Czy witamina D zmniejsza ból mięśni po statynach? Nowe badanie rozwiewa wątpliwości

2022-11-24 11:19

Ból mięśni to jedno z działań ubocznych statyn - leku stosowanego w celu obniżenia wysokiego poziomu cholesterolu. By go łagodzić, wielu lekarzy zaleca suplementację witaminą D. Jednak wyniki najnowszego badania pokazują, że nie jest to skuteczna metoda.

Czy witamina D zmniejsza ból mięśni po statynach? Nowe badanie rozwiewa wątpliwości
Autor: Getty Images Czy witamina D zmniejsza ból mięśni po statynach? Nowe badanie rozwiewa wątpliwości

Statyny są bardzo skutecznym lekiem, na całym świecie przyjmują je miliony osób. Leki z tej grupy stanowią podstawę leczenia hipercholesterolemii i zapobiegają wystąpieniu ostrych stanów wynikających z miażdżycy tętnic, np. zawałowi serca lub udarowi mózgu.

Wielu pacjentów odstawia je jednak lub zmniejsza dawkę, często bez konsultacji z lekarzem - powodem są bóle mięśniowe. I chociaż statystycznie jest to bardzo rzadki efekt uboczny - metaanalizy wykazały, że pojawia się u mniej niż 1 proc. osób przyjmujących statyny, w dodatku na samym początku terapii, a więc w ciągu pierwszych sześciu miesięcy - to jednak liczba osób przyjmujących ten lek jest tak duża, że nawet ten jeden procent stanowi pokaźną grupę osób.

Dlatego naukowcy stale poszukują sposobu, który pomógłby złagodzić ten ból.

Poradnik Zdrowie: kiedy iść do kardiologa?

Witamina D miała być remedium na ból mięśni 

Jedną z metod pozwalających na zmniejszenie bólu mięśni w trakcie leczenia statynami miała być suplementacja witaminą D - niedobór tej witaminy już dawno powiązano z przypadkami osłabienia mięśni i ich uszkodzenia. O tym, że suplementacja witaminy D u osób przyjmujących statyny może być skuteczna, przekonani byli autorzy badań przeprowadzonych w latach 2006-2008.

Naukowcy z pięciu ośrodków badawczych przeanalizowali częstość bólów mięśniowych u 105 pacjentów zażywających statyny i zbadali u nich poziom witaminy D. Po uzupełnieniu niedoborów tej witaminy u tych pacjentów, którzy narzekali na bóle mięśniowe, tolerancja statyn poprawiła się aż trzykrotnie (w porównaniu do osób, które nie przyjmowały suplementów).

Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców z Northwestern University, Harvard University i Stanford University pokazuje jednak, że witamina D ta nie ma znaczącego wpływu na łagodzenie  bólu związanego z przyjmowaniem statyn. 

Według tego badania witamina D działa jak placebo

Nowe badanie (jego wyniki opublikowano w JAMA Cardiology) jest pierwszym randomizowanym badaniem klinicznym z podwójnie ślepą próbą, w którym oceniono wpływ witaminy D na objawy mięśniowe związane z leczeniem statynami. W badaniu tym uczestniczyło 2083 osób, które były leczone statynami. Średni wiek uczestników wynosił 67 lat, a 51 proc. stanowiły kobiety.

Część ochotników zażywała 2000 jednostek witaminy D dziennie, część dostawała placebo. Czas obserwacji wynosił 4,8 lat. Analiza wykazała, że w obu grupach ryzyko wystąpienia objawów mięśniowych było identyczne i wynosiło 31 proc. W trakcie badania leczenie statynami przerwało 137 osób przyjmujących witaminę D i 133 otrzymujące placebo - co dawało w obu przypadkach wynik rzędu 13 proc. próby badawczej.

Wyniki badania skomentował jeden z jego autorów, dr Neil Stone, profesor kardiologii i medycyny prewencyjnej na Northwestern University Feinberg School of Medicine. Jak stwierdził: "Mieliśmy duże nadzieje, że witamina D będzie skuteczna, ponieważ w naszej klinice i w całym kraju objawy mięśniowe związane ze statynami były głównym powodem, dla którego tak wielu pacjentów zaprzestało przyjmowania statyn. Bardzo nas rozczarował fakt, że witamina D nie przeszła rygorystycznego testu. Niemniej jednak ważne jest, aby unikać stosowania nieskutecznych metod leczenia i zamiast tego skupić się na badaniach, które mogą dostarczyć odpowiedzi”.

Jak dodał, w niektórych przypadkach kluczem do zrozumienia pacjentów, którzy zgłaszają problemy w trakcie przyjmowania statyn, może być analiza innych przyjmowanych leków, określenie, czy mogą one wchodzić w interakcje, ale także omówienie z chorym wszystkich jego wątpliwości. W takim przypadku - dodał prof. Stone - bardzo ważna jest również systematyczna ocena stanu zdrowia pacjenta przez doświadczonego lekarza.