- Objawy występujące do kilku godzin po posiłku sugerują zatrucie gotowymi toksynami bakteryjnymi
- Według danych CDC wirusy są przyczyną od 10 do 25 proc. przypadków biegunki podróżnych
- NIDDK zaleca pilną pomoc lekarską przy czarnych stolcach, wysokiej gorączce lub silnym bólu brzucha
- Podstawą leczenia jest stałe uzupełnianie płynów przy użyciu doustnych roztworów nawadniających z elektrolitami
- Ryzyko infekcji zmniejsza spożywanie wyłącznie wody butelkowanej oraz unikanie lodu w napojach
Biegunka podróżnych po jedzeniu: skąd się bierze?
Biegunka podróżnych to dolegliwości żołądkowo jelitowe, które najczęściej pojawiają się w czasie wyjazdów do miejsc z gorszymi warunkami higienicznymi. Potocznie bywa nazywana „zemstą faraona”, ale z medycznego punktu widzenia zwykle chodzi o infekcję po kontakcie z drobnoustrojami obecnymi w wodzie lub jedzeniu. Najczęściej przyczyną są bakterie, w tym Escherichia coli, które odpowiadają za większość zachorowań na wakacjach.
Jeśli objawy pojawiają się krótko po posiłku, często chodzi o zatrucie pokarmowe spowodowane toksynami bakteryjnymi. Organizm reaguje gwałtownie, bo próbuje szybko usunąć szkodliwe substancje, stąd nagła potrzeba skorzystania z toalety. Taki przebieg może być reakcją obronną organizmu na kontakt z drobnoustrojami, z którymi nie miał wcześniej do czynienia.
Zatrucie czy infekcja: po jakim czasie zaczyna się biegunka po jedzeniu?
Czas, po jakim pojawiają się objawy po posiłku, pomaga odróżnić zatrucie od infekcji. Gdy biegunka i wymioty występują w ciągu kilku godzin, w jedzeniu mogły znajdować się gotowe toksyny bakteryjne, na przykład wytwarzane przez gronkowca. Taki epizod bywa gwałtowny, ale często mija stosunkowo szybko.
Jeśli objawy pojawiają się później, zwykle od 6 do 96 godzin po posiłku, częściej chodzi o infekcję wywołaną przez żywe bakterie lub wirusy, które muszą się namnożyć w organizmie. Według danych CDC wirusy odpowiadają za około 10 do 25 proc. przypadków i częściej wiążą się z nasilonymi wymiotami. Najpóźniej, czasem dopiero po tygodniu lub dwóch, mogą pojawić się dolegliwości wywołane przez pierwotniaki, dlatego rzadko zaczynają się na samym początku urlopu.
Objawy alarmowe biegunki na wakacjach: kiedy pilnie do lekarza?
Większość przypadków biegunki na wakacjach mija bez powikłań, ale czasem potrzebna jest pilna konsultacja lekarska. Szczególnie uważnie warto obserwować dzieci i osoby starsze, bo u nich odwodnienie może rozwijać się szybciej. Z lekarzem trzeba skontaktować się niezwłocznie, jeśli pojawia się wyraźne pogorszenie stanu ogólnego, na przykład nietypowa drażliwość albo silne osłabienie.
Według zaleceń National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) pilnej konsultacji medycznej wymagają między innymi:
- stolce czarne, smoliste lub zawierające krew bądź ropę
- bardzo wysoka gorączka i silny ból brzucha
- częste i nieustępujące wymioty
- biegunka trwająca dłużej niż 2 dni
- oddawanie sześciu lub więcej luźnych stolców w ciągu jednej doby
- pojawienie się objawów silnego odwodnienia.
Leczenie biegunki na wakacjach: nawadnianie, elektrolity i leki
Podczas biegunki najważniejsze jest stałe uzupełnianie płynów, bo wraz z biegunką organizm traci wodę i elektrolity. U zdrowych dorosłych ciężkie odwodnienie zdarza się rzadko, chyba że dołączają długotrwałe wymioty. Najlepiej sprawdzają się doustne roztwory nawadniające, czyli saszetki z elektrolitami dostępne w aptece, które warto mieć w podręcznej apteczce.
W łagodniejszych przypadkach można sięgać także po napoje, na przykład izotoniki, ale lepiej unikać bardzo słodkich soków i napojów gazowanych, bo cukier może nasilać biegunkę. Przy długiej podróży autokarem lub samolotem czasem stosuje się leki hamujące pracę jelit, na przykład loperamid. Nie należy jednak brać ich bez konsultacji, jeśli występuje wysoka gorączka albo krew w stolcu, bo wtedy organizm powinien usuwać patogeny.
Gdzie zgłosić się po pomoc przy biegunce na wakacjach w Polsce?
Jeśli jesteś na wakacjach w Polsce i objawy się nasilają, możesz skorzystać z pomocy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Po zamknięciu przychodni, czyli po 18:00 w dni powszednie oraz całodobowo w weekendy, działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Nie potrzebujesz skierowania ani potwierdzenia zameldowania, pomoc otrzymasz w każdej takiej placówce w kraju.
W sytuacjach zagrożenia życia, na przykład przy silnym zatruciu, głębokim odwodnieniu lub podejrzeniu utraty przytomności, trzeba zgłosić się na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR) albo wezwać karetkę. Informacji o najbliższej pomocy udziela całodobowa infolinia NFZ: 800 190 590. U małych dzieci i seniorów konsultacja lekarska jest wskazana wcześniej, bo utrata płynów może szybciej prowadzić do powikłań.
Aby zmniejszyć ryzyko problemów żołądkowych na urlopie, warto trzymać się zasady „ugotuj, upiecz, obierz lub zapomnij”. Przed jedzeniem myj ręce i pij wyłącznie wodę butelkowaną. Unikaj też lodu w napojach, jeśli nie masz pewności, że przygotowano go z bezpiecznej wody.
Domowe sposoby na biegunkę GALERIA
10
Źródła:
