Udar i zawał często zaczynają się od pozornie niewinnych objawów. Sekundy decydują o tym czy chory wróci do zdrowia

2026-05-26 8:27

Silny ucisk w klatce piersiowej, nagłe osłabienie ręki albo bełkotliwa mowa potrafią zamienić zwykły dzień w walkę z czasem. W takich chwilach łatwo wziąć objawy zawału lub udaru za zwykły stres i stracić cenne minuty. Szybkie rozpoznanie sygnałów alarmowych oraz spokojne działanie przed przyjazdem karetki mogą realnie zwiększyć szanse na przeżycie i ograniczyć groźne powikłania.

Mężczyzna leżący w koszuli, podłączony do aparatury medycznej, z maską tlenową na twarzy, odbiera pomoc od ratownika z stetoskopem i drugiego, udzielającego wsparcia. Poradnik Zdrowie przypomina, że szybka reakcja przy udarze i zawale ratuje życie.

i

Autor: Jose carlos Cerdeno/ Getty Images Mężczyzna leżący w koszuli, podłączony do aparatury medycznej, z maską tlenową na twarzy, odbiera pomoc od ratownika z stetoskopem i drugiego, udzielającego wsparcia. Poradnik Zdrowie przypomina, że szybka reakcja przy udarze i zawale ratuje życie.
  • Ból o charakterze ucisku promieniujący do ręki lub żuchwy to charakterystyczny objaw zawału serca
  • Opadanie kącika ust i bełkotliwa mowa wymagają natychmiastowego wezwania pogotowia przy podejrzeniu udaru mózgu
  • W przypadku zatrzymania krążenia klatkę piersiową należy uciskać od 100 do 120 razy na minutę
  • Ratownicy medyczni po przyjeździe na miejsce zdarzenia mają 10 minut na wykonanie badania EKG pacjenta

Kiedy ból w klatce piersiowej i duszność to stan zagrożenia życia?

Kłucie w klatce piersiowej zdarza się wielu osobom i często wynika ze zwykłego stresu lub przeciążenia mięśni. Jeśli jednak odczuwasz nagły i silny ból w klatce piersiowej, który trwa dłużej niż kilkanaście minut, musisz natychmiast działać. W takiej sytuacji nie próbuj przeczekiwać problemu, tylko od razu wezwij pomoc medyczną.

Koniecznie zadzwoń pod numer alarmowy, jeśli zauważysz u siebie następujące objawy zawału serca:

  • ból o charakterze ucisku lub ciasnoty
  • dyskomfort promieniujący do barku, ręki, pleców, żuchwy lub brzucha
  • zimne poty i nagłe zawroty głowy
  • problemy z oddychaniem

Warto pamiętać, że ból zawałowy nie zmienia swojego nasilenia pod wpływem dotyku. Jeśli delikatne wciśnięcie palców w bolące miejsce nasila dolegliwości, najprawdopodobniej przyczyna leży w mięśniach lub nerwobólach. Zawsze jednak zachowaj ostrożność i w razie jakichkolwiek wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.

Poradnik Zdrowie: Zawał serca - objawy, przyczyny, leczenie

Nagłe osłabienie i bełkotliwa mowa. Jak rozpoznać objawy udaru?

Udar mózgu może zaatakować bez ostrzeżenia, dlatego szybka reakcja otoczenia jest kluczowa dla zdrowia chorego. Jeśli zauważysz u swojego bliskiego nagłe osłabienie siły mięśniowej, zwłaszcza po jednej stronie ciała, potraktuj to jako sygnał alarmowy. W takich przypadkach liczy się każda minuta, więc bezzwłocznie dzwoń po pogotowie ratunkowe.

W trakcie oczekiwania na połączenie z dyspozytorem zwróć uwagę na inne niepokojące symptomy udaru:

  • nagła zmiana widzenia
  • trudności w mówieniu lub bełkotliwa mowa
  • opadanie kącika ust przy próbie uśmiechu
  • utrata równowagi lub omdlenie

Szybkie rozpoznanie tych sygnałów pozwala na błyskawiczny transport pacjenta bezpośrednio do specjalistycznego ośrodka udarowego. Zwróć szczególną uwagę na to, kiedy po raz ostatni widziałeś bliskiego w pełni zdrowia. Ta informacja jest niezwykle ważna dla ratowników, ponieważ determinuje sposób dalszego leczenia w szpitalu.

O co zapyta dyspozytor medyczny podczas dzwonienia na pogotowie?

Rozmowa z numerem alarmowym wiąże się ze stresem, co jest całkowicie zrozumiałą reakcją organizmu. Dyspozytor medyczny rozpocznie od przedstawienia się i poprosi o dokładne podanie adresu, pod który ma przyjechać pomoc. Postaraj się mówić spokojnie i wyraźnie, aby maksymalnie skrócić czas przyjęcia zgłoszenia.

Pracownik pogotowia zada ci następnie kilka konkretnych pytań o stan poszkodowanego:

  • czy osoba poszkodowana jest przytomna
  • czy klatka piersiowa unosi się i pacjent oddycha
  • jaka jest dokładna lokalizacja i czas trwania bólu
  • czy dolegliwości bólowe gdzieś promieniują

Na podstawie twoich odpowiedzi dyspozytor oceni sytuację i przekaże dane do zespołu wysyłającego karetkę. Jeśli chory jest nieprzytomny i nie oddycha, natychmiast uruchomi procedurę nagłego zatrzymania krążenia. Bądź cały czas na linii i uważnie słuchaj poleceń, ponieważ otrzymasz cenne instrukcje dotyczące udzielania pierwszej pomocy.

Pierwsza pomoc przed przyjazdem karetki. Co możesz zrobić?

Czekanie na przyjazd ratowników zawsze dłuży się w nieskończoność, ale to właśnie ty jesteś pierwszym ogniwem łańcucha przeżycia. Jeśli twój bliski podejrzewa u siebie zawał i ma przepisany lek z nitrogliceryną, pomóż mu go przyjąć zgodnie z zaleceniami lekarza. Pod żadnym pozorem nie podawaj mu jednak leków należących do innych członków rodziny.

Sytuacja staje się krytyczna, gdy chory traci przytomność i przestaje oddychać. W takim wypadku musisz natychmiast rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową, uciskając mocno i szybko klatkę piersiową od 100 do 120 razy na minutę. Jeśli w pobliżu znajduje się automatyczny defibrylator, poproś kogoś o jego przyniesienie i postępuj zgodnie z poleceniami głosowymi urządzenia.

Przyjazd zespołu ratownictwa medycznego. Jakie będą procedury?

Pojawienie się profesjonalistów w domu przynosi ogromną ulgę i zdejmuje ciężar odpowiedzialności z twoich barków. Ratownicy medyczni po wejściu do pomieszczenia od razu ocenią bezpieczeństwo miejsca zdarzenia i sprawdzą podstawowe parametry życiowe pacjenta. Ich działania są ściśle zaplanowane, dlatego przygotuj się na szybkie i zdecydowane kroki z ich strony.

Zespół ratunkowy w pierwszych minutach kontaktu z chorym wykona szereg standardowych badań i procedur:

  • udrożnienie dróg oddechowych
  • podanie tlenu w celu osiągnięcia odpowiedniej saturacji
  • wykonanie badania EKG w ciągu dziesięciu minut od przybycia
  • pomiar poziomu cukru we krwi w przypadku podejrzenia udaru
  • założenie wkłucia dożylnego i ewentualne podanie leków

Przy problemach z oddychaniem ratownicy użyją pulsoksymetru i mogą zastosować nieinwazyjną wentylację za pomocą specjalnych masek. W przypadku podejrzenia zawału serca zespół poda pacjentowi aspirynę, o ile nie ma do tego przeciwwskazań medycznych. Po ustabilizowaniu stanu ratownicy powiadomią odpowiedni szpital o przyjeździe i niezwłocznie rozpoczną transport medyczny.

Pierwsza pomoc: masaż serca przy nagłym zatrzymaniu krążenia. Krok po kroku GALERIA

Źródła: