Zaawansowany rak piersi jest chorobą nieuleczalną. Na szczęście postęp medycyny coraz częściej pozwala na traktowanie go jako choroby przewlekłej. Leczenie polega przede wszystkim na przedłużaniu życia pacjentek, zapobieganiu pogorszeniu choroby i poprawie oraz utrzymaniu odpowiedniej jakości życia tak długo, jak to jest możliwe. Średnia długość przeżycia pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi wynosi ponad 4 lata.
Sytuacja pacjentek chorych na zaawansowanego raka piersi powinna być rozpatrywana osobno. Wymaga ona zmian i poprawy na poziomie systemowym – między innymi w dostępie do nowoczesnych terapii dla pacjentek z horomonozależnym HER2 ujemnym typem nowotworu, jak i w dostępie do psychoonkologa, rehabilitacji, świadczeń społecznych.
Raport „Zalecenia dla polityki państwa w zakresie zaawansowanego raka piersi”
Między innymi te zagadnienie pojawiają się w raporcie „Zalecenia dla polityki państwa w zakresie zaawansowanego raka piersi”, który powstał na zlecenie Fundacji „Żyjmy Zdrowo”, a zrealizowany został przez Instytut Ochrony Zdrowia. Raport został zaprezentowany na debacie z udziałem ekspertów.
Duża część raportu skupia się na aspekcie społecznym i ekonomicznym choroby. Nowotwór piersi, podobnie jak inne choroby, niesie za sobą szereg skutków nie tylko związanych z leczeniem i pobytem w placówkach leczniczych, ale także tych ekonomicznych i społecznych. Choroba wpływa na różne aspekty życia osób nią dotkniętych i może generować między innymi problemy finansowe wynikające z utraty pracy lub niemożliwości jej wykonywania.
Statystyki dotyczące kosztów związanych z leczeniem nowotworu piersi nie uwzględniają podziału na stadia zaawansowania choroby. Brak takich danych może dawać mylne wrażenie, że każde ze stadiów tego nowotworu ma taki sam przebieg i generuje podobne koszty. Zaawansowany rak piersi jest trudnym tematem, nie kojarzy się bowiem z sukcesem terapeutycznym. Jednak, dzięki najnowszym terapiom można o nim mówić jak o chorobie przewlekłej.
Niezwykle ważna jest także jakość życia pacjentek. Ta z kolei zależy od szeregu czynników w tym szeroko rozumianego dobrostanu, relacji z innymi, a także sytuacji socjalnej i materialnej.Ta ostatnia jest silnie powiązana z kwestią pracy zawodowej. W przypadku osób pracujących z zaawansowanym rakiem piersi utrzymanie zatrudnienia stanowi poważne wyzwanie, co wynika z następstw choroby oraz procesu leczenia.
Cały czas brakuje jednak narzędzi systemowych wspierających utrzymanie zatrudnienia osób chorych, mimo iż jest to korzystne dla wszystkich zainteresowanych stron. W przypadku zaawansowanego raka piersi braków systemowych jest znacznie więcej. Dotyczą one zarówno dostępu do innowacyjnego leczenia, jak i organizacji pomocy oraz wsparcia dla chorych, ich rodzin i opiekunów.
O marginalizacji tego tematu świadczy między innymi fakt, iż w „Narodowym Programie Zwalczania Chorób Nowotworowych na lata 2016-2024” pomimo wskazania raka piersi jako priorytetowego obszaru terapeutycznego, nie odniesiono się wcale do problemu zaawansowanego raka piersi, który wszakże należy traktować jako osobny temat, gdyż wiążą się z nim inne problemy i możliwości terapeutyczne.
Rekomendacje wynikające z raportu obejmują:
- Podwojenie do minimum 4 lat mediany czasu przeżycia pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi do roku 2025 (w tym uzyskanie równego dostępu do innowacyjnych terapii terapeutycznych).
- Poprawę jakości życia pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi w praktyce klinicznej.
- Poprawę dostępności do wiarygodnych danych epidemiologicznych oraz wyników leczenia dla zaawansowanego raka piersi.
- Poprawę dostępności do wielodyscyplinarnej opieki obejmującej opiekę paliatywną, środki wspomagające oraz wsparcie psychospołeczne dla pacjentów, rodzin oraz opiekunów w celu zapewnienia pacjentom najlepszego leczenia.
- Dążenie do zapewnienia wszystkim niemogącym pracować pacjentom z zaawansowanym rakiem piersi wsparcia finansowego na leczenie, opiekę i pomoc.
- Wdrożenie szkoleń z zakresu komunikacji dla wszystkich świadczeniodawców.
- Zapewnienie dostępu do informacji na temat zaawansowanego raka piersi wszystkim pacjentom, którzy są nimi zainteresowani.
- Podniesienie poziomu świadomości społecznej na temat zaawansowanego raka piersi.
- Poprawę dostępu do nieklinicznych usług wsparcia dla pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi.
Raport „Zalecenia dla polityki państwa w zakresie zaawansowanego raka piersi” wpisuje się w szereg inicjatyw podejmowanych w celu zmiany postrzegania zaawansowanego raka piersi jako stygmatyzacji. Autorzy raportu mają nadzieję, że pozwoli on przybliżyć szerszemu gronu odbiorców specyfikę tego nowotworu oraz sytuację pacjentów, którzy muszą się z nim zmagać każdego dnia.
Jednocześnie żywią nadzieję, że poprzez budowanie świadomości w tym zakresie możliwe będzie wprowadzenie w najbliższym czasie rozwiązań systemowych, które realnie wpłyną na poprawę sytuacji chorych z zaawansowanym rakiem piersi. W dokumencie znajdują się zarówno najnowsze dane epidemiologiczne, diagnostyka jak i leczenie chorych na zaawansowanego raka piersi, a także społeczny i ekonomiczny aspekt choroby.
Ze względu na stopień zaawansowania rozróżniamy stadia raka piersi od 0 do IV:
- Stadium 0 –nowotwór przedinwazyjny (carcinoma in situ).
- Stadium I – guz znajduje się w obrębie piersi i jest mniejszy niż 2 cm, nie ma objawów przerzutów.
- Stadium II – guz jest nadal w piersi i leczenie operacyjne jest nadal możliwe, jeżeli nastąpił przerzut to jedynie do najbliższych węzłów chłonnych.
- Stadium III (rak piersi miejscowo zaawansowany) – guz rozprzestrzenił się w obrębie piersi, co uniemożliwia leczenie operacyjne, nastąpił przerzut poza najbliższe węzły chłonne, ale nie do organów odległych.
- Stadium IV (rozsiany rak piersi) – najbardziej zaawansowane stadium, w którym dochodzi do przerzutów do organów odległych, najczęściej do wątroby, płuc, mózgu i kości.
