Naukowcy z Vanderbilt University Medical Center zwracają uwagę, że samotność odgrywa istotną rolę w rozwoju myśli samobójczych, które z kolei poprzedzają niemal każdy samobójczy zgon. Do takich wniosków doszli po przeanalizowaniu danych ankietowych zebranych od 633 tys. uczestników programu All of Us, prowadzonego przez National Institutes of Health (NIH). To przedsięwzięcie wspierające rozwój medycyny precyzyjnej poprzez gromadzenie i analizę informacji zdrowotnych na temat miliona mieszkańców USA.
Depresja, lęk i samotność – jak się ze sobą łączą
Najsilniejszy związek z myślami samobójczymi miały objawy depresji, a następnie - stany lękowe. Na kolejnym miejscu pojawiła się samotność.
Badacze odkryli przy tym, że niejako pośredniczyła ona w zależności między depresją, lękiem i myślami samobójczymi.
„Badanie to pokazuje, że leczenie samotności może pomóc osłabić część wpływu, jaki lęk i depresja wywierają na myśli samobójcze” – podkreśla dr Katherine Musacchio Schafer, autorka pracy opublikowanej w periodyku „JAMA Network Open”.
Dlaczego samotność może być tak niebezpieczna
Naukowcy przypominają, że leczenie depresji i lęku za pomocą terapii poznawczo-behawioralnej oraz leków od dziesięcioleci stanowi podstawowe podejście do ograniczania myśli samobójczych i zapobiegania samobójstwom. Jednak dla wielu osób dostęp do opieki psychiatrycznej jest ograniczony m.in. z powodu braku specjalistów i kosztów leczenia.
Odpowiedzią na ten problem może być właśnie zapobieganie samotności – uważają eksperci.
Budowanie relacji jako element profilaktyki
„Osoby zmagające się z lękiem i depresją mogą być w stanie zmniejszyć ryzyko pojawienia się myśli samobójczych poprzez ograniczenie samotności. Może to oznaczać nawiązywanie kontaktu z ludźmi w swojej społeczności, a także z bliskimi lub znajdowanie sposobów na wspólne angażowanie się w przyjemne doświadczenia i aktywności” - wyjaśnia ekspertka.
„Ludzie mogą poprawić swoje zdrowie psychiczne, ograniczając samotność i budując więzi z osobami wokół siebie. Nawet jeśli nie mają dostępu do opartej na dowodach opieki psychiatrycznej, która leczy leżące u podłoża lęk i depresję, zmniejszenie samotności może pomóc im poczuć się lepiej” - dodaje.
Skala problemu w Polsce
W Polsce w 2025 roku miało miejsce 4776 samobójstw zakończonych zgonem.
Osoby przeżywające trudności i myślące o odebraniu sobie życia lub chcące pomóc osobie zagrożonej samobójstwem mogą skorzystać z całodobowych, bezpłatnych telefonów pomocowych: 800 70 2222 – centrum wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym; 800 12 12 12 – dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka; 116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży; 116 123 – ogólnopolska poradnia telefoniczna dla osób przeżywających kryzys emocjonalny; 112 – numer alarmowy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia.
