RCB bije na alarm. „To powietrze szkodzi każdemu”
Polska znów znalazła się w smogowym uścisku. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wydało alerty dla części województw mazowieckiego, lubelskiego, podlaskiego, małopolskiego i warmińsko-mazurskiego w związku z prognozowaną bardzo złą jakością powietrza. Ostrzeżenia trafiły m.in. do mieszkańców Krakowa, Białegostoku, Łomży, Suwałk, Ełku oraz powiatu otwockiego. Powodem są wysokie stężenia pyłu PM10, które mogą powodować podrażnienie dróg oddechowych, kaszel i zaostrzenie chorób układu oddechowego. RCB zaleca ograniczenie aktywności na zewnątrz, szczególnie dzieciom, seniorom, kobietom w ciąży i osobom przewlekle chorym.
Sytuacja jest szczególnie dramatyczna w Krakowie. We wtorkowy poranek miasto znalazło się na trzecim miejscu wśród najbardziej zanieczyszczonych dużych miast na świecie, z bardzo niezdrowym wskaźnikiem jakości powietrza AQI sięgającym 249. Dominują drobne cząstki PM2,5, które z łatwością przenikają do krwiobiegu. Zła jakość powietrza dotknęła także inne miasta regionu oraz Warszawę i Wrocław, co eksperci wiążą ze stagnacją pogody i emisjami z domowych pieców oraz transportu.
Nie otwieraj okna, na dworze noś maseczkę
Pył zawieszony jest mieszanką kropelek cieczy i cząsteczek stałych, których źródłem jest spalany w indywidualnych systemach grzewczych węgiel, drewno czy biomasa, a także pyły przemysłowe. Wytwarzają go również samochody. W pyle są substancje chemiczne, cząsteczki metali, czy substancje znajdujące się w spalinach - w tym siarczany, amoniak, azotany, tlenki glinu, siarki, żelaza, dioksyny, ale też związki organiczne, w tym alergeny, np. zarodniki grzybów czy pyłki roślin.
Pyły dzieli się na grupy w zależności od wielkości cząsteczek. Pyły PM 2,5 to pył o średnicy do 2,5 mikrometra, z kolei cząsteczki pyłu PM10 mają średnicę wielkości do 10 mikrometrów. Większe cząsteczki osadzają się na nabłonku gardła, oskrzeli i płuc, mniejsze natomiast przenikają do krwi i wraz z nią docierają do komórek.
Pyły zawieszone są przyczyną nagłych napadów kaszlu, schorzeń górnych i dolnych dróg oddechowych, a w dłuższej perspektywie mogą doprowadzić m.in. do alergii. Polskie badania, prowadzone przez naukowców z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Politechniki Warszawskiej wykazały, że w Polsce, w miejscowościach, w których stężenie pyłów PM 2,5 i PM 10 jest najwyższe, dzieci częściej zapadają na infekcje, dwukrotnie wyższa jest również liczba alergików.
Z kolei chińskie badanie wykazało, że smog szybko może wywołać początek ostrego zespołu wieńcowego, w tym zawału serca, co pokazały dane medyczne niemal 1,3 miliona osób, które leczono z powodu zawału serca i niestabilnej dławicy piersiowej. Eksperci zalecają, by w dni, kiedy zanieczyszczenie powietrza jest największe, nie otwierać okien, korzystać z oczyszczaczy powietrza w domu, a wychodząc na dwór zakładać maseczkę.
