ZAZDROŚĆ - uczucie związane z miłością, które może być destrukcyjne

2015-07-03 13:36 dr Marcin Florkowski, psycholog

Natura dała człowiekowi zazdrość. Ma ona stać na straży wierności partnera i chronić trwałość związku. Niestety, czasem ten „bezpiecznik” się psuje i wtedy zazdrość, zamiast chronić, niszczy ludzkie relacje.

Zazdrość o uczucie, zazdrość o miłość

Przez tysiące lat ewolucja kształtowała ludzką psychikę. Mężczyźni, którzy byli zazdrośni o swoje partnerki, ograniczali ich kontakty z rywalami. Dzięki temu zyskali przewagę – wychowywali bowiem swoje dzieci, a nie owoce zdrady kobiety. To oznacza, że geny zazdrosnych mężczyzn miały większą szansę na przetrwanie niż pozbawionych zazdrości.

Dzisiejsi mężczyźni są więc potomkami zazdrośników. Podobnie ewolucja mogła „wszczepić” zazdrość w psychikę kobiet. Kobiety powinny być jednak zazdrosne nie tyle o stosunek seksualny, co raczej o to, że ich partner zaangażuje się emocjonalnie w związek z inną kobietą. Zakochanie się oznacza bowiem, że mężczyzna odejdzie, będzie mniej dbać o swoje dzieci, a to zmniejsza ich szansę na przekazanie genów. Inaczej mówiąc, kobiety, które były zazdrosne przede wszystkim o emocje, wygrywały.

Czytaj też: Zdrada emocjonalna - jak w porę zorientować się, co się dzieje?

Wszystkie te przewidywania potwierdzają badania. Mężczyźni są najbardziej zazdrośni w obliczu zdrady seksualnej, kobiety natomiast najsilniej reagują na zdradę emocjonalną.

Czy można pozbyć się zazdrości? Ponieważ przeżywanie zazdrości mamy w genach, oznacza to, że musimy ją czasem odczuwać. Im bardziej cenny jest dla nas związek z partnerem, im większe jest zagrożenie tego związku, tym bardziej będziemy zazdrośni. Co więcej – jeśli w takich okolicznościach nie odczuwamy zazdrości, oznaczać to może, że z naszą psychiką jest coś nie w porządku! To tak, jakby ktoś nie czuł bólu, mimo że jest pokaleczony.

A jednak większość zazdrośników twierdzi, że zazdrość wcale im nie pomaga, przeciwnie, że to piekielne uczucie, które pozostawia spustoszenie, odbiera spokój, przysparza cierpienia i ostatecznie niszczy związek.

Zdrowa zazdrość

Pojawia się w reakcji na realne zagrożenie (partner daje sygnały, że chce odejść).

  • Motywuje do dbania o kondycję związku (np. konstruktywnego rozwiązywania konfliktów, zapewniania o miłości, starania się o zadowolenie partnera).
  • Idzie w parze z przekonaniem „chcę z nią/nim żyć”.
  • Objawia się dążeniem do tego, aby partner chciał (a nie musiał) z nami być.
  • Motywuje do podnoszenia własnej atrakcyjności – poprawienia wyglądu, eliminacji wad, stawania się „idealnym partnerem”.
  • Motywuje do zachowań, które mają zwiększyć zadowolenie partnera

Chora zazdrość

  • Pojawia się bez specjalnego zagrożenia utratą partnera.
  • Objawia się w dążeniu do ograniczenia autonomii i niezależności drugiej osoby (np. mężczyzna pragnie, aby partnerka nie pracowała, bo wtedy nie będzie miała kontaktów z innymi mężczyznami).
  • Idzie w parze z przekonaniem „nie mogę bez niej/niego żyć”, przejawia się dążeniem do obniżenia atrakcyjności partnera lub jego poczucia pewności siebie (np. mężczyzna zabrania żonie dobrze się ubierać, grozi, podkreśla jej wady, wyśmiewa ją – „Nikt cię nie zechce”).
  • Jej przejawem jest skłonność do konspirowania, śledzenia i pełnej kontroli poczynań partnera.
  • Motywuje do uzależnienia partnera od siebie (np. finansowego).
  • Ujawnia się przez skłonność do manipulowania uczuciami partnera, np. zastraszania go, gróźb, wywoływania poczucia winy itp. Jak leczyć się z zazdrości?

Jak leczyć się z zazdrości?

  • Jeśli widzisz, że twoja zazdrość przybiera chorobliwe rozmiary lub pcha cię do złych zachowań, można temu zaradzić. Zrozum przyczynę swojej zazdrości – zaniżona samoocena, własna skłonność do zdrady czy demony przeszłości?
  • Skup się na swoich mocnych stronach, osiągnięciach, ucz się lubić siebie. Przyznaj się też do swoich wad i naucz się je tolerować. Adekwatna samoocena jest lepsza niż samoocena zawyżona lub zaniżona.

  • Rozwijaj umiejętności, pasje, rób to, co sprawia, że czujesz dumę.

  • Poznaj dobrze swojego partnera. Nie przypisuj mu ślepo różnych cech, dowiedz się, jaki naprawdę jest – poznaj jego przeszłość, marzenia, pragnienia. Im więcej o nim wiesz, tym mniej będziesz ulegać irracjonalnym podejrzeniom.

  • Buduj przyjaźń z partnerem. To podstawa zaufania. Zwierzajcie się sobie, mów mu to, co mówi się tylko bardzo bliskim i dyskretnym osobom.

  • Traktuj swoją zazdrość jak ludzkie uczucie, które może stać się podstawą dbania o partnera.Rozmawiaj o swojej zazdrości, ale nie obwiniaj drugiej strony o to, że ją czujesz.

