- W pierwszej połowie 2026 roku w Polsce wykonano 573 zabiegi przerwania ciąży, co kontynuuje trend wzrostowy obserwowany od 2022 roku.
- Najnowsze dane NFZ pokazują, że liczba procedur zbliża się do poziomu sprzed głośnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku.
- Na najbliższy wtorek zaplanowano drugie czytanie w Sejmie dwóch projektów ustaw, które mają zmienić obowiązujące prawo aborcyjne.
Rośnie liczba zabiegów przerwania ciąży
Najnowsze dane z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) wskazują na systematyczny wzrost liczby zabiegów przerwania ciąży wykonywanych w polskich szpitalach. Do końca czerwca 2026 roku odnotowano 573 takie procedury. To kontynuacja wyraźnego trendu wzrostowego, który rozpoczął się po znaczącym spadku w latach 2021-2022.
Dla porównania, w całym 2025 roku w szpitalach przeprowadzono 851 aborcji, a przy obecnym tempie roczna liczba zabiegów w 2026 roku może zbliżyć się do poziomu sprzed rewolucyjnych zmian w prawie. Wzrost liczby aborcji następuje w gorącym okresie debat politycznych.
Na najbliższy wtorek zaplanowano w Sejmie drugie czytanie dwóch kluczowych projektów ustaw, które mają na celu liberalizację obowiązujących przepisów. Ta sprawa dotyka tysięcy kobiet i rodzin w Polsce, wywołując intensywne dyskusje społeczne i polityczne.
Jak zmieniło się prawo i statystyki?
Obecnie polskie prawo pozwala na przerwanie ciąży w dwóch przypadkach: gdy zagrożone jest zdrowie lub życie kobiety, a także, gdy ciąża jest wynikiem czynu zabronionego. Sytuacja zmieniła się drastycznie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku, który wszedł w życie w styczniu 2021 roku.
Wówczas wykreślono trzecią przesłankę, która wcześniej dopuszczała aborcję w przypadku ciężkiej, nieodwracalnej wady płodu. Konsekwencje tej decyzji były natychmiastowe i widoczne w statystykach. Według danych NFZ, liczba zabiegów przerwania ciąży gwałtownie spadła: z 1363 w 2020 roku i 1444 w 2019 roku do zaledwie 475 w 2021 roku.
W 2022 roku wykonano 452 aborcje. Od 2023 roku obserwujemy jednak systematyczny wzrost:
- W 2023 roku - 509 zabiegów
- W 2024 roku - 793 zabiegi
- W 2025 roku - 851 zabiegów
- W pierwszej połowie 2026 roku - 573 zabiegi
Nowe projekty ustaw w Sejmie
W październiku tego roku Sejm wznowił prace nad dwoma poselskimi projektami ustaw dotyczącymi aborcji. W miniony czwartek sejmowa komisja nadzwyczajna pozytywnie zaopiniowała oba projekty. Jeden z nich, wspólny projekt posłów Lewicy i Koalicji Obywatelskiej, został złożony w lipcu 2024 roku.
Ma on na celu częściową dekryminalizację aborcji - oznacza to, że kobieta, która przerwie ciążę z naruszeniem obecnych przepisów, a także osoby pomagające w samodzielnej aborcji, nie będą ścigane karnie. Drugi projekt, autorstwa Trzeciej Drogi, złożono w lutym 2024 roku.
Zakłada on przywrócenie możliwości przerwania ciąży w przypadku ciężkiej wady płodu - przesłanki, którą Trybunał Konstytucyjny sześć lat temu uznał za niekonstytucyjną. Drugie czytanie obu projektów ma odbyć się na najbliższy wtorek.
W komisji nadzwyczajnej, od listopada 2023 roku, znajduje się również inny poselski projekt Koalicji Obywatelskiej i Lewicy, który dopuszcza aborcję na życzenie kobiety do 12. tygodnia ciąży. Ostatnie prace nad nim miały miejsce wiosną 2024 roku.
Polityczne realia i wytyczne rządu
Złagodzenie prawa aborcyjnego było jedną z kluczowych obietnic wyborczych Koalicji Obywatelskiej i Lewicy w kampanii przed wyborami parlamentarnymi jesienią 2023 roku. Mimo to, w pierwszych miesiącach po przejęciu władzy przez nową koalicję, zmiany te nie zostały uchwalone.
Po głosowaniu nad ustawą dekryminalizującą aborcję w połowie 2024 roku, kiedy to zabrakło głosów koalicji do wprowadzenia zmian, premier Donald Tusk otwarcie przyznał, że w obecnej kadencji brakuje większości niezbędnej do złagodzenia przepisów dotyczących przerywania ciąży.
W odpowiedzi na tę sytuację, w sierpniu 2024 roku ówczesna ministra zdrowia Izabela Leszczyna przedstawiła szczegółowe wytyczne dla szpitali i lekarzy, mające ułatwić interpretację i stosowanie obowiązującego prawa. Podkreślono, że do wykonania zabiegu wystarczy już jedna opinia lekarska, potwierdzająca zagrożenie zdrowia kobiety - może to być na przykład zaświadczenie od psychiatry.
Dodatkowo, Ministerstwo Zdrowia wprowadziło zasadę, że szpitale posiadające umowy z NFZ na świadczenia ginekologiczno-położnicze muszą zapewnić wykonanie zabiegu na miejscu, niezależnie od klauzuli sumienia pojedynczych lekarzy. Również Adam Bodnar, były minister sprawiedliwości, wydał instrukcje dla prokuratorów dotyczące prowadzenia spraw związanych z odmową aborcji oraz aborcją farmakologiczną.
Adam Bodnar jednoznacznie stwierdził, że ochrona zdrowia psychicznego kobiety jest wystarczającą przesłanką do przerwania ciąży. - To jest okoliczność, która w świetle prawa jest absolutnie dopuszczalna. W takich sytuacjach nie powinna ona powodować zaangażowania prokuratury - podkreślił. Statystyki NFZ potwierdzają, że po wprowadzeniu tych wyjaśnień liczba wykonywanych zabiegów zaczęła rosnąć.
Co na to społeczeństwo?
Z przeprowadzonego w czerwcu 2026 roku badania IBRiS wynika, że społeczeństwo jest w tej kwestii podzielone. 44,7 procent ankietowanych popiera dalsze prace Sejmu nad liberalizacją prawa aborcyjnego, podczas gdy 44,4 procent jest temu przeciwnych. 10,9 procent respondentów nie miało wyrobionego zdania.
Widać tu wyraźny podział polityczny: wśród zwolenników koalicji rządzącej aż 76 procent popiera zmiany, natomiast w bloku opozycyjnym (PiS, Razem, Konfederacja, Konfederacja Korony Polskiej) 80 procent badanych zdecydowanie sprzeciwia się liberalizacji przepisów.
