Choroby zakaźne

Choroby zakaźne to szerokie pojęcie, które obejmuje stany chorobowe wywołane przez czynniki chorobotwórcze i stanowiące zagrożenie dla zdrowia publicznego. W zależności od etiologii choroby czynnikiem powodującym przełamanie odporności organizmu mogą być grzyby, bakterie, wirusy lub toksyny. Do przeniesienia choroby zakaźnej najczęściej dochodzi w wyniku kontaktu z osobą chorą. Choroby zakaźne występują zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci.

Jak informuje nas rzecznik GIS Marek Waszczewski, do 15 lutego 2025 roku na koklusz (krztusiec) zachorowały już 3862 osoby. W analogicznym okresie ubiegłego roku: 257 osób, a potem mieliśmy poważny problem. Bakterie odpowiedzialne za tę chorobę przenoszą się drogą kropelkową, atakują falami. Co nas czeka tej wiosny?
Do takich raportów przywykliśmy podczas pandemii. Tym razem to nie COVID-19 zbiera śmiertelne żniwo, a lekceważona grypa. Tysiąc ofiar śmiertelnych, ponad 23 tys. hospitalizacji i blisko 600 tys. chorych w ciągu dwóch miesięcy - najnowsze dane GIS obrazują powagę sytuacji. Na szczęście szczyt zachorowań już za nami.
Może jest zimno aż w oczy szczypie, ale wiele osób się cieszy. "Mróz przynajmniej wybije wszystkie te wirusy i bakterie, będzie spokój" - słychać w prywatnych rozmowach, w sklepach, w pracy. Faktycznie, mamy powody do radości? Lek. Jakub Grabski: "Doświadczenie i nauka mówią, niestety, coś innego".
W opinii rzecznika NFZ ta sytuacja nie miała prawa się wydarzyć, ale się wydarzyła. 18-latka najpewniej z grypą (temp. 39,3 st. C.) szukała bezskutecznie pomocy w 4 punktach nocnej opieki zdrowotnej w Warszawie - w każdym z nich nikt nie odbierał telefonu. Ubezpieczeni mają prawo o każdej porze dnia i nocy skorzystać z porady lekarskiej. Teoretycznie.
"Przecież się zaszczepiłem" - mówi nam oburzony 70-letni pan Marek, rozłożony od kilku dni infekcją wirusową. Niestety, ma na myśli szczepienie przeciw COVID-19. Tymczasem w kraju i w Europie rządzi teraz grypa. Liczba pozytywnych testów pokazuje, że sytuacja jest poza kontrolą.
Wystarczy zaledwie utrata ponad 15 proc. płynów, by życie człowieka było zagrożone. Wciąż zapominamy, jak niewiele potrzeba, żeby doszło do odwodnienia, zwłaszcza u dziecka. Wiele wskazuje na to, że to ten stan odpowiada za śmierć siedmioletniej dziewczynki w Przybyszowie (woj. lubuskie). Niestety, to nie pierwszy taki wypadek.
Towarzyszą ludzkości od tysiącleci i wciąż nie możemy ostatecznie uporać się z tymi pasożytami. Może dlatego, że nie wiemy o nich wszystkiego i wierzymy w mity, które pozwalają im się szerzyć, że aż miło? Sprawa wydaje się być nieco bardziej skomplikowana, a wesz sprytna jest.
Wirus hMPV wzbudził w ostatnim czasie wiele kontrowersji. Niektórzy zaczęli się obawiać, że przed nami nowa pandemia. Jednak ekspertka uspokaja, że nie ma ryzyko, by wirus hMPV rozprzestrzeniał się jak SARS-CoV-2.
Od wybuchu pandemii niemal każda wzmianka o zagrożeniu ze strony wirusów może wywołać reakcje niewspółmierne do zagrożenia. W zasadzie to dobrze, że nie lekceważymy już chorób zakaźnych, nawet tych pozornie łagodnych, ale zamiast strachu przydałaby się wiedza i korzystanie z niej. Wróg nie musi być wirusem ani przyjść z Chin.
Nawet jeśli w dzieciństwie przeszedłeś wszystkie obowiązkowe szczepienia zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień, w dorosłym życiu ochrona twojego zdrowia nie jest już optymalna. Są trzy główne powody, dla których mamy braki w szczepieniach. Poznaj je, zapoznaj się z naszym kalendarzem szczepień i rozważ uzupełnienie. Daj dobry przykład.
Amerykanie biją na alarm, bo liczba zakażeń norowirusowych w USA gwałtownie rośnie. My również mamy powód do zmartwień, bo co roku o tej porze Polaków męczą "jelitówki", nazywane też błędnie "grypą żołądkową". Uwaga, idą ferie. Lekarz ostrzega, że zakażonych będzie przybywać, a wymioty i biegunki mogą popsuć każdy urlop.
W Krakowie w zatrważającym tempie rośnie liczba osób chorych na krztusiec. Porównując z poprzednimi latami wzrost jest dramatyczny. W 2023 roku były 32 przypadki, obecnie odnotowano aż 1237 zachorowań.
Ostatnie doniesienia dotyczące ptasie grypy nie uspokajają, chociaż amerykańska agencja CDC wciąż mówi o "niskim ryzyku". Pojawiają się jednak eksperckie głosy, choćby z Uniwersytetu Kalifornijskiego, że wirus zmierza w złym kierunku i w coraz większym stopniu zagraża ludziom. Możliwe zagrożenie o zasięgu globalnym?
Wygasanie odporności poszczepiennej i nieszczepione dzieci - te dwa zjawiska w tandemie tworzą wybuchową mieszankę. Dorośli nie dość, że chorują na schorzenia z założenia dziecięce, to jeszcze przechodzą je dość ciężko, zapełniając łóżka w szpitalach zakaźnych. Tymczasem nie ma nas kto leczyć, bo brakuje specjalistów.
80 tysięcy złotych za syna, który według biegłych mógł cieszyć się życiem, gdyby był prawidłowo leczony, to dużo? W tej sprawie nie chodzi tylko o pieniądze, zapewnia mec. Tomasz Gołembiewski, który reprezentuje pro bono matkę Dawida Mazura. Pani Magdalena chce nagłaśniania tej sprawy, by pomóc innym chorym w więzieniach.
W tym roku odnotowano znaczący wzrost przypadków zachorowań na krztusiec. Przeszło 26 tys. Polaków usłyszało tę diagnozę od początku stycznia. Według statystyk jest to 36-krotny wzrost w porównaniu z ubiegłym rokiem.
Pierwszy przypadek nowego wariantu wirusa małpiej ospy został wykryty w Kalifornii w USA. Obecnie chory czuje się coraz lepiej, jednak cały czas przebywa w izolacji domowej. Zakaził się podczas pobytu na wakacjach.
Pierwszy przypadek zakażenia ptasią grypą w Kanadzie został potwierdzony przez przedstawicieli służby zdrowia Kolumbii Brytyjskiej. Zachorował nastolatek, który w stanie krytycznym został przyjęty w zeszłym tygodniu do szpitala w Vancouver.
Chociaż jeszcze kilkadziesiąt lat temu taki pomysł wydawał się uczonym absurdalny, dziś już wiemy, że rakiem można się zakazić. Co najmniej co 6. choroba nowotworowa jest skutkiem infekcji wirusowej lub bakteryjnej. Wątroba, żołądek i szyjka macicy to narządy najbardziej narażone. Do listy dołączyło jelito grube z powodu E. coli.
Gruźlica jest poważną chorobą wywoływaną przez bakterie, która najczęściej atakuje płuca. Według danych WHO to właśnie ona jest obecnie najczęstszą przyczyną zgonów związanych z chorobami zakaźnymi. Co roku wykrywa się ją u milionów osób.
To już drugi przypadek Gorączki Zachodniego Nilu w Polsce, w tym tygodniu. O pierwszym, w Warszawie, szef GIS Paweł Grzesiowski informował w środę. teraz zapewnia jednak, że możemy mówić o "przypadku", bo zdarzenia nie są ze sobą w żaden sposób powiązane.

Cechą charakterystyczną chorób zakaźnych jest ich szybkie rozprzestrzenianie się w populacji. Dlatego bardzo ważna jest profilaktyka zarówno indywidualna, jak i zbiorowa. Wśród sprawdzonych metod warto wymienić dbałość o higienę, przestrzeganie kalendarza szczepień (zwłaszcza u osób wyjeżdżających do egzotycznych krajów) oraz korzystanie z usług medycznych wyłącznie w placówkach służby zdrowia, które dbają o zachowanie należytej czystości sprzętu medycznego. W ujęciu społecznym istotne znaczenie ma nabycie odporności populacyjnej.

W Polsce do najczęściej występujących chorób zakaźnych należy grypa, ospa wietrzna, wirusowe zakażenie jelitowe, WZW i gruźlica. Każda z nich objawia się w inny sposób, ale nieleczone mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia.

Grypa wywoływana jest przez wirusa grypy typu A lub B. Do jej typowych objawów zalicza się wysoką temperaturę, ból głowy, stawów i mięśni oraz zmęczenie. Ospę wietrzną wywołuje wirus ospy wietrznej, ale także półpasiec. Ospa objawia się najczęściej gorączką, biegunką, ale także pojawieniem się drobnych wykwitów skórnych na całym ciele.

Wirusowe zapalenie wątroby, czyli WZW to choroba zakaźna wywoływana przez wirusy hepatotropowe. Najpopularniejsza odmiana tej choroby to WZW A, zwana inaczej chorobą brudnych rąk, która stanowi aż 59% wszystkich przypadków WZW na świecie. Do zakażenia zazwyczaj dochodzi poprzez kontakt z żywnością umytą w skażonej wodzie, ale też poprzez kontakt z zarażoną powierzchnią (np. środkach komunikacji miejskiej.

Wiele chorób zakaźnych rozwija się latami nie dając żadnych objawów, dlatego ich diagnoza może być skomplikowana.