Wysoki poziom cholesterolu u dziecka: przyczyny, leczenie

2019-01-29 9:37 Katarzyna Hubicz | Konsultacja: dr n. med. Hanna Orłowska, specjalistka chorób dziecięcych i pulmonologii, konsultant pediatrii w Centrum Medycznym ENEL-MED w Warszawie

Jeszcze do niedawna wysoki poziom cholesterolu u dziecka i spowodowane nim zmiany miażdżycowe były rzadkością. Dziś problem ten dotyczy coraz większej liczby dzieci, a przypadki miażdżycy zdarzają się nawet u kilkulatków. Dlaczego tak się dzieje? Jak uchronić przed wysokim poziomem cholesterolu własne dziecko?

Wysoki poziom cholesterolu u dzieci przestał był dla lekarzy zaskoczeniem i coraz częściej zlecają jego badanie u najmłodszych. Dlaczego podwyższony cholesterol jest taki groźny?

W katalogu chorób, które najczęściej odbierają życie ludziom po czterdziestce, miażdżyca zajmuje jedno z pierwszych miejsc. Nie jest to coś, co można lekceważyć, miażdżyca jest bowiem przyczyną zawałów serca i udarów, z których powodu umiera co drugi mężczyzna i co trzecia kobieta w sile wieku.

Przeciętnemu rodzicowi nie mieści się więc w głowie to, co niedawno stwierdzili eksperci. U niektórych dzieci już w 2. roku życia w ścianach tętnic zaczynają odkładać się złogi cholesterolu, tworzące tzw. blaszki miażdżycowe, a kilka lat później – jeszcze przed 10. urodzinami – zaczyna rozwijać się miażdżyca.

Wysoki cholesterol u dziecka: ryzyko zapisane w genach

Co prawda, ryzyko wczesnego rozwoju miażdżycy dotyczy przede wszystkim dzieci, które skłonność do podwyższonego poziomu cholesterolu odziedziczyły po przodkach. Można to ocenić gołym okiem, bo u dziecka wokół oczu i w innych miejscach na skórze pojawiają się tzw. kępki żółte, czyli twarde żółtawe grudki, będące niczym innym, jak cholesterolem, który odłożył się pod skórą. Ale winne są nie tylko geny.

Cholesterol u dzieci, podobnie zresztą jak u dorosłych, podnosi brak ruchu i dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego: czerwone mięso, podroby, pasztety, parówki, salceson czy żółtka jaj.

Wysoki poziom tego lipidu mają często również dzieci otyłe lub z nadwagą, cierpiące na cukrzycę, mające wysokie ciśnienie krwi, zagrożone tym są też te dzieci, których najbliżsi (dziadkowie lub rodzice) mieli zawał serca albo udar mózgu wcześniej, niż przewidują normy wiekowe, a więc kobiety poniżej 65. roku życia, a mężczyźni poniżej 55. roku życia. Wreszcie czynnikiem ryzyka jest też wysoki poziom całkowitego cholesterolu u rodziców – wysoki, to znaczy powyżej 240 mg/dl.

Poziom cholesterolu u dzieci: proste badanie

Negatywnym następstwom podwyższonego poziomu cholesterolu na szczęście można zapobiegać. Warto zbadać dziecku poziom tego lipidu – u dzieci będących w grupie ryzyka można to robić już od trzeciego roku życia, natomiast u pozostałych – począwszy od dziewiątych urodzin. Pierwszym krokiem jest zawsze wizyta u pediatry, który na podstawie wywiadu rodzinnego oraz tzw. testu punktowego (czyli rodzaju kwestionariusza) oceni, czy dziecko narażone jest na dziedziczną hipercholesterolemię, a następnie zleci odpowiednie badania. Dopiero na podstawie analizy ich wyników można podejmować dalsze działania.

Żeby wynik badania był wiarygodny, powinno być ono przeprowadzone u zdrowego dziecka, najlepiej w godzinach porannych, koniecznie na czczo. Ostatni posiłek można zjeść 12 godzin przed badaniem - np. lekką kolację o 18.00 - może to być kanapka z twarożkiem, ogórkiem czy pomidorem. Z jajek, parówek, żółtego sera, majonezu trzeba zrezygnować.

Jak obniżyć cholesterol u dziecka: dieta i ruch

Poziom cholesterolu u dziecka najbezpieczniej obniżyć za pomocą odpowiednio skomponowanej diety. Dominować w niej powinny tłuszcze roślinne, warzywa, owoce, potrawy bogate w błonnik (np. ciemnoziarniste pieczywo), chude mięso, odtłuszczony nabiał, potrawy z roślin strączkowych.

Ograniczamy za to czerwone mięso (wystarczy podawać je dwa, trzy razy w miesiącu), a także tłuste sery, śmietanę, podroby czy parówki, produkty bogate w tłuszcze trans (zawierają je m.in. przekąski typu fast food, chipsy, krakersy, wyroby cukiernicze typu herbatniki, ciastka) oraz biały cukier. Poziom cholesterolu można również zmniejszyć poprzez aktywność fizyczną, dlatego warto zachęcać pociechę do uprawiania sportu.

Te produkty są szczególnie groźne dla zdrowia!

Ważne

U dzieci z grupy ryzyka wystąpienia chorób serca i naczyń należy rozpocząć leczenie, jeśli stężenie cholesterolu LDL w ich krwi jest wyższe niż 190 mg/dl, u dzieci z dodatnim wywiadem rodzinnym - jeśli wynosi powyżej 160 mg/dl, a u dzieci z cukrzycą – gdy przekroczy 130 mg/dl (w ich przypadku optymalny poziom LDL to poniżej 110 mg/dl).

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 3/2020 "Zdrowia": odchudzanie według typu sylwetki, chorobę poznasz po zapachu, ból można leczyć, życie ze schizofrenią, siarka w pielęgnacji urody, jak przechowywać żywność. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 3/2020
KOMENTARZE
cryss
|

Moja 4 letnia corka tez jest szczupla i je raczej zdrowo. Rowniez ma podwyzszony cholesterol. Cholesterol podwyzsza sie rowniez przy niedoczynnosci tarczycy co u nas jest zdiagnozowane.

silver
|

moja 5 latka tez szczuplutka jej jak ptaszek, u nas nie ma fast chipsów itd. cukier zamieniłam na brzozowy i od biedy trzcinowy a i tak jej ograniczam. białe pieczywo wywaliłam, czerwonego miesa nie robie od lat bo nie przepadam. a cholesterol ma powyżej 230. daję jej kasze warzywa. owszem dostanie 3 zelki na tydzień. ciasteczka bezglutenowe 2, rodzynki i orzechy.jogurty tylko naturalne z dodatkie swieżych owoców ciutek miodu lub ksylitol. smietany nie tyka bo nie lubi. miesą tylko z kurczaka i indyka. rosołek , buraczkowa i jarzynowa. czyli wszystko to co ja sama jadłam w dzieciństwie. z przekąsek dostaje wafla ryżowego lub flipsa i to nie codziennie.
co ja mam jej dac jesc skoro ona to wszystko je w mini ilościach?

Aligatius
|

Poziom cholesterolu tylko w 10-20% zależy od diety. Całkiem możliwe, że Ty i Twoje dziecko macie dziedziczną hipercholesterolemię.

szok
|

Moje dziecko ma wysoki cholesterol. Jest szczupłe,dużo się rusza, w życiu nie zjadło okruszka pasztetu,salcesonu, majonezu (nie znosi tych rzeczy)w ogóle nie smażymy, nie używamy tłustego mięsa. Jemy dużo warzyw. I co???
Ja też wyglądam jak modelka i też nie lubię wszelkich tłustości, a cholesterol mam ogromny.

Yanna
|

Nie mogłam uwierzyć, jak okazało się, że mój 4-letni synek ma bardzo wysoki cholesterol - teraz od 3 lat stosujemy dietę, trenujemy sport cholesterol dziecku się obniżył a cała rodzina jest zdrowsza - jak to mówią - nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło