Alarmujące dane: młodzież coraz częściej używa nikotyny
Szef GIS Paweł Grzesiowski podkreślił w czwartek w Gdańsku, że dzieci i młodzież coraz częściej sięgają po nikotynę. Dlatego Inspektorat wydał broszurę „Szkoła wolna od nikotyny” skierowaną do dyrektorów szkół.
- Jednym z głównych powodów (sięgania przez dzieci i młodzież po wyroby nikotynowe - PAP) jest rosnąca atrakcyjność nowych form jej przyjmowania – takich jak e-papierosy, urządzenia do podgrzewania tytoniu czy saszetki nikotynowe. Produkty te często sprawiają wrażenie mniej szkodliwych, co dodatkowo zwiększa ich popularność wśród młodych osób – powiedział szef GIS w trakcie konferencji edukacyjnej „Stacja Zdrowie”, zorganizowanej w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym (GUMed).Dodał, że nikotyna jest substancją psychoaktywną i działa na mózg w sposób zbliżony do innych substancji uzależniających, takich jak amfetamina czy kokaina.
– W związku z tym nie można jej traktować jako łagodnego środka poprawiającego koncentrację – niesie ona realne ryzyko uzależnienia oraz negatywnego wpływu na rozwijający się organizm – zaznaczył.
Nikotyna działa jak narkotyk i uderza w rozwijający się mózg
Jak wskazał, nikotyna bywa przedstawiana jako środek chwilowo pobudzający krążenie i podnoszący ciśnienie, jednak w rzeczywistości jest substancją psychoaktywną, która bardzo szybko prowadzi do uzależnienia, czyli przymusu jej przyjmowania. – Tych właśnie skutków szczególnie chcemy uniknąć u dzieci i młodzieży. W okresie rozwoju mózg jest szczególnie wrażliwy – ekspozycja na nikotynę może pogarszać zdolność przyswajania wiedzy, utrudniać koncentrację, sprzyjać zachowaniom agresywnym oraz zwiększać podatność na inne uzależnienia – powiedział.
Dodał, że „badania pokazują, iż osoby sięgające po nikotynę we wczesnym wieku częściej w przyszłości sięgają po silniejsze substancje psychoaktywne”.
Szkoła wolna od nikotyny. Jest nowa broszura dla dyrektorów
Broszura „Szkoła wolna od nikotyny” została przygotowana przez pracowników Zakładu Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego: dr. hab. Łukasza Balwickiego, konsultanta krajowego w dziedzinie zdrowia publicznego oraz Paulinę Derę.
Publikacja zawiera poradnik wyjaśniający, czym jest nikotyna i w jaki sposób jest obecnie używana. Autorzy wskazują w niej także, jakie zagrożenia dla zdrowia publicznego niesie jej stosowanie.
Wyjaśniają również, dlaczego szkoła musi być strefą wolną od nikotyny oraz jak stworzyć placówkę oświatową wolną od jej używania. Wskazują podstawy prawne tworzenia środowiska szkolnego wolnego od nikotyny. W publikacji zamieszczono także scenariusze zajęć dla nauczycieli do realizacji na godzinach wychowawczych.
Skala problemu jest „zatrważająca”
Balwicki w rozmowie z PAP zwrócił uwagę, że w ostatnich latach obserwowany jest wzrost używania e-papierosów i innych nowych wyrobów nikotynowych wśród młodzieży, w tym woreczków nikotynowych i tytoniu podgrzewanego.
– One mają taką otoczkę bezpiecznych, rekreacyjnych pobudzaczy, być może tak jak energetyków. To jest substancja neurotoksyczna, zaburzająca funkcjonowanie mózgu, obniżająca wyniki edukacyjne – powiedział.
Dodał, że ponad 35 proc. młodzieży w wieku 15 lat przyznaje się do używania e-papierosów. Około 4 proc. piętnastolatków deklaruje używanie woreczków nikotynowych, kolejne 10 proc. – próby używania tytoniu podgrzewanego, natomiast ok. 21 proc. pali tradycyjne papierosy.
Jak ocenił, skala problemu jest „zatrważająca” i wymaga zdecydowanych działań szkół oraz wsparcia rodziców.
Na pytanie dotyczące sposobu eliminowania z placówek oświatowych e-papierosów i innych używek wskazał, że powinny być one traktowane jako produkty niebezpieczne, podobnie jak np. nóż. – W momencie zauważenia przez nauczyciela czy dyrektora szkoły powinien być taki produkt odebrany i ewentualnie wydany rodzicowi, np. po lekcjach – zaznaczył, dodając, że w szkołach nie powinno być żadnego pobłażania wobec tego typu zachowań.
Prezentacja broszury odbyła się w trakcie konferencji edukacyjnej pod nazwą „Stacja Zdrowie” - nowego, ogólnopolskiego cyklu wydarzeń organizowanych przez Główny Inspektorat Sanitarny skierowanego do dyrektorów szkół, którzy chcą skutecznie przeciwdziałać używaniu wyrobów nikotynowych przez młodzież oraz wzmacniać prozdrowotne postawy uczniów w swoich placówkach.
W czwartkowym spotkaniu, które było współorganizowane przez GUMed, wzięło udział ok. 100 dyrektorów szkół.
Broszurę można pobrać bezpłatnie ze strony Głównego Inspektoratu Sanitarnego
