Obrzęki: przyczyną może być brak wody, białka, upał, sól i alkohol

Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: Grzegorz Borstern, specjalista chorób wewnętrznych

Obrzęki mogą występować z wielu powodów, nie ma jednej przyczyny. Nogi, stopy i inne części ciała puchną, gdy w tkankach gromadzi się za dużo płynów. Objawy nasilają się, gdy pijemy za mało wody, w naszej diecie brakuje białka i potasu oraz gdy nadużywamy soli i alkoholu. Dowiedz się, jaki jest mechanizm powstawania obrzęków i jak z nimi walczyć.

Obrzęk to nic innego jak zaburzony transport wody w organizmie. Aż 2/3 wody w ciele człowieka zamknięte jest wewnątrz komórek, 1/3 zaś znajduje się poza komórkami: stanowi składnik osocza z krwi i limfy oraz płynu śródmiąższowego zawartego we wszystkich tkankach. To właśnie zatrzymanie wody w przestrzeni międzykomórkowej bywa powodem opuchnięcia i obrzęków. Gdy jesteśmy zdrowi, prawidłowo się odżywiamy, nie przebywamy w ekstremalnych warunkach, zachowane są właściwe proporcje między ilością wody w osoczu a tą w płynie śródmiąższowym. W osoczu dorosłego człowieka jest ok. 3 litrów wody, zaś w przestrzeni międzykomórkowej w tkankach ok. 12 litrów.

Obrzęk to zachwiana równowaga w organizmie

Tę równowagę regulują dwa rodzaje ciśnienia: hydrostatyczne (wynikające z ciężaru cieczy) i onkotyczne (ciśnienie, jakie wywołują białka obecne w osoczu krwi). Ciśnienie hydrostatyczne „wypycha” płyn z naczyń do tkanek, a onkotyczne dąży do jego zatrzymania. W następstwie działania tych ciśnień woda i składniki rozpuszczalne wydostają się z naczyń i dostają się do tkanek, a produkty przemiany materii są z nich odbierane. Każda zmiana jednego z ciśnień zaburza transport wody i może wywoływać obrzęk. Jeśli np. w organizmie brakuje białek, zmniejsza się ciśnienie onkotyczne zapobiegające ucieczce płynu poza naczynia – płyn przedostaje się do tkanek i powstaje obrzęk. Podobnie, gdy używamy zbyt dużo soli – znacznie zwiększa ona ciśnienie hydrostatyczne, które powoduje wyciekanie wody z naczyń. Obrzęki mogą być też skutkiem uszkodzeń śródbłonka naczyń krwionośnych – zwiększa się przepuszczalność ścian żył oraz tętnic i woda łatwiej przenika do tkanek.

Dlaczego puchnę? Przyczyną obrzęków może być odwodnienie, brak białka lub potasu, upał, sól i alkohol

Chociaż obrzęki i puchnięcie różnych części ciała mają wiele przyczyn, mechanizm ich powstawania jest jeden – zmiana równowagi między ciśnieniem hydrostatycznym a onkotycznym. Przyczynia się do tego dieta. Do zachwiania tej równowagi może dojść m.in. wówczas, gdy

  • pijemy mało wody, organizm gromadzi ja wtedy w przestrzeni międzytkankowej, żeby uniknąć odwodnienia;
  • brakuje nam białka (chude mięso i twaróg, rośliny strączkowe) lub potasu (pomidory, zielone warzywa, marchew);
  • jest upał: wtedy żyły się rozszerzają, a krew zalega w naczyniach w dolnych partiach ciała;
  • nadużywamy alkoholu, lubimy potrawy słone, jemy produkty zawierające polepszacze smaku.

SPRAWDŹ >> jakie choroby mogą być przyczyną obrzęków.

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
myszka
|

Moja ciocia ze względu na częste opuchnięcia nóg chodzi na zabiegi drenażu limfatycznego, ale nie do kosmetyczek tylko do fizjoterapeutów. Zabieg jest przyjemny, zawsze wraca zadowolona, po serii takich zabiegów to nogi mają kilka cm mniej.

k3w
|

brak witamin grupy B

Joanna
|

Od prawie trzydziestu lat puchnie mi brzuch. Dużo ćwiczę, staram się zdrowo odżywiać, zrezygnowałam z glutenu i z laktozy. Ostatnio jednak moje zabiegi już nie skutkowały. Kolejny raz zasięgnęłam porady lekarza i kolejny raz bez żadnych badań powiedziano mi,że powinnam jeść wszystko. Nikogo nie obchodzi,że cierpię. Nie mogę się nawet napić, bo już nic się nie mieści w moim brzuchu. Mam kłopoty z oddychaniem. Chwilę temu na diecie przebiegałam 10 km. Jestem załamana bezdusznością lekarzy i ich ograniczeniem. Upierają się żeby mi udowodnić,że nie mam celiakji. Nikt nawet nie szuka powodu mojego cierpienia. Jestem zmęczona. Mam depresję. Czy ja na prawdę muszę światu coś udowadniać? Nie wystarczy to jak wyglądam i moje słowo?

julka
|

czy dostane w aptece len lek?????Leczę sie na nadciśnienie czy mogę zazywać w/w produkt?

Gasia
|

Ja na puchnięcie nóg i rąk po całym dniu stosuję hydrodren. Wspomaga usuwanie nadmiaru wody i zapobiega gromadzeniu się jej. Oczywiście pije tez dużo wody, żeby organizm nie robił sobie zapasów :)

Pawel
|

W kosmos bracie

liwia
|

witam , choruję na tarczycę to może powodować różne obrzęki ale to co ja przechodzę za katorgi to po prostu nie do wiary. mogłabym służyć jako eksponat naukowy . Tak naprawdę mam już dość życia przez tą dolegliwość a wizyta do endokrynologa to nowa epoka, której ja już chyba nie doczekam. spuchlon . pozdrawiam

Andrzej
|

Od dwóch tygodni puchną mi nogi, bolą wszystkie stawy. Od 15 lat leczę nadciśnienie, byłem u lekarza, skierował mnie na badanie krwi i moczu. Wyniki są ok, więc co mi dolega i gdzie się udać?