Fala upałów zmierza do Polski, a prognozy IMGW wskazują nawet 40–41 st. C. To wartości zbliżone do historycznego maksimum dla naszego kraju. Rekord temperatury w Polsce wynosi 40,2 st. C, dlatego najbliższe dni mogą przynieść temperatury porównywalne z najwyższą temperaturą w Polsce notowaną w historii pomiarów. Wraz z gorącem rośnie także ryzyko dla zdrowia.
Fala upałów w Polsce. IMGW prognozuje nawet 41 stopni
Do Polski napływa bardzo gorące powietrze, które w ostatnich dniach doprowadziło do rekordowych temperatur w zachodniej części Europy. Według prognoz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej już w czwartek i piątek temperatura w wielu regionach kraju przekroczy 30 st. C, a lokalnie na zachodzie może osiągnąć 34 st. C. Najtrudniejsze warunki prognozowane są jednak na weekend i początek przyszłego tygodnia. Z map opublikowanych przez IMGW wynika, że w sobotę na zachodzie Polski słupki rtęci mogą pokazać nawet 38 st. C. Jeszcze wyższe wartości przewidywane są na niedzielę i poniedziałek. W zachodnich i centralnych regionach kraju prognozowane jest od 40 do 41 st. C. We wtorek bardzo gorąco pozostanie zwłaszcza na wschodzie, gdzie temperatura może dochodzić do 37 st. C. Meteorolodzy zwracają uwagę, że prognozy opierają się na wyliczeniach europejskiego modelu ECMWF HRES. Przy tak nietypowej sytuacji atmosferycznej wartości mogą ulec korekcie zarówno w górę, jak i w dół. Źródłem obecnej fali gorąca jest zaburzenie cyrkulacji zachodniej nad Europą oraz napływ bardzo ciepłego powietrza znad Sahary.
Upały w Europie. Rekordy temperatur i nadzwyczajne działania
Ekstremalne upały w Europie już teraz powodują poważne utrudnienia. We Francji odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów. W miejscowości Pissos termometry pokazały 44,3 st. C, a w Bordeaux 42,1 st. C. Władze zamknęły wcześniej wieżę Eiffla, a tysiące szkół skróciły zajęcia lub zostały czasowo zamknięte. Równie trudna sytuacja panuje w Wielkiej Brytanii, gdzie prognozowane są temperatury dochodzące do 39 st. C. W Anglii i Walii setki szkół przygotowują się do skrócenia lekcji lub zawieszenia zajęć. W Hiszpanii obowiązują najwyższe alerty pogodowe w części kraju, a we Włoszech ministerstwo zdrowia wydało najwyższy poziom ostrzeżeń dla kilkunastu miast. Skutki wysokich temperatur są widoczne także w transporcie i energetyce. Ograniczenia wprowadzają przewoźnicy kolejowi, a część obiektów publicznych skraca godziny funkcjonowania. W wielu regionach Europy utrzymują się również bardzo wysokie temperatury nocne, które utrudniają regenerację organizmu.
Upały a zdrowie. Kiedy rośnie ryzyko udaru cieplnego?
Według Światowej Organizacji Zdrowia stres cieplny jest jedną z głównych przyczyn zgonów związanych z warunkami pogodowymi. Wysokie temperatury mogą nasilać choroby układu krążenia, cukrzycę, schorzenia nerek oraz choroby układu oddechowego. Szczególnie zagrożone są osoby starsze, małe dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby przewlekle chore. Najgroźniejszym powikłaniem jest udar cieplny. Dochodzi do niego wtedy, gdy organizm traci zdolność skutecznego chłodzenia. Temperatura ciała może przekroczyć 40 st. C, a stan ten może prowadzić do uszkodzenia narządów wewnętrznych i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. WHO zwraca uwagę, że zagrożenie nie kończy się po zachodzie słońca. Coraz częściej podczas fal gorąca występują tzw. noce tropikalne, kiedy temperatura nie spada poniżej 20 st. C. Organizm nie ma wtedy możliwości regeneracji, a ryzyko problemów zdrowotnych dodatkowo wzrasta. Dane WHO pokazują również, że liczba zgonów związanych z upałami w Europie systematycznie rośnie. Organizacja poinformowała w czerwcu 2026 r., że w ciągu czterech lat Europa straciła około 200 tys. osób z powodu skutków ekstremalnych temperatur, a większości tych zgonów można było zapobiec.
Jak przetrwać upały? Najważniejsze zasady bezpieczeństwa
Przy temperaturach zbliżających się do 40 st. C szczególne znaczenie ma ograniczenie przebywania na słońcu w godzinach największego nasłonecznienia. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego między późnym rankiem a wczesnym wieczorem, regularne picie wody oraz noszenie przewiewnej, jasnej odzieży. Szczególnie narażone na skutki gorąca są osoby starsze, dzieci oraz osoby z chorobami przewlekłymi. Wysoka temperatura może prowadzić do odwodnienia, wyczerpania cieplnego i udaru cieplnego. Eksperci zajmujący się bezpieczeństwem zdrowotnym podkreślają również znaczenie schładzania mieszkań poprzez zasłanianie okien oraz ograniczanie nagrzewania pomieszczeń. W krajach Europy objętych falą upałów służby apelują także o zachowanie ostrożności nad wodą. We Francji w ostatnich dniach odnotowano dziesiątki utonięć podczas prób schłodzenia się w niestrzeżonych akwenach.
Co jeść w upały i jak wygląda praca w upały?
Podczas gorących dni warto wybierać lekkostrawne posiłki bogate w wodę, takie jak warzywa, owoce, chłodniki czy sałatki. Produkty zawierające dużą ilość płynów pomagają utrzymać odpowiednie nawodnienie organizmu. Należy ograniczać ciężkie, tłuste potrawy oraz nadmiar alkoholu.
Praca w upały staje się szczególnym wyzwaniem dla osób wykonujących obowiązki na zewnątrz. WHO zalicza pracowników fizycznych do grup najbardziej narażonych na przegrzanie organizmu i odwodnienie. Wysoka temperatura może powodować zawroty głowy, osłabienie, bóle głowy, nudności oraz skurcze mięśni.
Przy prognozowanych temperaturach dochodzących do 40–41 st. C szczególne znaczenie ma unikanie słońca w najgorętszych godzinach dnia, ograniczenie wysiłku fizycznego oraz szybka reakcja na pierwsze objawy przegrzania. W przypadku zaburzeń świadomości, utraty przytomności lub podejrzenia udaru cieplnego konieczne jest natychmiastowe wezwanie pomocy medycznej.
Jaka była najwyższa temperatura na świecie? Jaka była najwyższa temperatura w Polsce?
Skala obecnych prognoz robi wrażenie również na tle historycznych rekordów. Według danych Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) najwyższa oficjalnie uznawana temperatura na świecie wyniosła 56,7 st. C i została zmierzona 10 lipca 1913 r. w Furnace Creek w kalifornijskiej Dolinie Śmierci. Część klimatologów kwestionuje jednak wiarygodność tego pomiaru, choć pozostaje on oficjalnym rekordem WMO. W Polsce rekord temperatury wynosi 40,2 st. C. Najwyższa temperatura w Polsce została odnotowana 29 lipca 1921 r. w Prószkowie na Opolszczyźnie. Oznacza to, że prognozowane przez IMGW wartości sięgające 40–41 st. C mogą znaleźć się bardzo blisko historycznego maksimum dla naszego kraju, a miejscami nawet je przekroczyć.
Jeżeli prognozy IMGW się sprawdzą, najbliższe dni mogą należeć do najgorętszych w historii współczesnych pomiarów temperatury w Polsce.
