Zęby i waga– co mają ze sobą wspólnego?
Choroby dziąseł i ubytki zębowe kojarzone są głównie z bólem i problemami estetycznymi. Tymczasem coraz więcej dowodów naukowych wskazuje, że stan uzębienia ma znacznie szerszy wpływ na organizm – w tym na masę ciała. Wyniki najnowszego badania opublikowanego w „Journal of Periodontology" potwierdzają, że przyrost masy ciała jest istotnie powiązany z posiadaniem mniejszej liczby zębów oraz z utratą kości i tkanek dziąseł utrzymujących zęby na miejscu.
Ponad 900 uczestników pod obserwacją przez cztery lata
Aby zbadać tę zależność, naukowcy śledzili losy ponad 900 osób biorących udział w długoterminowym projekcie zdrowotnym prowadzonym w Pittsburghu w Pensylwanii oraz w Memphis w stanie Tennessee. Na początku obserwacji każdy uczestnik przeszedł szczegółowe badanie stanu jamy ustnej, które pozwoliło ocenić zarówno liczbę zachowanych zębów, jak i stopień zaawansowania chorób przyzębia.
Przez kolejne cztery lata naukowcy monitorowali zmiany masy ciała uczestników. Wyniki okazały się jednoznaczne: około 12 procent badanych przytyło co najmniej 5 procent swojej wyjściowej masy ciała. Co ważne, w tej grupie wyraźnie częściej znajdowały się osoby z mniejszą liczbą zębów i gorszym stanem dziąseł.
Trzonowce pod specjalną obserwacją. Ryzyko wzrasta o 17 procent
Spośród wszystkich zębów szczególną rolę odegrały zęby trzonowe, odpowiedzialne za rozdrabnianie twardszych pokarmów. Analiza danych wykazała, że osoby z brakującymi zębami trzonowymi miały aż o 17 procent wyższe ryzyko przyrostu masy ciała niż uczestnicy z bez ubytków w tej okolicy.
Jak podsumował zespół badawczy kierowany przez Natálię Poli, profesor Federalnego Uniwersytetu w Pelotas w Brazylii: „Utrata funkcjonalnych jednostek zębowych, zwłaszcza zębów trzonowych, wiązała się z większym prawdopodobieństwem przyrostu masy ciała u osób starszych w ciągu 4 lat."
Dlaczego brak zębów sprzyja tyciu? Chodzi o żywność
Mechanizm opisany przez naukowców jest stosunkowo prosty, choć jego skutki bywają poważne. Utrata zębów – szczególnie trzonowych – znacząco ogranicza możliwości żucia. W praktyce oznacza to, że osoby z niepełnym uzębieniem często rezygnują z pokarmów twardych, włóknistych i chrupkich: surowych warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych czy orzechów.
W zamian sięgają po żywność miękką i łatwą do połknięcia, która jednak z reguły jest bardziej kaloryczna, mocniej przetworzona i uboższa w błonnik oraz mikroelementy.
To właśnie ta zmiana diety – wymuszona, a nie świadoma – może z czasem prowadzić do stopniowego przybierania na wadze.
Eksperci: zdrowie jamy ustnej to element profilaktyki ogólnej
Wyniki badania spotkały się z szerokim uznaniem środowiska periodontologicznego. Komentując publikację, dr Ana Becil Giglio, prezes Amerykańskiej Akademii Periodontologii, podkreśliła, że: „Te odkrycia potwierdzają rosnącą liczbę dowodów na to, że zdrowie przyzębia odgrywa ważną rolę w ogólnym zdrowiu, zwłaszcza w miarę starzenia się. Utrzymanie zdrowych zębów i dziąseł sprzyja lepszemu odżywianiu, dobrym nawykom i lepszej jakości życia w późniejszym okresie życia."
Co z tym zrobić? Proste zalecenia dla każdego
Naukowcy nie mają wątpliwości: osoby, którym zależy na utrzymaniu prawidłowej masy ciała – a nawet na redukcji wagi – powinny uwzględnić stan jamy ustnej jako jeden z elementów swojej strategii zdrowotnej. Regularne wizyty u stomatologa i periodontologa, dbałość o higienę zębów i dziąseł oraz szybka reakcja na pierwsze objawy chorób przyzębia mogą mieć realne znaczenie nie tylko dla uśmiechu, lecz także dla sylwetki.
Badacze zaznaczają jednak, że potrzebne są dalsze badania, by w pełni zrozumieć zależności między brakami w uzębieniu a przyrostem masy ciała. Wyniki dotychczasowych analiz są jednak na tyle spójne, że warto potraktować zdrowie jamy ustnej poważnie – bez względu na wiek.
6 chorób, które prowadzą do otyłości. Poznaj ich typowe objawy GALERIA
7
