Rak w Wielkopolsce: Raport 2026. Liczby, które dają do myślenia
Z okazji Międzynarodowego Dnia Walki z Rakiem, Wielkopolskie Centrum Onkologii (WCO) opublikowało kompleksową analizę epidemiologiczną. Dokument ten, opracowany w ramach nadzoru Krajowego Rejestru Nowotworów, zestawia twarde dane z 2023 roku z prognozami na nadchodzące miesiące. Wnioski są jednoznaczne: system ochrony zdrowia w regionie musi przygotować się na ogromne obciążenie.
W 2023 r. w województwie wielkopolskim odnotowano 18 370 nowych przypadków nowotworów złośliwych. To powrót do poziomu sprzed pandemii COVID-19 i jednocześnie wzrost o 4 proc. względem 2019 r.
Według prognoz do 2026 r. liczba nowych diagnoz może sięgnąć około 19 600, czyli o blisko 11 proc. więcej niż przed pandemią.
– Dane jasno pokazują, że Wielkopolska wchodzi w okres zwiększonego obciążenia chorobami nowotworowymi. Po czasowym spadku liczby diagnoz w czasie pandemii (związanych z mniejszą zgłaszalnością pacjentów) obserwujemy dziś pełne odrobienie zaległości, a nawet dalszy wzrost liczby zachorowań – mówi dr n. med. i n. o zdr. Maciej Trojanowski, Kierownik Wielkopolskiego Rejestru Nowotworów.
Wpływ pandemii na diagnostykę nowotworów
Spadek diagnoz w czasie COVID-19 wynikał z ograniczonego dostępu do badań i mniejszej zgłaszalności pacjentów. Obecnie liczba wykrytych nowotworów nie tylko wróciła do normy, ale wzrosła, co podkreśla potrzebę wczesnej diagnostyki.
Starzejące się społeczeństwo a ryzyko onkologiczne
Głównym motorem napędowym tych statystyk są procesy demograficzne. Wielkopolska, podobnie jak reszta kraju, starzeje się. Jeszcze w 2014 roku osoby powyżej 60. roku życia stanowiły 21 proc. populacji regionu. W 2023 roku wskaźnik ten wzrósł do 24 proc. Wiek pozostaje jednym z najistotniejszych czynników ryzyka rozwoju raka, co bezpośrednio przekłada się na zapotrzebowanie na kadrę medyczną i nowoczesną diagnostykę.
Co ciekawe, zmienia się również struktura zachorowań pod względem płci. Od 2024 roku obserwujemy powrót do trendu przedpandemicznego: statystycznie częściej chorują mężczyźni niż kobiety.
Najczęstsze nowotwory w Wielkopolsce. Rak prostaty i piersi na czele
Struktura najczęściej diagnozowanych nowotworów w Wielkopolsce ewoluuje, choć liderzy pozostają ci sami.
- U kobiet: Wśród kobiet najczęściej diagnozowany pozostaje rak piersi, który w 2026 r. ma odpowiadać za ponad 27 proc. wszystkich zachorowań.
- U mężczyzn: Coraz większym wyzwaniem staje się rak prostaty. W 2026 roku ma on odpowiadać za blisko 25 proc. nowych rozpoznań w tej grupie.
- Wspólne zagrożenie: Niepokojąco rośnie liczba przypadków raka jelita grubego oraz odbytnicy. Nowotwory te stają się jednym z głównych problemów zdrowotnych, wyprzedzając raka płuca w strukturze zachorowań u obu płci. To wyraźny sygnał, że profilaktyka i szybka diagnostyka są kluczowe.
Profilaktyka i wczesna diagnostyka – realne efekty
Mimo trudnych prognoz, raport WCO niesie ze sobą również pozytywny przekaz. Programy profilaktyczne przynoszą wymierne efekty. W przypadku raka szyjki macicy odnotowuje się coraz więcej rozpoznań na etapie przedinwazyjnym – co daje niemal 100-procentową szansę na wyleczenie.
Podobne sukcesy dotyczą raka piersi, gdzie regularna mammografia pozwala na wykrycie zmian niewyczuwalnych w samobadaniu.
Wielkopolskie Centrum Onkologii przypomina o dostępności darmowych badań w ramach programów wczesnego wykrywania nowotworów piersi, szyi i głowy oraz szyjki macicy.
Wyzwania na przyszłość: Nie tylko leczenie, ale i opieka
Wzrost liczby chorych to nie jedyny problem. Dzięki nowoczesnym terapiom rak coraz częściej staje się chorobą przewlekłą, a pacjenci żyją znacznie dłużej.
– W najbliższych latach dwa zjawiska, będą stanowić wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia tj.: starzenie się społeczeństwa i związany z nim wzrost liczby nowych chorych oraz poprawa wyników leczenia dla najczęstszych typów nowotworów i rosnąca w związku z tym liczba pacjentów do monitorowania w ramach follow-up po zakończonym leczeniu – podsumowuje dr Trojanowski.
