Ból stawów pojawiający się u kobiet po czterdziestce często budzi niepokój, bo bywa kojarzony z początkiem choroby zwyrodnieniowej. W praktyce przyczyna nie zawsze jest tak oczywista. W okresie poprzedzającym menopauzę dolegliwości mogą wynikać ze zmian hormonalnych i obejmować wiele części ciała jednocześnie. Objawy potrafią się nakładać, dlatego rozpoznanie źródła bólu i wybór właściwego leczenia nie zawsze jest prosty.
Ból stawów menopauza. Skąd biorą się dolegliwości przed i w trakcie menopauzy
Ból stawów u kobiet w okresie okołomenopauzalnym może wynikać ze spadku poziomu estrogenów i być związany z zespołem mięśniowo-szkieletowym menopauzy. To stan, w którym pojawia się rozległy ból mięśni i stawów, często obejmujący wiele obszarów jednocześnie. Dolegliwości mogą występować jeszcze przed menopauzą i towarzyszyć im inne objawy, takie jak uderzenia gorąca czy problemy z koncentracją. Charakterystyczne jest to, że ból nie jest stały w jednym miejscu, lecz może się przemieszczać i obejmować różne stawy oraz mięśnie bez wyraźnego obrzęku.
Objawy choroby zwyrodnieniowej stawów
Choroba zwyrodnieniowa stawów ma inny mechanizm i przebieg. Dotyczy zmian strukturalnych w obrębie stawów oraz stanu zapalnego i występuje u około jednej na siedem osób. Objawy obejmują sztywność, ból oraz ograniczenie ruchomości w konkretnych stawach, najczęściej w kolanach, biodrach lub dłoniach. Może pojawiać się także obrzęk i uczucie ciepła w miejscu zmienionym chorobowo. Choć pierwsze objawy mogą wystąpić po czterdziestce, większość przypadków dotyczy osób po 65. roku życia. W przeciwieństwie do bólu związanego z menopauzą dolegliwości mają bardziej miejscowy i przewidywalny charakter.
Jak odróżnić artrozę od menopauzy?
Rozróżnienie między tymi stanami opiera się na charakterze i rozkładzie objawów. W przypadku zespołu mięśniowo-szkieletowego menopauzy ból jest rozlany, obejmuje wiele stawów i mięśni jednocześnie, a jego lokalizacja może się zmieniać. Zazwyczaj nie występuje wyraźny obrzęk. W chorobie zwyrodnieniowej ból jest ograniczony do konkretnych stawów i często towarzyszą mu zmiany zapalne oraz sztywność. Howard E. LeWine, lekarz internista w Brigham and Women’s Hospital w Bostonie oraz główny redaktor medyczny Harvard Health Publishing, wskazuje, że odróżnienie tych dwóch przyczyn bólu może być trudne, ponieważ objawy mogą występować w podobnym wieku i częściowo się pokrywać.
Kiedy ból stawów wymaga konsultacji
W przypadku utrzymujących się dolegliwości konieczna jest konsultacja lekarska i ocena przyczyny bólu. Możliwe jest zastosowanie różnych metod leczenia, w zależności od rozpoznania. Wśród nich znajdują się terapia hormonalna oparta na estrogenach, niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen czy naproksen, a także skierowanie do specjalisty reumatologii. Howard E. LeWine wskazuje, że oba schorzenia mogą występować jednocześnie, co wymaga indywidualnego podejścia do leczenia. W praktyce oznacza to konieczność dokładnej diagnostyki i dopasowania terapii do źródła objawów, aby ograniczyć ból i poprawić funkcjonowanie układu ruchu.