- Poczucie samotności i niska liczba kontaktów społecznych mogą skrócić życie bez poważnych chorób nawet o sześć lat.
- Najsilniejszy związek badacze zaobserwowali w przypadku zdrowia psychicznego, zwłaszcza u mężczyzn.
- Odkrycie to podkreśla pilną potrzebę wspierania relacji międzyludzkich dla poprawy jakości i długości naszego życia.
Ile kosztuje samotność? Nawet sześć lat życia w zdrowiu
Poczucie samotności oraz brak bliskich relacji z innymi ludźmi mogą odebrać nam nawet sześć lat życia w zdrowiu - tak wynika z najnowszych analiz danych obejmujących ponad 277 tysięcy osób. To znacząca strata, która dotyka przede wszystkim naszej kondycji psychicznej, ale ma również wpływ na zdrowie fizyczne.
Badacze z Tulane University w Stanach Zjednoczonych odkryli, że osoby osamotnione i społecznie izolowane znacznie krócej cieszą się życiem wolnym od poważnych chorób, takich jak depresja czy zaburzenia lękowe. Ich odkrycie, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Nature Communications", rzuca nowe światło na konsekwencje społeczne dla naszego samopoczucia i długowieczności.
Okazuje się, że to właśnie mężczyźni najmocniej odczuwają negatywne skutki braku więzi - w ich przypadku różnica w latach przeżytych bez depresji i zaburzeń lękowych wynosiła blisko sześć lat.
Samotność to nie to samo co izolacja. Jaka jest różnica?
Ważne jest, aby rozróżnić dwa pojęcia, które często są mylone: izolację społeczną i samotność. Choć brzmią podobnie i często idą w parze, oznaczają coś innego. Izolacja społeczna to obiektywny stan, w którym dana osoba ma niewiele kontaktów z innymi ludźmi lub rzadko się z nimi spotyka. To po prostu niska frekwencja w relacjach.
Natomiast samotność to subiektywne uczucie - poczucie, że nasze relacje społeczne są niewystarczające, niepełne lub niezadowalające. Można więc mieć wielu znajomych, aktywnie uczestniczyć w życiu towarzyskim, a mimo to czuć się głęboko samotnym, bo brak nam prawdziwej bliskości czy zrozumienia.
Jak przebiegało badanie i kogo dotyczyło?
Naukowcy przeanalizowali dane od 277,5 tysiąca osób w wieku od 40 do 69 lat. Ich celem było sprawdzenie, jak samotność i izolacja społeczna wpływają na liczbę lat przeżytych bez siedmiu kluczowych chorób przewlekłych.
Na liście znalazły się:
Warto zaznaczyć, że na początku badania żaden z uczestników nie cierpiał na żadną z tych dolegliwości. Samotność i izolację oceniano na podstawie szczegółowych pytań. Za osobę samotną uznano kogoś, kto zwierzał się bliskiej osobie rzadziej niż raz w miesiącu.
Izolację społeczną stwierdzano u tych, którzy spełniali co najmniej dwa z trzech warunków: mieszkali sami, spotykali się z rodziną lub znajomymi rzadziej niż raz w miesiącu, albo nie uczestniczyli w żadnej aktywności towarzyskiej przynajmniej raz w tygodniu.
Ogromny wpływ na psychikę. Kto traci najwięcej lat w zdrowiu?
Wyniki badania są jednoznaczne: największe różnice w zdrowiu zaobserwowano w obszarze zdrowia psychicznego. Mężczyźni, którzy odczuwali samotność i byli jednocześnie izolowani społecznie, żyli aż o 5,8 roku krócej bez depresji i zaburzeń lękowych w porównaniu do tych, których te problemy nie dotyczyły. W przypadku kobiet, różnica ta wyniosła 3,7 roku.
Związek z kondycją fizyczną był mniej drastyczny, ale również wyraźnie zauważalny. Kobiety samotne i izolowane społecznie żyły średnio o 2,4 roku krócej bez wspomnianych chorób fizycznych.
U mężczyzn natomiast odnotowano stratę 1,7 roku w zdrowiu fizycznym. - "Nasze badanie pokazuje, że izolacja społeczna i samotność mogą mieć istotny wpływ na oczekiwaną długość życia bez chorób, zarówno fizycznych, jak i psychicznych" - powiedział główny autor pracy, profesor Lu Qi.
Czy zdrowy styl życia może pomóc?
Badacze sprawdzili również, czy prowadzenie zdrowego stylu życia - odpowiednia dieta, aktywność fizyczna, wystarczająca ilość snu i niepalenie - może zniwelować negatywne skutki izolacji i samotności. Okazało się, że w przypadku izolacji społecznej częściowo tak było. Lepsze nawyki zmniejszały utratę lat życia w zdrowiu. Co ciekawe, taka zależność nie została stwierdzona w przypadku poczucia osamotnienia.
Zdaniem naukowców, ten wynik jest bardzo ważny, ponieważ sugeruje, że izolacja społeczna i samotność to stany wymagające nieco innych strategii przeciwdziałania. - "Takie wyniki nie były dla mnie zaskoczeniem. Wcześniejsze badania wskazywały na związek między izolacją społeczną i samotnością a przedwczesną śmiercią, a my dostarczyliśmy na to kolejnych dowodów" - podsumował profesor Qi.
