Częste infekcje to nie zawsze słaba odporność. Morfologia może ujawnić problem z krwią

Ciągłe przeziębienia, zapalenia zatok albo infekcje gardła często tłumaczymy osłabioną odpornością. Tymczasem nawracające zakażenia mogą być sygnałem, że problem kryje się głębiej - we krwi lub szpiku kostnym. Morfologia krwi z rozmazem pomaga wykryć nieprawidłowości, które wymagają dalszej diagnostyki.

Lekarz trzyma probówkę z krwią przed pacjentką z chusteczką. O badaniach przy infekcjach przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Lekarz trzymający próbkę krwi podczas konsultacji z pacjentką w klinice.
  • Częste zapalenia płuc lub zatok mogą być związane z nowotworami krwi, takimi jak białaczka lub chłoniak
  • Do sygnałów ostrzegawczych należą też nawracające gorączki, bolesne afty w jamie ustnej oraz trudno gojące się rany
  • Niewydolność szpiku może dawać objawy takie jak bladość skóry, stałe zmęczenie oraz łatwe powstawanie sińców i czerwonych plamek
  • Według Mayo Clinic podstawą diagnostyki jest morfologia krwi z rozmazem, która pozwala ocenić m.in. neutrofile i limfocyty

Dlaczego ciągle choruję? Kiedy nawracające infekcje powinny niepokoić

Nawracające infekcje to sytuacja, w której organizm nie zdąży się zregenerować, a kolejne przeziębienia, zapalenia zatok czy infekcje gardła pojawiają się jedno po drugim.

Niepokój zwykle zaczyna się wtedy, gdy zakażenia są przewlekłe, wyjątkowo ciężkie albo często kończą się antybiotykiem lub pobytem w szpitalu. Jedną z możliwych przyczyn jest osłabienie układu odpornościowego związane z nieprawidłową pracą szpiku kostnego lub zaburzeniami w samej krwi.

Krew nie tylko przenosi tlen, ale też pomaga bronić organizm przed drobnoustrojami. Jeśli nawet drobna infekcja szybko przeradza się w poważną chorobę, może to oznaczać niedobór sprawnie działających komórek odpornościowych.

W takiej sytuacji warto uważnie obserwować objawy, bo nawracające zakażenia mogą być pierwszym, a czasem jedynym sygnałem chorób hematologicznych.

Zdaniem eksperta: Morfologia krwi z rozmazem

Objawy, z którymi warto iść do lekarza przy nawracających infekcjach

Według wytycznych EuNet-INNOCHRON ważne jest ustalenie, jak często i jak ciężko chorujesz. 

Jeśli infekcje wracają regularnie, w podobnych odstępach czasu, lekarz może brać pod uwagę tzw. cykliczną neutropenię, czyli okresowe spadki liczby białych krwinek. Warto powiedzieć o tym na wizycie, jeśli często pojawiają się poniższe dolegliwości:

  • częste gorączki bez wyraźnej przyczyny
  • bolesne owrzodzenia i afty w jamie ustnej
  • nawracające bóle gardła i stany zapalne dziąseł
  • uporczywe zapalenia zatok lub ucha
  • trudno gojące się rany i owrzodzenia skóry
  • częste epizody zapalenia płuc.

Choroby krwi a częste infekcje: jakie mogą mieć znaczenie

Nawracające i ciężkie infekcje mogą towarzyszyć nowotworom krwi. Jak podaje Blood Cancer UK, do najczęstszych należą białaczka, chłoniak i szpiczak mnogi. W tych chorobach organizm może wytwarzać dużo nieprawidłowych komórek, które wypierają zdrowe. W efekcie nawet przy dużej liczbie komórek krwi odporność działa gorzej.

Przyczyną nawracających infekcji nie muszą być tylko nowotwory. W tekście pojawiają się też zespoły mielodysplastyczne (MDS) i nowotwory mieloproliferacyjne (MPN).

Jeśli infekcje trwają wyraźnie dłużej niż zwykle, warto sprawdzić, czy nie chodzi o problem z wytwarzaniem zdrowych krwinek w szpiku. W tych schorzeniach szybka diagnoza ma znaczenie dla dalszego leczenia i poprawy odporności.

Objawy niewydolności szpiku: nie tylko gorączka i infekcje

Jeśli podejrzewasz związek infekcji z chorobą krwi, zwróć uwagę także na inne objawy, które mogą wydawać się niezwiązane.

National Cancer Institute wskazuje, że przy niewydolności szpiku kostnego, np. w zespołach mielodysplastycznych, problem dotyczy nie tylko białych krwinek, ale też czerwonych krwinek i płytek krwi.

Jeśli pojawiają się poniższe zmiany, warto omówić je z lekarzem.

  • ciągłe uczucie zmęczenia i osłabienie
  • duszność nawet przy niewielkim wysiłku
  • bladość skóry, która jest bardziej widoczna niż zazwyczaj
  • łatwe pojawianie się siniaków i trudne do zahamowania krwawienia
  • petechiae, czyli drobne, płaskie i czerwone plamki pod skórą, przypominające wysypkę.

Jakie badania krwi zrobić przy częstych infekcjach

Podstawą diagnostyki przy nawracających infekcjach jest badanie krwi. Według Mayo Clinic pierwszym krokiem powinna być morfologia krwi z rozmazem. To badanie pozwala ocenić m.in. neutrofile i limfocyty, czyli komórki kluczowe dla odporności. Gdy ich poziom jest zbyt niski, organizm gorzej radzi sobie z drobnoustrojami. W kolejnym kroku lekarz może zlecić oznaczenie immunoglobulin (IgG, IgM, IgA), czyli białek odpornościowych.

Czasem wykonywane są też dokładniejsze badania podzbiorów limfocytów T i B. To właśnie te parametry pomagają ocenić, jak działa układ odpornościowy i czy szpik kostny pracuje prawidłowo.

NFZ: jak zacząć diagnostykę i kiedy potrzebne jest skierowanie do hematologa

Jeśli niepokoją cię objawy u ciebie lub u bliskiej osoby, zacznij od wizyty u lekarza rodzinnego.

Jak podaje pacjent.gov.pl, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wystawia e-skierowanie do specjalisty, np. hematologa, jeśli są do tego wskazania medyczne. Gdy pojawia się podejrzenie choroby nowotworowej, lekarz może wystawić kartę DiLO, która przyspiesza diagnostykę i leczenie onkologiczne.

Na wizytę u specjalisty przygotuj listę infekcji z ostatnich miesięcy oraz listę przyjmowanych leków. Po pierwszej konsultacji hematolog oceni, czy potrzebne są kolejne badania, czy wystarczy jednorazowa porada. Masz też prawo wybrać poradnię specjalistyczną, która ma umowę z NFZ. 

Nawracające infekcje to sygnał, którego nie warto ignorować. Regularna morfologia krwi pomaga wcześnie wychwycić ewentualne nieprawidłowości.

Źródła: