- Leki przeciwnowotworowe takie jak doksorubicyna czy kapecytabina wywołują toksyczny rumień na dłoniach i stopach
- Stosowanie gęstych kremów nawilżających i bawełnianych rękawiczek na noc znacznie przyspiesza regenerację uszkodzonego naskórka
- W trudnych przypadkach onkolodzy przepisują pacjentom specjalistyczne kremy zawierające mocznik lub sterydy
Zespół ręka-stopa po chemioterapii. Skąd biorą się te bolesne objawy?
Jeśli ty lub twój bliski zmagacie się z zaczerwienieniem i bólem dłoni w trakcie leczenia onkologicznego, wiedzcie, że jest to powszechna reakcja organizmu. Zespół ręka-stopa to medyczne określenie na toksyczny rumień, który pojawia się jako skutek uboczny stosowania konkretnych leków przeciwnowotworowych. Badania potwierdzają, że dolegliwości te najczęściej wywołują substancje czynne takie jak doksorubicyna, docetaksel czy kapecytabina.
Początkowe objawy mogą być subtelne, ale z czasem przybierają na sile i obejmują następujące dolegliwości:
- mrowienie i drętwienie na spodzie dłoni oraz stóp
- bolesne i symetryczne zaczerwienienie skóry
- tworzenie się pęcherzy i łuszczenie naskórka
- owrzodzenia utrudniające codzienne funkcjonowanie
Zauważenie tych sygnałów powinno od razu skłonić was do kontaktu z zespołem medycznym. Chociaż samego wystąpienia zespołu ręka-stopa nie da się całkowicie uniknąć, odpowiednio wczesna interwencja zapobiegnie jego groźnym powikłaniom. Świadomość własnego ciała i szybka reakcja pozwolą wam zachować wyższy komfort podczas trwania całej terapii.
Jak prawidłowo pielęgnować skórę, aby złagodzić skutki uboczne terapii?
Kiedy zauważysz u siebie pierwsze zmiany na skórze, natychmiast wprowadź delikatną rutynę pielęgnacyjną. Specjaliści z zakresu onkologii zalecają stosowanie łagodnych i bezalkoholowych balsamów, które nie wysuszają dodatkowo podrażnionych miejsc. Najlepiej sprawdzają się gęste kremy nawilżające, które tworzą na dłoniach i stopach specjalną barierę ochronną.
Aplikacja odpowiednich kosmetyków to jednak tylko połowa sukcesu w walce z bólem. Lekarze bardzo często podpowiadają, aby po nałożeniu grubej warstwy maści założyć na noc bawełniane rękawiczki lub skarpetki. Taki prosty zabieg świetnie zatrzymuje wilgoć w naskórku i zdecydowanie przyspiesza jego regenerację.
Czego bezwzględnie unikać, aby nie nasilać bólu rąk i stóp?
Skóra objęta zespołem ręka-stopa staje się ekstremalnie wrażliwa na wszelkie bodźce mechaniczne i termiczne. Dlatego musisz całkowicie zrezygnować z aktywności, które narażają twoje dłonie i stopy na nadmierny ucisk oraz tarcie. Nawet zwykłe krojenie twardych warzyw, praca z domowymi narzędziami czy długie spacery mogą drastycznie pogorszyć twój stan zdrowia.
Aby zminimalizować ryzyko powstawania bolesnych ran, koniecznie wyeliminuj ze swojego otoczenia następujące czynniki:
- gorące kąpiele oraz mycie naczyń w bardzo ciepłej wodzie
- noszenie obcisłego obuwia i ciasnych ubrań
- wystawianie nieosłoniętej skóry na bezpośrednie działanie słońca
Złotą zasadą jest utrzymywanie podrażnionych miejsc w czystości, chłodzie i suchości. Jeśli ulgę przynosi ci niska temperatura, śmiało korzystaj z elastycznych okładów chłodzących lub zwykłych mrożonek owiniętych w ręcznik. Nigdy jednak nie przebijaj powstałych pęcherzy, ponieważ otwiera to drogę do bardzo niebezpiecznych infekcji bakteryjnych.
Kiedy domowe sposoby to za mało? Medyczne leczenie zespołu ręka-stopa
Jeśli pomimo prawidłowej pielęgnacji ból staje się nie do zniesienia, ty i twój lekarz prowadzący musicie rozważyć włączenie farmakoterapii. W takich sytuacjach onkolodzy najczęściej przepisują kremy zawierające mocznik lub sterydy, a w trudniejszych przypadkach wdrażają leki przeciwbólowe i sterydy w formie doustnej. Zgodnie z zasadami Narodowego Funduszu Zdrowia leczenie wszelkich działań niepożądanych jest bezpłatnym świadczeniem gwarantowanym w ramach państwowej opieki onkologicznej.
W skrajnych sytuacjach, gdy zmiany skórne zagrażają ogólnemu zdrowiu, twój zespół medyczny może podjąć decyzję o zmniejszeniu dawki chemioterapii lub zrobieniu krótkiej przerwy w leczeniu. Warto również wiedzieć, że doskonałym wsparciem w tym trudnym czasie bywa wizyta u podologa lub dermatologa. Ci specjaliści dysponują odpowiednią wiedzą, aby precyzyjnie ocenić stan skóry i zaproponować najbezpieczniejsze metody profesjonalnego leczenia.
5
Źródła:
