Ciąża pozamaciczna: leczenie farmakologiczne lub usunięcie

2013-09-20 11:36 opracowanie ap | Konsultacja: prof. Romuald Dębski, ginekolog położnik

Jeśli podejrzewasz, że jesteś w ciąży, nie odwlekaj wizyty u ginekologa. Zdarza się, że zapłodnione jajeczko nie dotrze do macicy: zabłądzi i rozwija się poza nią. Wtedy trzeba działać szybko, bo ciąża pozamaciczna to duże zagrożenie dla twego zdrowia. Jak rozpoznać ciążę pozamaciczną? Czy zawsze konieczne jest jej usunięcie operacyjne czy można zastosować leczenie farmakologiczne?

Ciąża pozamaciczna (ektopowa), jeśli nie zostanie w porę usunięta, może doprowadzić do bardzo niebezpiecznego wewnętrznego krwotoku. Wtedy naprawdę liczy się czas. Szybka interwencja lekarza ratuje nie tylko zdrowie i życie kobiety. Daje też jej szansę na to, że w przyszłości będzie mogła zostać matką. To bardzo ważne, ponieważ wśród pacjentek przeważają młode kobiety w wieku 26–30 lat, które dopiero planują macierzyństwo.

Ciąża pozamaciczna: trudne rozpoznanie

Niekiedy ciąża pozamaciczna sama obumiera, zostaje wchłonięta przez tkanki i kobieta może nawet nie wiedzieć, że była w ciąży. Ale gdy ciąża rozwija się nadal, może stanowić duże zagrożenie. Dlatego ważne jest jej szybkie rozpoznanie. Początkowo trudno ją odróżnić od zapalenia jajowodu czy wyrostka robaczkowego. Niewielkie krwawienie lub plamienie nie pomaga rozpoznać sytuacji, gdyż zdarza się również przy prawidłowo przebiegającej ciąży. Jeśli plamieniu (nie zaś krwawieniu) towarzyszy ból, prawdopodobieństwo istnienia ciąży pozamacicznej jest bardzo duże. Jest to ostry ból, który nie ustępuje i obejmuje zwykle jedną stronę brzucha. Gdy doszło do krwawienia wewnętrznego, ból promieniuje w kierunku barku i przepony. Krwawienie wewnętrzne rozpoznaje się po szybkim tętnie, niskim ciśnieniu krwi, bladości skóry (niedokrwistość) i obfitym poceniu się. W takiej sytuacji konieczna jest błyskawiczna pomoc medyczna. Lekarz najpierw przeprowadzi wywiad, a następnie zleci wykonanie oznaczenia stężenia gonadotropiny kosmówkowej (HCG) we krwi. Obecność tego hormonu potwierdza ciążę. Jeżeli w ciągu 48 godzin stężenie HCG we krwi nie wzrośnie o 66–100 proc., należy podejrzewać ciążę pozamaciczną. By mieć pewność, wykonuje się przezpochwowe USG. Gdy w macicy nie widać pęcherzyka ciążowego, to znaczy, że wstępna diagnoza została potwierdzona.

Ważne

Nie obawiaj się, że kolejne zapłodnienie także skończy się niepowodzeniem. Po usunięciu ciąży pozamacicznej jak najbardziej można mieć dzieci, choć czasami trzeba na nie trochę poczekać.

Ciąża pozamaciczna: leki albo zabieg

Postępowanie lekarskie zależy od stopnia rozwoju ciąży ektopowej. Gdy jest mała (poniżej 3 cm średnicy) i nie grozi jeszcze pęknięciem, stosuje się leczenie farmakologiczne – metotreksat w postaci zastrzyków. Czasami wystarcza już jedna dawka, by zmiany ciążowe się cofnęły, a stężenie beta-HCG przestało wzrastać. Warunkiem zastosowania leku jest brak czynności serca płodu widocznego poza jamą macicy oraz niestwierdzenie współistniejącej ciąży wewnątrzmacicznej (czasem się tak zdarza). Najczęściej jednak pierwsza ciąża pozamaciczna rozwija się przez 7–8 tygodni. Aby nie doszło do pęknięcia jajowodu, jedynym ratunkiem jest zabieg. Do niedawna ciążę pozamaciczną usuwano operacyjnie, po przecięciu powłok brzusznych. Obecnie stosuje się z reguły laparoskopię. W znieczuleniu ogólnym, przez niewielkie nacięcia w skórze, do jamy brzusznej lekarz wprowadza trzy końcówki aparatu. Jedna z nich to kamera, a dwie pozostałe – narzędzia chirurgiczne. Bywa, że jajowodu nie da się uratować, ale często jest możliwa operacja oszczędzająca. Po laparoskopii ranki goją się bardzo szybko, a powstałe po zabiegu blizny są prawie niewidoczne.

Postępowanie po ciąży pozamacicznej

Po wyjściu ze szpitala kobieta powinna być pod stałą opieką ginekologa. W odpowiednim czasie zdejmie on szwy i sprawdzi, czy wszystko jest w porządku. Jeśli udało się uratować jajowód, pół roku po zabiegu należy sprawdzić jego drożność. Badanie to wykonuje się w pierwszej fazie cyklu (czyli między końcem miesiączki a owulacją). Polega ono na wstrzyknięciu – za pomocą specjalnego przyrządu – kontrastu, który wypełnia szyjkę, jamę macicy oraz jajowody. Jednocześnie na monitorze USG lekarz obserwuje, jak kontrast przemieszcza się w narządach. Jeśli obraz jest prawidłowy, nie ma powodów do niepokoju, można planować kolejną ciążę. Nie trzeba się obawiać, że kolejne zapłodnienie zakończy się podobnie. Gdy jednak oczekiwana miesiączka spóźnia się, należy szybko zgłosić się do lekarza, by sprawdzić, czy jajeczko bezpiecznie dotarło do macicy. Wiele pań obawia się, że ciąża i zabieg rozregulowały ich organizm i teraz nie będą wiedziały, kiedy mają owulację. Ale wtedy można poprosić ginekologa, by określił, kiedy są dni płodne. Po drugie, w aptekach dostępne są testy owulacyjne, które można przeprowadzić samodzielnie. Ale oprócz opieki medycznej ważna jest też postawa wobec siebie samej. Psychologowie podkreślają, że dla kobiety, która przeszła traumę ciąży pozamacicznej, ważne są pierwsze miesiące po wyjściu ze szpitala. Rozmyślanie o tym, co się stało, niczemu nie służy. Wręcz przeciwnie, utrudnia zajście w kolejną ciążę. Im bardziej się staramy, im bardziej planujemy, tym efekty są mniej zadowalające. W rehabilitacji psychicznej kobiety, która przeżyła ciążę pozamaciczną, duże znaczenie ma również rodzina. Nie ma mowy, by pod adresem kobiety padały jakiekolwiek oskarżenia. Im więcej ciepła i mniej rozmów na ten temat, tym lepiej. Codzienne dbanie o siebie jest równie ważne: teraz nie można bagatelizować najmniejszych nawet przeziębień. Nie można zapominać również o stomatologu. To ważne, by przyszła mama miała zdrowe zęby.

Zrób to koniecznie

Jedynym skutecznym sposobem zapobiegania ciąży pozamacicznej jest niedopuszczanie do zapalenia przydatków, które może prowadzić do tworzenia się blizn na jajowodach. Ważna jest także ochrona przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, a więc unikanie przypadkowych kontaktów seksualnych. Dla jajowodów niebezpieczne są także infekcje wywołane przez bakterie chlamydie.

Nietypowa „miesiączka”

Kobieta, która regularnie miesiączkuje, zwykle potrafi rozpoznać, że kolejna menstruacja jest inna niż poprzednie, mniej obfita, zbyt krótka. Jeśli przypuszcza, że może być w ciąży, powinna jak najszybciej zgłosić się do lekarza, bo takie nietypowe krwawienie może również świadczyć o ciąży pozamacicznej. A to stan zagrożenia życia, bo grozi wewnętrznym krwotokiem.

miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE
Kinga
|

Dziewczyny bylam.w.ciazy pozamacicznej w 2005 roku. Niestety zakonczylo sie usunieciem jajowodu. Po tym zdarzenuu urodzilam 2 fantaatycznych dziwciakow. Cora mlodsza ma juz 6 lat. Wiec glowa do gory. To nie wyrok.

Zostań Rodzicem
|

Mianem ciąży pozamacicznej określamy każdą ciążę, która rozwija się poza jamą macicy. Najczęściej spotykanym rodzajem ciąży ektopowej jest ciąża jajowodowa – czyli rozwijająca się w jajowodzie. Zagnieżdżenie zapłodnionej komórki jajowej nastąpić może jednak również w obrębie jajnika, szyjki macicy bądź innego narządu jamy brzusznej.

linka
|

mam to samo:(mam 25lat,pierwszą ciąże poroniłam 6-7 lat.bałam się zajść w ciąże,że znowu przeżyje ten koszmar.gdy zaszłam teraz w ciążę bardzo się ucieszyłam i tego samego dnia do lekarza.po tygodniu dowiedziałam się że to ciąża pozamaciczna.teraz jestem tydzień po laparoskopii i usunęli mi prawy jajowód. mam dość psychicznie.ciągle rodzi się pytanie dlaczego nie zasługuje na to żeby być szczęśliwa???trzymaj się:)

Orina21
|

czesc dziewczyny ja mam 21 lat i przytrafiła mi się taka histroia ze skonczył mi się co dopiero okres pare dni po tym zaczoł mniebolec brzuch podobnie do okresu patrze plamienie okej sobie pomysalalam moze i dostałam drugo raz okresu włozylam podpaske mineło 6 dni i coraz obficiej zaczeło leciec połknełam dwa ibupromy przeszło na 10 min jakich dostałam bolesci kłucia lewego jajnika wymioty odrazu na szpital i okazało sie ze mam ciąze pozamaciczna i połozyli mnei na stół wszystko już wporządku ale boję się troche bo puszczono mnie do domu jeszcze mi krew troche leci , ale bardziej sie boje tego ze nie zajde w ciążę :(

paulina87
|

7 maja trafiłam do szpitala z podejrzeniem ciąży pozamacicznej we krwi ciąże istniała ale nigdzie nie mogli jej znaleść. W końcu 15 maja okazało się, że ciąża pozamaciczna jest umiejscowiona w prawym jajowodzie. Usuneli mi ją metodą laparoskopową. Też nie powiedzieli mi konkretnie jakiej wielkości była, jedynie co usłyszałam to abym sie nie martwiła. Mam juz jedną córkę ma 2,5 roku bardzo pragnełam 2 dziecka. Niestety wyszło jak wyszło. Przeżyłam to strasznie.Jutro mam wizyte u lekarza mam nadzieje ze bedzie wszystko dobrze, że powiedzą mi wszystko na temat tego do jakich uszkodzen doszło i czy duży wpływ będzie to miało na kolejną ciążę, czy wogóle bede mogła starać sie o dziecko??? boje się okrutnie?

Basia
|

Pod koniec listopada miałam okres.i niezacałe dwatygodnie wystopiło krwawienie pszet krwawieniem współrzyłam.Morze to było poronienie.albo od nadrzerki.Prosze o rade.

Justyna
|

Witam Was dziewczyny! W lutym 2011 roku również przydarzyła mi się ciążą pozamaciczna i niestety musieli usunąć mi jajowód, gdyż za mocno już krwawiłam i jajowód był mocno zniszczony. Czułam się wtedy strasznie psychicznie gdyby nie mąż i rodzina nie wiem jakbym to przeżyła. i po 4 miesiącach od tego strasznego przeżycia okazało się że jestem w ciąży. Obecnie jestem w 25 tyg. ciąży - to będzie synek. Dziewczyny nie martwcie się skoro mi udało się z jednym jajowodem wam też się uda. Myślcie pozytywnie, bo zamartwianie się nie pomoże!!!!

Ania
|

Dziewczyny 1.10.2010 wykryli u mnie ciaze pozamaciczna, mialam krwotok do jamy brzusznej, w tym samaym dniu znalazlam sie w szpitalu. Mialam laparoskopie, chodz lekarze nie znalezli pejcherzyka- wstrzykneli mi płyn majacy na celu zlikwodowac pejcherzyk ciazowy. Za 3mies ide na hsg, tez bardzo sie boje. Bardzo chcialabym miec dziecko, z kazdym dniem coraz bardziej ale bardzo sie boje. Jak na razie staram się zapomniec gdyz odczuwam straszny bol po stracie. Bol psychiczny jest okropny, natomiast fizycny mozna zniesc. Tez mam nadzieje ze dostane od Boga prezent jakim jest nowe zycie, na które czekam z utesknieniem...

Załamana:(
|

U mnie pierwsza ciąża była martwa (15 tydzień),a w drugą zaszłam dopiero po dwóch latach i strasznie na nią uważałam.Niestety wystąpiły u mnie plamienia,pojechałam do szpitala i tam usłyszałam wyrok,że to ciąża pozamaciczna.Podali mi chemioterapię i oraganizm tą ciążę sam zwalczył,bo była niewielka,dzięki czemu uratowali mi jajowód.Od tamtej pory minął ponad rok i nie ma dnia,żebym nie myślała o tym dlaczego Bóg tak mnie każe???Myślę nad adopcją,ale najbardziej pragnę mieć własne dziecko i czuć jak rośnie pod moim sercem.
Pozdrawiam wszystkie kobiety,które doświadczyły tego co ja

ania
|

okolo 3 miesiace temu zaczely mi sie bole podbrzusza, mialam kłocia, towarzyszyly mi krwawienia, moze miesiac temu zrobilam test ciazowy, wynik pozytywny, ale na drugi dzien dostalam okres po 44 dniach. po okresie, ktory trwal do tygonia czasu, mialam kilka dni spokoju i znowu sie zaczely krwawienia i bole. poszlam do ginekologa, ponaciskal mi podbrzusze i powiedzial ze wszystko w porzadku, przypisal mi tabletki na zmniejszenie krwawienia-nic nie pomagaly. tydzien poźniej po ostrym bolu brzucha i wymiotach pojechalam do szpitala-lekarz od razu wzial mnie na USG, zostalam na noc w szpitalu, rano byla decyzja, ze trzeba otwierac brzuch. mialam juz pol litra krwi w brzuchu, wykryli mi torbiela na prawym janiku. wycieli mi jajnik i czesciowo jajowód. obecnie czekam na zdjecie szwow...