  • Pogódź się z pewnym stopniem niepewności. Dla waszej miłości lepsze jest nadmierne zaufanie niż nadmierna podejrzliwość.

  • Jeśli partner cię zdradził, pamiętaj, że nie musi to być kataklizm. Niektóre pary przetrwały w miłości mimo zdrady. Niemal połowa mężczyzn (46 proc.), którzy zdradzają swoje partnerki, kocha je jednocześnie, a zdradę traktuje jako „pusty seks”. Po zdradzie można szczęśliwie żyć.

  • Nie rozmyślaj o tym, co się stanie, jeśli on cię zdradzi. Strach na zapas się nie sprawdza i niczemu nie służy.Jeśli czujesz, że zazdrość wymknęła ci się spod kontroli, skontaktuj się z terapeutą.

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019
KOMENTARZE
Anita
|

Jestem w takiej samej sytuacji. Kocham jestem kochana, ale mimo to, strach, zazdrość, bezradność nie dają spokoju, wciąć mysle co robi jak mnie nie ma, dlaczego nie pisze, dlaczego nie dzwoni. Wmawiam sobie jakieś chore sytuacje, tysiąc mysli na minutę, ze zdradza, ze pewnie z kimś pisze, ze juz nie kocha. Wiem ze to chore ale to wlasnie jest moj problem, z którym próbowałam ale nie radzę sobie.

Amanda
|

Co robi zdjęcie Araba i muzułmanki przy tym artykule ? Czy to jakieś przyzwyczajanie ze w naszym kraju sa muzułmanie?? Wstyd, juz dwa razy próbowali podbi Europę!!!

Ula
|

To co piszecie nie wróży nic dobrego w waszych związkach.
Nie wiem jak sobie macie z tym poradzić, ale coś musicie z tym zrobić. Osaczacie swoich facetów, mogą chcieć uciec. Nie zmienicie swojego męża, ani świata. Wybotoksowane laski będą kręcić doopskiem czy tego chcecie czy nie, fajne laski będą chodzić po ulicy roznegliżowane czy tego chcecie czy nie. Każdy z nas jest inny i dla każdego jest tu miejsce. Dlatego nie MOŻECIE ZMIENIĆ ŚWIATA. Możecie zmienić tylko siebie. Pozdr.

Aaaniel
|

Droga Karolino w zupełności Cię rozumiem i czuję w 100% to samo. Mimo, że mój od dwóch miesięcy mąż jest we mnie wpatrzony jak w obrazek odczuwam straszną, wręcz chorobliwą zazdrość. Wciąż uspokaja mnie, że nie mam o co, że jestem najlepsza, że nigdy tak nie kochał itd, lecz najzwyczajniej w świecie nie potrafię tego zmienić i się mecze. Być może wina leży również po jego stronie bo wciąż bezpodstawnie zarzuca mi zdradę. Niestety przez tą zazdrość jestem ciągle poddenerwowana, przybita, smutna, nie umiem się na niczym skupić i wyobrażam sobie najgorsze kiedy On jest np. w pracy. Nie wiem co robić...

Karolina
|

Witam , tak się zastanawiam czy jestem chorobliwie zazdrosna a może to normalne i inne kobiety maja tak samo? Otóż jestem jeszcze chyba niedojrzała , mam 19 lat , i inne rozumowanie pewnych kwestii niż mój starszy chłopak . Miedzy nami jest 5 lat różnicy . Wpadam w szał i nie radze sobie z emocjami które się we mnie kumuluja gdy zobacze że przykładowo jadąc ze mną autem widzę jak ogląda się za roznegliżowanymi dziewczynami , twierdząc że patrzy tylko kto idzie. Ja tez zawsze obserwuje kto idzie ale głowa mi się przy tym nie obraca o 180 stopni. Albo facebook .. wiem że dla niego to jest błahostka ale mnie to strasznie boli gdy ma polubione strony z dziewczynami czy to rozbierającymi się na motorach/autach czy po prostu jakies inne . Mówi mi że dla niego jestem najlepsza , więc po co mu w telefonie jakies zdjęcia i tapety porozbieranych dziewczyn . Rozmawialiśmy o tym , powiedziałam mu że czuję się gorsza i nie atrakcyjna kiedy widze takie coś . Przestał lajkować . Co z tego co jakiś czas wychodzi awantura głownie o to samo. Nawet jak jest dobrze a pójdziemy do jego znajomych to mu mówia: jaaa słuchaj ale tam dupeczki były ,szkoda że nie widziałeś . a ja siedze obok.. Ja wiem że facet to facet i oglądać się będzie , wiem że mnie kocha i że mu sie bardzo podobam ale gdy tylko idzie jakas dziewczyna np. w spodenkach z odsłoniętymi pośladkami albo jakoś inaczej roznegliżowana ja się wkurzam , pomimo że to nie jego wina że tak się ubierają ja po prostu nie moge . nie lubię dziewczyn które się nie szanuja . Wg. mnie dziewczyna powinna być damą w towarzystwie a ... w łóżku dla swojego faceta. Czemu te wszytskie dziewczyny się nie szanują .. denerwuje sie nawet ogladając wspólnie film czy teledysk w którym dziewczyny się prężą i wyginają . Czemu jakoś faceci tak nie robią . Piosenki o życiu, naturze o szacunku i pięknej czystej miłośći a w teledysku panna z silikonem i botoksem i kręci dupskiem przed kamera.. czy jestem chora z zazdrości czy może choć w małym stopniu macie podobnie ?