Opadanie kącika ust może oznaczać udar. Ten prosty test pomaga rozpoznać zagrożenie

Opadanie kącika ust najczęściej jest skutkiem porażenia nerwu twarzowego, ale może być także jednym z pierwszych objawów udaru mózgu. W takiej sytuacji każda minuta ma znaczenie. Prosty test uśmiechu pomaga szybko wychwycić sygnały alarmowe i zdecydować, kiedy konieczne jest natychmiastowe wezwanie pomocy.

Kobieta przed lustrem dotyka palcem kącika ust. O przyczynach asymetrii twarzy przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Dojrzała kobieta w łazience patrząca w lustro i dotykająca swojej twarzy.
  • Opadanie kącika ust wynika z osłabienia lub paraliżu nerwu odpowiedzialnego za ruchy mięśni twarzy
  • Najczęstszą przyczyną dolegliwości jest porażenie Bella, ale objaw może wywołać także udar lub borelioza
  • Mayo Clinic sugeruje wykonanie testu uśmiechu w celu szybkiego rozpoznania zagrożenia udarem mózgu
  • Steroidy podane w ciągu 3 dni od wystąpienia objawów znacznie zwiększają szansę na wyleczenie

Opadanie kącika ust: co to znaczy i skąd bierze się asymetria twarzy?

Opadanie kącika ust zwykle oznacza osłabienie albo porażenie mięśni twarzy. Najczęściej wynika to z problemu z nerwem, który steruje mimiką, przez co jedna strona twarzy staje się wiotka i traci symetrię. Serwis Healthline podaje, że objaw może pojawić się nagle albo narastać stopniowo, a przyczyny mogą być różne.

Najbardziej typowe jest wrażenie, że twarz jest „krzywa”, zwłaszcza podczas mówienia albo uśmiechu. Najczęściej stoi za tym porażenie Bella, ale lekarz musi wykluczyć też poważniejsze przyczyny, na przykład udar mózgu lub guz. Ustalenie źródła objawu decyduje o dalszej diagnostyce i leczeniu.

Udar mózgu - pierwsza pomoc

Nagle opada kącik ust: najczęstsze przyczyny i co może to wywołać

Osłabienie mięśni twarzy może mieć różne przyczyny. Najczęściej rozpoznaje się porażenie Bella, które dotyczy nerwu twarzowego. Healthline wymienia też inne choroby i urazy, które mogą prowadzić do opadania kącika ust:

  • udar mózgu
  • borelioza (choroba przenoszona przez kleszcze)
  • zapalenie ucha środkowego lub inne uszkodzenia narządu słuchu
  • złamania czaszki lub poważne urazy twarzy
  • choroby autoimmunologiczne, takie jak stwardnienie rozsiane lub zespół Guillaina-Barré
  • zespół Ramsaya-Hunta

Paraliż twarzy może wynikać także z ucisku na nerw, na przykład przez guz w okolicy głowy lub szyi. Ponieważ przyczyn jest wiele, diagnostyka może wyglądać inaczej w zależności od sytuacji. Dlatego tego objawu nie warto bagatelizować i najlepiej szybko skonsultować go z lekarzem.

Opadanie kącika ust a udar: jak rozpoznać objawy alarmowe

Nagłe opadanie kącika ust u ciebie lub u bliskiej osoby może być objawem udaru, więc liczy się szybka reakcja. Mayo Clinic opisuje prosty test uśmiechu: poproś, aby osoba szeroko się uśmiechnęła. Jeśli jedna strona twarzy nie pracuje i pozostaje nieruchoma, trzeba wezwać pomoc medyczną.

Poza asymetrią uśmiechu zwróć uwagę na inne objawy, które mogą pojawić się nagle przy udarze. Najczęściej są to:

  • bełkotliwa mowa lub trudności ze zrozumieniem prostych zdań
  • osłabienie lub drętwienie jednej ręki (widoczne, gdy prosimy o uniesienie obu rąk do góry)
  • nagłe zaburzenia widzenia w jednym lub obu oczach
  • silny, nagły ból głowy bez wyraźnego powodu
  • problemy z utrzymaniem równowagi, zawroty głowy lub upadek

Przy podejrzeniu udaru liczy się czas, dlatego nie czekaj, aż objawy miną same. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że gdy objawy trwają krócej niż 6 godzin, pacjent powinien mieć najwyższy priorytet przy wezwaniu karetki.

Diagnostyka opadania kącika ust: jakie badania może zlecić lekarz

Na początku wizyty lekarz ocenia mimikę i prosi o kilka prostych ruchów twarzy. Możesz zostać poproszony o uniesienie brwi, mocne zamknięcie oczu, pokazanie zębów albo zmarszczenie czoła. Mayo Clinic podaje, że nie ma jednego testu, który potwierdza porażenie Bella, dlatego rozpoznanie często opiera się na wykluczeniu innych przyczyn.

Jeśli przyczyna nie jest jasna, lekarz może zlecić badania, które oceniają stan nerwów i struktur w obrębie głowy. Najczęściej są to:

  • elektromiografia (EMG), która mierzy aktywność elektryczną mięśni i stopień uszkodzenia nerwu
  • badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografia komputerowa (CT)
  • badania krwi, które pomagają wykryć infekcje, na przykład boreliozę

Badania pomagają sprawdzić, czy przyczyną objawu nie jest ucisk na nerw, na przykład po złamaniu albo z powodu guza. Im szybciej uda się ustalić źródło problemu, tym łatwiej dobrać leczenie odpowiednie do przyczyny.

Leczenie opadania kącika ust: kiedy sterydy mają największy sens

W porażeniu Bella kluczowy jest czas rozpoczęcia leczenia. American Academy of Neurology wskazuje, że doustne sterydy są najskuteczniejsze, gdy zostaną podane w ciągu 3 dni od pojawienia się objawów. To zwiększa szansę na poprawę pracy mięśni twarzy.

Czasem dołącza się leki przeciwwirusowe, ale ich wpływ na tempo poprawy ocenia się jako niewielki. Jeśli zauważysz nagłe problemy z mimiką twarzy, nie zwlekaj z kontaktem z lekarzem albo z wezwaniem pomocy. W Polsce w sytuacji podejrzenia udaru najbezpieczniej zadzwonić pod 112, zwłaszcza gdy pojawia się osłabienie ręki lub trudności z mówieniem.

Źródła: