Badanie EEG (elektroencefalografia) krok po kroku. Kiedy się je robi i co może wykazać

Katarzyna Urzykowska
2026-10-21 12:51

Badanie EEG nie boli, a może dostarczyć ważnych informacji o pracy mózgu. Wykonuje się je nie tylko przy podejrzeniu padaczki, lecz także po niewyjaśnionych omdleniach i w diagnostyce zaburzeń snu. Znaczenie ma również przygotowanie do badania, w tym unikanie kofeiny. Jak przebiega elektroencefalografia i co naprawdę oznacza nieprawidłowy wynik?

Ręce technika dopasowującego elektrody na głowie kobiety podczas badania EEG. O procedurze przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Kobieta podczas badania EEG w klinice medycznej.
  • EEG rejestruje aktywność elektryczną mózgu i pomaga zdiagnozować omdlenia, zaburzenia snu oraz podejrzenie padaczki
  • Na 8 godzin przed testem należy unikać kofeiny i czekolady, aby nie zafałszować zapisu fal
  • Podczas trwającego do 40 minut badania technik może prosić o głębokie oddychanie lub patrzenie na światło
  • Mayo Clinic wskazuje, że nieprawidłowości w EEG pojawiają się u chorych na padaczkę nawet bez ataku

Badanie EEG: co to jest i po co się je robi

EEG, czyli elektroencefalografia, to bezpieczne i bezbolesne badanie, które rejestruje aktywność elektryczną mózgu. Aparat zapisuje sygnały z komórek nerwowych, potocznie nazywane falami mózgowymi. Taki zapis pomaga ocenić, czy praca mózgu przebiega prawidłowo, czy pojawiają się nieprawidłowe wzorce.

EEG wykonuje się m.in. przy podejrzeniu padaczki oraz po niewyjaśnionych omdleniach i epizodach utraty pamięci. Badanie bywa pomocne także w diagnostyce zaburzeń snu, przy podejrzeniu guzów mózgu oraz w ocenie stanu pacjenta po urazie głowy. Jak podaje MedlinePlus, EEG wykorzystuje się również do monitorowania chorób, takich jak postępująca demencja czy zapalenie mózgu.

Gadaj Zdrów - Jak dbać o mózg

Jak przygotować się do badania EEG: włosy, jedzenie, kofeina

Przed EEG zadbaj o czystą skórę głowy. Umyj włosy wieczorem przed wizytą albo rano w dniu badania i nie nakładaj odżywek, lakierów, żeli ani olejków. Dzięki temu elektrody lepiej przylegają, a zapis jest dokładniejszy.

W dniu badania zwróć uwagę na to, co jesz i pijesz, bo część produktów może zmienić zapis EEG. Przez co najmniej 8 godzin przed testem unikaj kawy, mocnej herbaty, napojów energetycznych i czekolady, ponieważ zawierają kofeinę. Jeśli przyjmujesz leki, przygotuj ich listę i ustal z lekarzem, czy w dniu badania masz je wziąć, czy odłożyć do czasu zakończenia testu.

Przebieg badania EEG krok po kroku: elektrody, czas trwania, polecenia

W gabinecie technik zmierzy obwód głowy i zaznaczy miejsca na elektrody. Czasem skóra w tych punktach jest delikatnie przecierana preparatem, żeby poprawić jakość zapisu. Potem elektrody mocuje się klejem lub elastycznym czepkiem, a przewody łączy z aparatem.

Rejestrowanie zapisu trwa zwykle od 20 do 40 minut. W tym czasie odpoczywasz w wygodnej pozycji, najczęściej z zamkniętymi oczami. Technik może poprosić o kilka prostych czynności, które pomagają ocenić reakcję mózgu na bodźce, na przykład:

  • otwieranie i zamykanie oczu na komendę
  • głębokie i szybkie oddychanie przez kilka minut
  • patrzenie na migające światło o różnej częstotliwości
  • przeczytanie krótkiego fragmentu tekstu lub rozwiązanie prostego zadania.

Co wykrywa EEG i jak rozumieć nieprawidłowy wynik

Wynik EEG pokazuje, jak wygląda aktywność elektryczna mózgu w czasie badania. Nieprawidłowy zapis może sugerować zmiany ogniskowe albo uogólnione zaburzenia pracy mózgu. Mayo Clinic podaje, że u osób z padaczką nieprawidłowości w EEG mogą być widoczne nawet wtedy, gdy w trakcie badania nie dochodzi do napadu.

Nieprawidłowy wynik nie zawsze oznacza padaczkę, bo zmiany w zapisie mogą towarzyszyć także innym problemom zdrowotnym. EEG może pomóc w ich wykryciu lub ukierunkować dalszą diagnostykę, na przykład w przypadku:

  • krwawienia wewnątrzczaszkowe i udary mózgu
  • zaburzenia metaboliczne wywołane chorobami nerek lub wątroby
  • zmiany strukturalne, takie jak guzy lub cysty
  • narkolepsja i inne poważne schorzenia utrudniające zdrowy sen
  • skutki nadużywania alkoholu lub niektórych substancji psychoaktywnych.

EEG na NFZ i zalecenia po badaniu

EEG jest w Polsce świadczeniem gwarantowanym, więc można je wykonać bezpłatnie w placówkach z kontraktem z NFZ. Potrzebne jest skierowanie od lekarza specjalisty, na przykład neurologa. W oficjalnym wykazie procedura widnieje pod kodem ICD-9 89.141 i jest rozliczana w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

Po badaniu technik zdejmie elektrody i zwykle możesz od razu wrócić do codziennych zajęć, o ile nie podano wcześniej środków uspokajających. Klej lub żel z włosów zmyjesz w domu ciepłą wodą i szamponem. Pamiętaj, aby odebrać opis EEG i omówić go z lekarzem prowadzącym, bo dopiero w odniesieniu do objawów i historii choroby wynik ma właściwe znaczenie.

7 ważnych badań, które możesz zrobić na NFZ. Warto!
Galeria zdjęć 7

Źródła: