- Włosy zaczynają zazwyczaj odrastać w terminie od 3 do 6 miesięcy po zakończeniu chemioterapii
- Według PubMed Central ryzyko utraty owłosienia zależy od typu leku i wynosi nawet 100 proc
- Chłodzenie skóry głowy specjalnymi czepkami to jedyna zatwierdzona metoda zapobiegająca wypadaniu włosów podczas leczenia
- Trwałe łysienie rozpoznaje się wtedy, gdy odrost nie następuje po 6 miesiącach od zakończenia leczenia
- Według Journal of Clinical Medicine częściowe łysienie po 3 latach może dotyczyć 40 proc. pacjentów
Dlaczego włosy wypadają po chemioterapii?
Wypadanie włosów po chemioterapii to jeden z najczęstszych skutków ubocznych leczenia. Leki cytostatyczne niszczą szybko dzielące się komórki nowotworowe, ale jednocześnie osłabiają także komórki w mieszkach włosowych. Dlatego cebulki mogą zostać czasowo uszkodzone, a włosy wypadają nie tylko z głowy, ale czasem także z innych części ciała.
To, jak duże będzie wypadanie włosów, zależy przede wszystkim od rodzaju stosowanych leków. Dane z PubMed Central pokazują, że część substancji powoduje utratę włosów bardzo często, a inne rzadziej. Dlatego ryzyko różni się między grupami leków i może wynosić od kilkunastu do nawet 100 proc.
- powyżej 80 proc. w przypadku leków działających na mikrotubule (np. paklitaksel)
- od 60 do 100 proc. przy inhibitorach topoizomerazy (np. doksorubicyna)
- ponad 60 proc. w przypadku leków alkilujących (np. cyklofosfamid)
- od 10 do 50 proc. przy antymetabolitach (np. 5-fluorouracyl).
Kiedy włosy odrastają po chemioterapii?
Najczęściej wypadanie włosów po chemioterapii jest odwracalne, ale organizm potrzebuje czasu na regenerację. Mieszki włosowe zaczynają ponownie pracować dopiero po zakończeniu najbardziej obciążającego etapu leczenia. Dlatego odrost nie jest natychmiastowy i zwykle pojawia się dopiero po kilku miesiącach.
Według danych z PubMed Central pierwsze oznaki odrostu zwykle pojawiają się po 3 do 6 miesiącach od zakończenia chemioterapii. Na początku nowe włosy mogą mieć inną strukturę albo kolor niż przed leczeniem. Często są miękkie i delikatne, a ich wygląd stabilizuje się dopiero po kolejnych miesiącach.
Dlaczego włosy mogą nie odrosnąć po chemioterapii?
U większości osób problem jest przejściowy, ale bywa, że odrost nie wraca w pełni. Trwałe łysienie po chemioterapii (pCIA) rozpoznaje się wtedy, gdy po 6 miesiącach od zakończenia leczenia włosy nie odrastają albo odrost jest wyraźnie niepełny. Badania opisane w czasopiśmie npj Breast Cancer wskazują czynniki, które mogą zwiększać ryzyko takiego przebiegu.
Na tempo odrostu wpływa nie tylko rodzaj chemioterapii, ale także leczenie uzupełniające. Jako istotny czynnik ryzyka opisywano stosowanie tamoksyfenu w monoterapii. Dane z Journal of Clinical Medicine sugerują też, że trwałe częściowe łysienie po 3 latach od zakończenia leczenia może dotyczyć ponad 40 proc. pacjentów, zwłaszcza po lekach z grupy taksanów, takich jak docetaksel.
Jak zahamować wypadanie włosów w trakcie chemioterapii i wspierać odrost?
Jedyną metodą, którą w publikacjach opisywano jako skuteczną w ograniczaniu wypadania włosów w trakcie chemioterapii, jest chłodzenie skóry głowy specjalnymi czepkami. Mechanizm polega na obkurczeniu naczyń krwionośnych, dzięki czemu mniej leku dociera do mieszków włosowych. PubMed Central opisuje tę metodę jako jedyną zatwierdzoną strategię profilaktyczną o potwierdzonej skuteczności.
Po zakończeniu leczenia jako wsparcie odrostu opisywano także preparaty z minoksydylem. Ten składnik nie zapobiega wypadaniu włosów w trakcie chemioterapii, ale w badaniach wiązano go ze skróceniem czasu oczekiwania na odrost i poprawą gęstości włosów. Zanim zastosujesz wcierkę lub lek doustny, skonsultuj to z lekarzem prowadzącym, aby dobrać bezpieczne rozwiązanie do swojej sytuacji.
Czy czepki chłodzące podczas chemioterapii są dostępne i refundowane w Polsce?
To, czy w danej placówce można skorzystać z chłodzenia skóry głowy, zależy od tego, gdzie odbywa się leczenie. W Polsce świadczenia finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), jeśli znajdują się w wykazie świadczeń gwarantowanych. W praktyce oznacza to, że nie każdy szpital ma taką aparaturę, nawet gdy ma umowę z NFZ.
Najprościej zapytać bezpośrednio w ośrodku onkologicznym, czy oferuje czepki chłodzące i na jakich zasadach można z nich skorzystać. Jeśli placówka nie ma takiego sprzętu, pozostaje sprawdzenie dostępności w innym ośrodku. Warto też pamiętać, że wsparcie psychiczne i oswajanie zmian w wyglądzie są ważną częścią przechodzenia przez leczenie.
7
Źródła:
