- Podwójne widzenie po zasłonięciu jednego oka sugeruje problem ze strukturą gałki ocznej, na przykład zaćmę
- Widzenie obuoczne wynika zazwyczaj z niewłaściwej pracy mięśni oka lub problemów z układem nerwowym
- Według Akademii NFZ nagłe zaburzenia wzroku mogą być jednym z pierwszych objawów udaru mózgu
- Nowo rozpoznana diplopia jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych ze względów bezpieczeństwa
- W procesie diagnostycznym lekarz może zlecić badania obrazowe głowy oraz sprawdzenie poziomu glukozy we krwi
Podwójne widzenie: co to jest i jak zrobić test z zasłonięciem oka?
Podwójne widzenie, czyli diplopia, oznacza, że zamiast jednego obrazu widzisz dwa. Może dotyczyć jednego oka albo obu oczu, a obrazy mogą się rozchodzić pionowo, poziomo lub „na skos”. Jak podaje Clinical Medicine (Royal College of Physicians), na początek warto wykonać prosty test: zakryć jedno oko.
Jeśli po zasłonięciu jednego oka objaw znika, najczęściej chodzi o podwójne widzenie obuoczne, czyli problem z tym, jak oczy ustawiają się i współpracują. Jeśli po zakryciu jednego oka nadal widzisz podwójnie, przyczyna zwykle leży w samym oku (jego strukturze). To rozróżnienie jest ważne, bo od razu podpowiada lekarzowi, w jakim kierunku prowadzić diagnostykę.
Podwójne widzenie w jednym oku: najczęstsze przyczyny
Podwójny obraz widziany tylko jednym okiem zwykle wiąże się z problemem w budowie oka. EyeWiki (American Academy of Ophthalmology) podaje, że najczęściej chodzi o wadę wzroku albo zmianę w przedniej części oka. Zwykle nie jest to stan zagrożenia życia, ale wymaga konsultacji okulistycznej i dobrania leczenia lub korekcji.
Najczęstsze przyczyny podwójnego widzenia jednoocznego to:
- nieskorygowany astygmatyzm
- zaćma, czyli zmętnienie soczewki
- nieprawidłowości filmu łzowego (zespół suchego oka)
- nieregularny kształt rogówki, na przykład stożek rogówki.
Podwójne widzenie obuoczne: przyczyny i możliwe choroby
Gdy oczy nie ustawiają się i nie poruszają zgodnie, mózg dostaje dwa różne obrazy i nie potrafi złożyć ich w jeden. NCBI Bookshelf (StatPearls) wskazuje, że u dorosłych najczęściej wynika to z osłabienia lub porażenia nerwów, które sterują mięśniami oka. Taki problem bywa związany z zezem, który u osób starszych może powodować pionowe odchylenie ustawienia oczu.
Przyczyny podwójnego widzenia obuocznego są różne: od zaburzeń krążenia po schorzenia neurologiczne. W praktyce lekarskiej rozważa się między innymi:
- izolowane porażenia nerwów czaszkowych (III, IV lub VI)
- problemy z mikrokrążeniem
- miastenię (chorobę osłabiającą mięśnie)
- zmiany nowotworowe lub skutki przebytych urazów głowy.
Podwójne widzenie: kiedy dzwonić na 112 lub 999?
Nagłe podwójne widzenie, zwłaszcza z innymi objawami, wymaga czujności. Akademia NFZ informuje, że takie zaburzenia wzroku mogą być jednym z objawów udaru mózgu. W takiej sytuacji liczy się czas, dlatego dzwoń na 112 lub 999.
Cleveland Clinic zaleca pilną konsultację na oddziale ratunkowym, jeśli podwójne widzenie nie mija po kilku godzinach albo pojawiają się:
- silny ból oka lub głowy
- bełkotliwą mowę i trudności z wysławianiem się
- nagłe osłabienie mięśni lub opadanie powieki
- silne zawroty głowy i dezorientację.
Diagnostyka podwójnego widzenia: o co zapyta lekarz i jakie badania zleci?
Na wizycie lekarz zapyta, czy podwójne widzenie pojawiło się nagle, czy narastało stopniowo. Znaczenie mają też przebyte urazy głowy, zabiegi na zatokach oraz choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca i nadciśnienie tętnicze. Clinical Medicine (Royal College of Physicians) zwraca uwagę, że rzadko przyczyną mogą być też niektóre leki, na przykład stosowane w leczeniu padaczki lub depresji.
Badanie zwykle obejmuje ocenę ostrości wzroku i ruchomości gałek ocznych w różnych kierunkach. Lekarz może też użyć latarki, aby ocenić odruch rogówkowy z odległości około 33 cm. Gdy przyczyna nie jest jasna, możliwe są badania obrazowe głowy (rezonans magnetyczny lub tomografia) oraz badania krwi, na przykład poziomu glukozy i pracy tarczycy.
Podwójne widzenie a prowadzenie samochodu: najważniejsze zasady bezpieczeństwa
Przy nagłym podwójnym widzeniu najważniejsze jest bezpieczeństwo Twoje i innych osób. Royal College of Physicians zaleca, aby pacjent z nowo rozpoznaną diplopią natychmiast przestał prowadzić pojazdy mechaniczne. Taki objaw zaburza ocenę odległości, co utrudnia szybką i prawidłową reakcję na drodze.
Jeśli zauważysz u siebie lub u bliskiej osoby podwójne widzenie, nie lekceważ tego objawu. Nawet gdy przyczyną okażą się źle dobrane okulary lub zespół suchego oka, warto potwierdzić to u specjalisty. Szybka diagnostyka ma szczególne znaczenie wtedy, gdy w grę wchodzą przyczyny naczyniowe lub neurologiczne.
7
Źródła:
