Różyczka u kobiet w ciąży a ryzyko wystąpienia poważnych wad płodu

2007-05-07 3:29 Magdalena Próchnicka | Konsultacja: lek. med. Hanna Głowińska

Różyczka jest wirusową chorobą zakaźną wieku dziecięcego, ale zapadają na nią także dorośli. Zwykle ma ona łagodny przebieg i nie trwa długo. Nie należy jej jednak lekceważyć ‒ zwłaszcza w przypadku kobiet planujących zajście w ciążę lub ciężarnych.

Różyczka objawia się niezbyt silnym bólem głowy, katarem, drapaniem w gardle, kaszlem, czasami lekką biegunką. Dolegliwości te pojawiają się 2‒3 tygodnie po zakażeniu, a ponieważ są charakterystyczne także dla zwykłego przeziębienia, bywają lekceważone. Sygnałem świadczącym o tym, że mamy do czynienia z różyczką jest powiększenie i bolesność węzłów chłonnych za uszami oraz na karku, temperatura dochodząca nawet do 39o C, a także wysypka1. Początkowo drobne, żywoczerwone grudki z tendencją do zlewania się w plamy pojawiają się na twarzy, a następnie na całym ciele. Wysypka trwa 2‒3 dni, a następnie blednie i niknie. Cofa się również powiększenie węzłów chłonnych1.

Jak przechorować różyczkę

Przez pediatrów różyczka traktowana jest jako choroba banalna, niewymagająca specjalnego leczenia. Większość dzieci (ok. 70 proc.) przechodzi ją bardzo łagodnie (lub z niewielkimi objawami), nawet bez wysypki ‒ stąd trudności w jej diagnozowaniu. U dorosłych pojawiają się przykre dolegliwości, ale zwykle mijają bez powikłań. Niezależnie od wieku chorzy na różyczkę powinni pozostać w łóżku. Należy również ograniczyć kontakty z osobami, które nie chorowały, by uniknąć zarażania. W przypadku gdy różyczka przebiega z wysoką temperaturą można podawać leki przeciwgorączkowe i chłodne napoje. Po wyzdrowieniu warto pomyśleć o przyjmowaniu preparatów wzmacniających organizm (np. preparatów witaminowych).

Zakażenie różyczką w okresie ciąży jest groźne.

Dzwonek alarmowy powinien się uruchomić w przypadku gdy jesteśmy rodzicami dziewczynek lub gdy kobieta planuje zajść w ciążę. W pierwszym wypadku wyręczają nas obowiązkowe szczepienia (absolutnie nie wolno ich zaniedbać!), w drugim zaś musimy zadbać same o siebie. Różyczka u ciężarnych może skutkować rozwojem poważnych wad płodu. Wirus jest szczególnie niebezpieczny w pierwszym trymestrze ciąży, a zwłaszcza w pierwszych ośmiu jej tygodniach, gdy kształtują się narządy nienarodzonego dziecka. Nie posiada ono jeszcze własnego systemu odpornościowego, a zakażona krew matki przenosi wirusa do jego organizmu. Ryzyko wystąpienia wad płodu u zakażonych kobiet waha się od 10 do 50 proc. Wady te obejmują przeważnie narząd wzroku (zaćma, jaskra), narząd słuchu (głuchota), mózg (upośledzenie umysłowe, wodogłowie). Mogą także wystąpić deformacje kostne oraz uszkodzenia serca i wątroby. Zachorowanie na różyczkę między 12. a 16. tygodniem ciąży zmniejsza ryzyko zakażenia płodu o połowę. Infekcja w późniejszym okresie ciąży (po 16. tygodniu) nie musi powodować wad rozwojowych1.

Kluczowe zalecenia
  • Różyczka przebyta w dzieciństwie uodparnia na wirusa. Kobiety, które nie są pewne, czy przechorowały różyczkę w dzieciństwie, a planują zajść w ciążę, powinny wykonać badanie krwi na obecność przeciwciał (badanie to ze skierowaniem jest wykonywane za darmo). Z wynikami należy zgłosić się do lekarza, który podejmie decyzję o ewentualnym szczepieniu. Szczepionka (np. Rudivax) jest dostępna odpłatnie; można kupić ją na receptą w aptece.
  • Jeżeli ciężarna nie chorowała i nie szczepiła się przeciwko różyczce, winna kontaktować się wyłącznie ze zdrowymi osobami.
  • Przed spotkaniem ze znajomymi mającymi dzieci, nie należy wahać się przed zapytaniem ich, czy pociechy są w pełni zdrowe i czy już przechodziły różyczkę.
  • Kobiety ciężarne, które stykały się z  osobą zakażoną wirusem różyczki i nie wiedzą, czy są na niego uodpornione – winny jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Lekarz podejmie decyzję o ewentualnym podaniu zastrzyku z globiną odpornościową. Czas, jaki minął od momentu kontaktu z osobą chorą, powinien być jak najkrótszy.

Ważne!

Czas inkubacji różyczki waha się od 12 do 23 dni (średnio 14 dni)1. Okres zakażania rozpoczyna się siedem dni przed wystąpieniem wysypki i trwa od jednego do dwóch tygodni po jej ustąpieniu.

Różyczka ‒ pełna ochrona

  • W Polsce szczepienia dzieci przeciwko różyczce są obowiązkowe i wykonywane dwukrotnie.
  • Po raz pierwszy dzieci są szczepione w wieku 13‒14 miesięcy, a następnie w wieku pokwitania, tj. w wieku 13 lat. Ten drugi termin jest szczególnie ważny dla dziewczynek. Podawana szczepionka może być skojarzona i wtedy uodparnia przeciwko odrze, śwince i różyczce. Przyjmuje się, że taka szczepionka chroni przed zachorowaniem przez okres około 10 lat.
  • Trwałą odporność na wirusa zapewnia wyłącznie przechorowanie różyczki.
  • Nie ma powodu, aby chronić dzieci przed naturalnym zachorowaniem na różyczkę ‒ oczywiście tylko wtedy, gdy ich organizm nie jest osłabiony przebytą niedawno inną chorobą.

Dr Piotr Gryglas o różyczce w czasie ciąży: To bardzo poważna sprawa

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Piśmiennictwo:

1. Bacz A., Różyczka u kobiet w ciąży, Medycyna Praktyczna

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
Ola
|

Cóż za kompletna dezinformacja! Rudivaxu nie ma już od lat w Polsce. Nie ma żadnej monowalentnej różyczki! Jest tylko Odra, świnka, różyczka i są to dwa preparaty czyli MMR II i Priorix które są dostępne!

Marzena
|

cześc mam córke ma 5 lat jest chora na różyczke,cały czas byłam z nią,a okazało się ze jestem w ciąży. co mam robić

sylwuska
|

moj syn ma 2,5 roku.w czwartek wrocil ze szpitala bo mial zapalenie pluc,dostawal antybiotyki inhalacje itd.dzis rano zobaczylam u niego na ciele male rozowe plamki od szyji do rączeki polowy nóżek,byl szczepiony na wiekszosc z chorob i zastanawiam sie co to teraz moze byc jak leczyc czy isc do pediatry czy do szpitala i czy moja 4letnia corka jest bezpieczna czy cos jej grozi.prosze o rade pozdrawiam

Myszos
|

Witam, planuję ciażę, zrobiłam wszystkie wymagane badania i okazało się ze nie chorowalam na różyczkę, wiem że muszę się zaszczepić i jest to platna szczepionka, ile kosztuje?
Z góry dzięki za info, pozdrawiam

MAGDA
|

WITAM, mój synek ma 6 lat i wystąpiła u niego wysypka wyglada tak samo jak ta która jest opisywana jako rózyczka. nie ma temperatury bawi sie jest wesoły tylko mówi ze go swędzi. podałam mu calcium wapno. mam nadzieje ze przejdzie.

Ania
|

Mam 30 lat . trzy lata temu miałam różyczkę i bardzo ciężko ją przeszłam . Teraz staram się o drugie dziecko i mam problem z zajściem w ciązę , czy różyczka mogła na to wpłynąć ?

danusia
|

Jestem w ciąży a córka lat 9 ma byc szczepiona na różyczkę. Ja byłam szczepiona kilka lat temu. Czy coś mi może grozić?

Lonia
|

Hmm pierwsze słyszę, żeby zarazić się różyczką od zaszczepionego dziecka. A twoje dziecko też jest chore?

sandra
|

hej nie wiem czy to mzoliewe,ale wydaje mi sie ze zachorowalam na rozyczke,mam 24 lata chyba bylam szczepiona w dziecinstwie,i tylko chodzi o to zr coreczka byla 9 dni temu szczepiona na rozyczke, i czy to mozliwe zebym mogla od niej sie zarazic,bo z nikim innym nie mialam kontaktu,na dodatek mam straszny bol glowy nie wyobrazalny,biore aspiryne ketanol i wapno,i nie dziala,nie moge udac sie do lekarza bo jestem poza krajem,czy to rozyczka,czy to mozliwe?zarazenie sie od corki?pozdrawiam serdecznie

janusia
|

Odpowiedzi na powyższe pytania znajdziecie w podtytule "Pełna ochrona" tego artykułu. Moje dzieci właśnie chorują więc będziemy mięli problem z głowy. Jak to lekarz powiedział żartem (córka ma 2 latka), że jeśli nie jest w ciąży, to nawet dobrze, że to właśnie odchorowuje. Gorzej właśnie jeśli się jest już w ciąży. Taka choroba jest bardzo niebezpieczna w pierwszym trymestrze, więc jeśli nie wiecie czy przechorowaliście różyczkę w dzieciństwie radzę zrobić sobie badania krwi na przeciwciała. Moja ciężarna koleżanka nie chorowała wcześniej, więc dała się zaszczepić - podobno szczepionka działa ok 10 lat.