- Polscy naukowcy aktywnie włączają się w globalne badania nad medycyną kosmiczną, przygotowując astronautów do przyszłych misji na Księżyc i Marsa.
- Gdański Uniwersytet Medyczny rozwija innowacyjne metody oceny wpływu promieniowania kosmicznego na zdrowie, a także wdraża sztuczną inteligencję w kosmicznej diagnostyce.
- Na właśnie trwającej konferencji eksperci z Polski i ze świata dyskutują o kluczowych projektach, które mogą zmienić przyszłość podróży kosmicznych i medycyny na Ziemi.
Polska medycyna kosmiczna: gotowi na podbój Księżyca i Marsa
Polska medycyna kosmiczna ma ambicję, by nie tylko czerpać wiedzę z zagranicznych misji, ale aktywnie kształtować jej przyszłość. To kluczowe przesłanie, które płynie z II Ogólnopolskiej Konferencji Medycyny Kosmicznej, odbywającej się w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym (GUMed).
To ważne wydarzenie, organizowane wspólnie z Wojskowym Instytutem Medycyny Lotniczej (WIML), gromadzi przedstawicieli Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) oraz ekspertów z całego świata. Jego celem jest zaprezentowanie przełomowych projektów badawczych realizowanych przez Centrum Biomedycyny Kosmicznej i Ochrony Radiologicznej (CBKOR) GUMed. Jak podkreśla dr hab. Jakub Mieczkowski, prof.
GUMed, kierownik CBKOR, polscy badacze chcą pokazać, że mogą być pełnoprawnym partnerem w międzynarodowych programach kosmicznych, tworząc technologie i uczestnicząc w najważniejszych przedsięwzięciach.
Tarcza DNA dla kosmicznych podróżników: jak chronić astronautów przed promieniowaniem?
Jednym z priorytetowych kierunków badawczych w CBKOR jest rozwój metod pozwalających na dokładną ocenę, jak indywidualny organizm człowieka reaguje na promieniowanie kosmiczne. Jest to niezwykle ważne w kontekście planowanych misji na Księżyc i Marsa, gdzie astronauci będą narażeni na długotrwałe oddziaływanie szkodliwych cząstek. Naukowcy opracowują innowacyjne rozwiązanie nazwane "radiation score", które ma wspierać ocenę ryzyka zdrowotnego.
Bazuje ono na dogłębnej analizie DNA, procesach modyfikujących aktywność genów, czyli epigenetyce, a także na biomarkerach - specyficznych cząsteczkach krążących we krwi. Dzięki temu rozwiązaniu będzie można znacznie precyzyjniej określić podatność każdego astronauty na promieniowanie i podjąć odpowiednie działania ochronne.
Sztuczna inteligencja z kosmosu pomoże ratować życie na Ziemi
Innym przełomowym projektem gdańskich naukowców jest wykorzystanie sztucznej inteligencji do automatycznej interpretacji badań ultrasonograficznych (USG). Wyobraźmy sobie mobilne urządzenia wyposażone w zaawansowane algorytmy analityczne, które pozwolą astronautom samodzielnie zdiagnozować potencjalne problemy zdrowotne, bez konieczności bezpośredniego wsparcia specjalisty.
Takie rozwiązanie ma kluczowe znaczenie w odległej przestrzeni kosmicznej, gdzie dostęp do lekarzy jest ograniczony. Co więcej, technologia ta ma znaleźć szerokie zastosowanie również na Ziemi - w medycynie ratunkowej, wojskowej oraz w regionach o ograniczonym dostępie do opieki medycznej, znacząco poprawiając jakość i szybkość diagnostyki.
Od badań laboratoryjnych po globalne partnerstwa: Misja CBKOR
Cel Centrum Biomedycyny Kosmicznej i Ochrony Radiologicznej jest ambitny: stworzyć na GUMed ośrodek, który nie tylko bada wpływ przestrzeni kosmicznej na organizm człowieka, ale również aktywnie opracowuje konkretne technologie diagnostyczne, narzędzia analityczne i skuteczne metody oceny ryzyka zdrowotnego. Aby to osiągnąć, CBKOR aktywnie włącza się w międzynarodową współpracę.
Podczas konferencji ogłoszono przystąpienie gdańskiego ośrodka do inicjatywy STARS (Systematic Threat Analysis of Radiation from Space), rozwijanej we współpracy z ekspertami z ESA oraz University of Plymouth.
Co więcej, GUMed buduje partnerstwa z czołowymi graczami sektora przemysłowego, takimi jak firmy Boeing oraz Frontier Space, aby prowadzić zautomatyzowane badania na trójwymiarowych modelach komórkowych, odtwarzających tkanki i organy w trzech wymiarach. Działania te pokazują, że polscy naukowcy mają realny wpływ na kierunek rozwoju globalnej medycyny kosmicznej.
Konferencja potrwa do piątku, dając pole do dyskusji i nawiązywania kolejnych kluczowych współprac.
