- Koślawość stopy polega na nienaturalnym wygięciu pięty na zewnątrz lub uniesieniu zewnętrznej krawędzi stopy
- Przyczyną problemu bywa nadwaga, przebyte urazy lub wrodzona wiotkość więzadeł towarzysząca niektórym chorobom
- Sygnałem alarmowym jest przewlekły ból stopy, ograniczenie ruchomości oraz trudności w dopasowaniu obuwia
- Podstawowa diagnostyka u ortopedy obejmuje badanie sposobu chodzenia oraz wykonanie trzech zdjęć RTG w obciążeniu
- Leczenie polega na stosowaniu specjalistycznych wkładek, kinesiotapingu oraz regularnym wykonywaniu ćwiczeń wzmacniających mięśnie
Koślawość stopy: co to jest i jak wygląda w praktyce?
Koślawość stopy to wada ustawienia, w której stopa nie obciąża podłoża tak, jak powinna. Jak opisuje SageJournals, problem może dotyczyć tyłostopia. Wtedy pięta odchyla się na zewnątrz względem osi nogi.
Spotyka się też koślawość przedstopia, gdy zewnętrzna krawędź stopy unosi się, a noga ustawia się nienaturalnie. Efekt bywa prosty: ciężar ciała rozkłada się nierówno i z czasem pojawia się dyskomfort.
Przyczyny koślawości stopy u dzieci i dorosłych
Wiele dzieci ma płaskostopie, które zwykle ustępuje wraz z rozwojem mięśni i łuków stopy. NCBI Bookshelf wyjaśnia, że u najmłodszych pod stopą znajduje się poduszeczka tłuszczowa, a więzadła są fizjologicznie luźniejsze. Jeśli koślawość nie mija z wiekiem, częstą przyczyną jest nadwaga lub otyłość albo przebyte urazy, które osłabiły strukturę stopy.
Czasem przyczyną jest wrodzona wiotkość więzadeł, która może towarzyszyć m.in. takim chorobom i zaburzeniom jak:
- zespół Downa
- zespół Marfana
- zespół Ehlersa-Danlosa
- wrodzone wady budowy kości stępu.
Objawy koślawości stopy: kiedy iść do lekarza?
Gdy zmienia się wygląd stopy, zwróć uwagę na to, czy pojawiają się dolegliwości bólowe i problemy z chodzeniem. Mayo Clinic podkreśla, że sygnałem alarmowym bywa przewlekły ból stopy lub okolicy dużego palca, który nie ustępuje po odpoczynku.
Niepokój powinien wzbudzić też twardy guz na stawie, czyli haluks, zwłaszcza jeśli zaczyna utrudniać dobranie butów. Do lekarza warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy występuje któryś z objawów poniżej.
- utrzymujący się ból w stopie lub dużym palcu
- widoczne wybrzuszenie na stawie palca
- wyraźnie ograniczony zakres ruchu w stopie
- trudności ze znalezieniem butów, które nie uciskają stopy.
Diagnostyka koślawości stopy: jak wygląda badanie u ortopedy?
Na wizycie lekarz ocenia stopy w spoczynku i w pozycji stojącej. NCBI Bookshelf opisuje, że sprawdza się m.in. siłę mięśni, zakres ruchu w stawach oraz sposób chodzenia.
Istotne jest też obejrzenie stóp od tyłu. To wtedy można zauważyć tzw. „znak zbyt wielu palców”, który sugeruje problem z ustawieniem tyłostopia. Do potwierdzenia rozpoznania zwykle wykonuje się trzy zdjęcia RTG stopy w obciążeniu:
- zdjęcie boczne
- zdjęcie grzbietowo-podeszwowe (AP)
- zdjęcie przyśrodkowe skośne
W bardziej skomplikowanych przypadkach, na przykład przed planowaną operacją, lekarz może zlecić rezonans magnetyczny (MRI). To badanie pomaga ocenić tkanki miękkie oraz te elementy struktur kostnych, których nie widać w standardowym RTG.
Koślawość stopy: gdzie szukać pomocy i jak wygląda leczenie w NFZ?
Jeśli widzisz niepokojące zmiany w ustawieniu stóp, zacznij od wizyty u lekarza rodzinnego w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Serwis pacjent.gov.pl informuje, że po wstępnym badaniu lekarz może wystawić skierowanie do ortopedy lub fizjoterapeuty. Specjalista dobierze metody postępowania, które mają ograniczyć dolegliwości i spowolnić postęp wady. Najczęściej stosuje się:
- specjalistyczne wkładki ortopedyczne do butów
- regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie stopy
- masaże lecznicze
- kinesiotaping, czyli oklejanie stopy elastycznymi plastrami
W leczeniu ważna jest regularność: wykonywanie zaleconych ćwiczeń i dbanie o masę ciała, która wpływa na obciążenie stawów. Jeśli objawy narastają albo utrudniają dobór obuwia i chodzenie, nie odkładaj konsultacji. Wcześnie wdrożone postępowanie zwykle ułatwia opanowanie dolegliwości i poprawia komfort na co dzień.
7
Źródła:
