IMGW zapowiada -20 stopni i pół metra śniegu. Nadciąga zima stulecia jak za PRL-u? Lekarze mówią, jak się przygotować

2026-01-06 13:34

Prognozy meteorologiczne coraz częściej odwołują się do scenariuszy znanych z najostrzejszych zim PRL-u. Synoptycy mówią o zimie stulecia, bardzo niskich temperaturach i intensywnych opadach śniegu, które mogą nasilać infekcje dróg oddechowych, sprzyjać grypie i zapaleniu płuc, a także pogarszać przebieg chorób serca, astmy, POChP i cukrzycy.

Ludzie idący chodnikiem podczas obfitych opadów śniegu. Ubrani w ciepłe, zimowe kurtki, starają się pokonać śliską nawierzchnię. W tle widać ulicę z zaparkowanymi samochodami dostawczymi oraz przystanek autobusowy. O surowej zimie przeczytasz na Poradnik Zdrowie.

i

Autor: Getty Images Ludzie idący chodnikiem podczas obfitych opadów śniegu. Ubrani w ciepłe, zimowe kurtki, starają się pokonać śliską nawierzchnię. W tle widać ulicę z zaparkowanymi samochodami dostawczymi oraz przystanek autobusowy. O surowej zimie przeczytasz na Poradnik Zdrowie.

Prognoza pogody na najbliższe godziny i weekend zapowiada jeden z najbardziej dynamicznych epizodów zimowych tej zimy. Przez Polskę przetoczy się rozległy, wielkoskalowy front śnieżny związany z niżem znad Morza Bałtyckiego i napływem chłodnego powietrza polarnego morskiego. Opady rozpoczną się w piątek rano i falami będą przemieszczać się przez kraj aż do sobotniego poranka.

Najintensywniejszy śnieg spadnie na zachodzie Polski, zwłaszcza w rejonie Zielonej Góry, gdzie możliwe są bardzo duże przyrosty pokrywy śnieżnej. Silne opady obejmą także Wielkopolskę, okolice Bydgoszczy i pas w kierunku Warmii i Mazur. W piątkowy wieczór zwarta strefa śniegu rozciągnie się przez centrum kraju – od Pomorza Zachodniego, przez Poznań i Łódź, po Warszawę i wschodnią Polskę, co oznacza trudne warunki na drogach. Południe kraju przejściowo znajdzie się w obszarze słabszych opadów.

Noc z piątku na sobotę przyniesie najobfitsze opady na Pomorzu i w centrum, z wyraźnym przyrostem śniegu m.in. w Warszawie i Trójmieście. Umiarkowany śnieg utrzyma się w pasie północno-centralnym, natomiast południowy wschód może pozostać bez opadów. W sobotni poranek śnieg będzie prószył niemal w całym kraju, choć już bardziej przelotnie, z wyraźniejszymi opadami w górach.

Czy zima 2025/2026 może przypominać legendarną zimę stulecia z czasów PRL-u? Naukowcy wskazują, że zjawiska atmosferyczne takie jak śnieżyce, mróz i silny wiatr mogą przynieść długotrwały mróz, silny wiatr i śnieżyce, a eksperci tłumaczą wpływ wiru polarnego, La Niña i oscylacji QBO. Sprawdź, jak taka pogoda może wpłynąć na zdrowie – od hipotermii po choroby serca.

Poradnik Zdrowie: Gadaj Zdrów o otyłości

Czy w tym roku będzie zima stulecia?

Synoptycy przewidują, że zima 2025/2026 może okazać się znacznie bardziej surowa niż poprzednie sezony. Prognozy IMGW mówią o licznych śnieżycach, silnych wiatrach i lokalnych burzach śnieżnych, które mogą pojawić się już w grudniu. Największe spadki temperatur przewidywane są właśnie na grudzień i styczeń, choć cały sezon ma być bardzo zróżnicowany. Eksperci zwracają uwagę, że klimat w Polsce zmienia się w kierunku krótszych, ale bardziej intensywnych epizodów zimowych. W rozmowie z Radiem ZET klimatolożka z UMCS, dr Agnieszka Krzyżewska, podkreśla: „O takiej zimie klasycznej, gdzie temperatury utrzymują się poniżej zera przez długi czas, możemy raczej zapomnieć. Na pewno będą się jednak zdarzać epizody mrozu i śniegu”. W praktyce może to oznaczać częstsze, ale krótsze fale silnych mrozów i śniegu, przerywane odwilżami – czyli pogodę bardziej dynamiczną niż w poprzednich latach.

Zima stulecia 1978/1979. Najcięższy sezon w historii PRL-u

Określenie „zima stulecia” nie jest przypadkowe. Tak nazwano przełom lat 1978/1979, kiedy Polska została sparaliżowana przez wyjątkowo obfite opady śniegu i silne mrozy. W nocy z 30 na 31 grudnia 1978 roku spadła niemal metrowa warstwa śniegu, a zaspy na drogach sięgały dwóch metrów. Komunikacja w wielu regionach kraju stanęła, a władze musiały skierować do odśnieżania ciężki sprzęt wojskowy. Temperatura w niektórych miejscach spadała poniżej –20 °C, co zmuszało mieszkańców do pozostawania w domach. Pracownicy byli wzywani do usuwania śniegu z ulic i torów, a lokalne sieci energetyczne nie wytrzymywały obciążenia. Właśnie ten okres zapisał się w pamięci Polaków jako symbol prawdziwej, surowej zimy. Historycy meteorologii przypominają, że podobne epizody zdarzały się również wcześniej – w latach 1928/1929, 1939/1940 i 1962/1963 – ale żadna z nich nie sparaliżowała kraju tak bardzo jak ta z końca lat siedemdziesiątych. Gdy dziś media wspominają o możliwej „zimie stulecia”, nawiązują właśnie do tamtych dni, gdy Polska była zasypana śniegiem, a codzienne życie zamierało.

Zima 2025/2026 jak może wpłynąć na organizm?

Choć współczesna zima 2025/2026 prawdopodobnie nie powtórzy tamtej ekstremy, niskie temperatury nadal mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia. Długotrwałe przebywanie na mrozie prowadzi do hipotermii, czyli wychłodzenia organizmu, które może skutkować zaburzeniami pracy serca, utratą przytomności, a nawet śmiercią. Częstym skutkiem są również odmrożenia – uszkodzenia skóry i tkanek, które pojawiają się, gdy temperatura ciała spada poniżej krytycznego poziomu. Niska temperatura powoduje także skurcz naczyń krwionośnych, co zwiększa ryzyko nadciśnienia i chorób układu krążenia, szczególnie u osób starszych i chorych kardiologicznie. Zimne powietrze osłabia lokalną odporność błon śluzowych, przez co łatwiej o infekcje dróg oddechowych i nawracające przeziębienia. Nagłe zmiany temperatury – np. między ogrzewanym pomieszczeniem a mrozem na zewnątrz – mogą powodować bóle stawów, migreny i problemy z koncentracją. Lekarze przypominają, że zimą rośnie liczba zgonów z powodu chorób serca oraz udarów, a osoby z problemami krążeniowymi powinny unikać forsownego wysiłku w mroźne dni.

Nie oznacza to jednak, że zima to tylko zagrożenie. Umiarkowane chłodzenie organizmu może poprawiać krążenie i odporność, co wykorzystuje się m.in. w morsowaniu i krioterapii. Regularna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu wzmacnia mięśnie i układ immunologiczny, a niskie temperatury mogą wspierać procesy metaboliczne. Kluczowe jest jednak bezpieczeństwo – odpowiedni ubiór warstwowy, ochrona kończyn, nawadnianie organizmu i unikanie gwałtownych zmian temperatury. W przypadku objawów hipotermii – gdy temperatura ciała spada poniżej 35 °C – konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna. Tegoroczna zima, choć niekoniecznie rekordowo surowa, wymaga ostrożności i przygotowania, bo nawet krótkotrwały mróz potrafi być dla organizmu próbą wytrzymałości.

QUIZ: Te objawy mogą być mylące. Czy wiesz, co naprawdę oznaczają?
Pytanie 1 z 11
Który z poniższych objawów może świadczyć o chorobie serca?
Zwrot Akcji
To było jak objawienie! Zwrot akcji u psychiatry. Co zmienia diagnoza?