby zmniejszyć codzienne zmęczenie i chronić zdrowie w pracy na zmiany, warto pamiętać o kilku prostych krokach:

  • dbanie o jasne światło w pracy, co pomoże naturalnie oszukać senność
  • picie kawy tylko na początku zmiany, bo kofeina utrzymuje się we krwi nawet przez osiem godzin
  • unikanie jedzenia ciężkich i tłustych posiłków tuż przed planowanym wejściem pod kołdrę
  • kładzenie się do łóżka o podobnych porach, dopuszczając różnicę najwyżej jednej godziny każdego dnia

Jeśli pomimo stosowania tych rad twoje kłopoty ze snem nie mijają, warto porozmawiać o tym z lekarzem. Czasami dobrym wyjściem może okazać się też szczera rozmowa z szefem o rzadszych zmianach grafiku lub przejściu na nieco inny tryb pracy.

Zobacz galerię: 7 ważnych badań, które możesz zrobić na NFZ

Źródła:

Poradnik Zdrowie Google News
SuperZdrowi
Bezsenność – jak sobie z nią poradzić