Nowe prawo otwiera hospicja na zwierzęta. Ich bliskość realnie obniża stres i ból

Nawet w obliczu najcięższej choroby, pacjenci często noszą maskę, ukrywając prawdziwe cierpienie przed bliskimi. Nowe przepisy, właśnie uchwalone przez Sejm, otwierają drzwi do nieocenionego wsparcia w hospicjach i oddziałach paliatywnych, które może znacząco obniżyć poziom stresu i bólu.

Pacjentka w hospicjum głaszcze psa na łóżku. O wpływie zwierząt na zdrowie przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Wygenerowane przez AI AI wygenerowany obraz do artykułu
  • Sejm uchwalił nowelizację ustawy, która pozwala pacjentom w hospicjach na kontakt ze swoimi zwierzętami domowymi.
  • Zmiany przepisów mają znacząco poprawić samopoczucie chorych, oferując im poczucie sprawczości i bliskości.
  • Naukowcy podkreślają, że obecność pupila może zmniejszać ból, redukować stres i pomagać pacjentom być bardziej autentycznymi w trudnych chwilach.

Bliskość, która leczy. Zwierzęta w hospicjach stają się rzeczywistością

Długo wyczekiwana zmiana staje się faktem. Sejm przegłosował nowelizację ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która umożliwia osobom przebywającym w hospicjach stacjonarnych oraz na oddziałach medycyny paliatywnej utrzymywanie kontaktu ze swoimi zwierzętami domowymi. To decyzja, która ma realny wpływ na komfort i samopoczucie pacjentów w najtrudniejszych chwilach.

Jak podkreśla psychoonkolożka Aleksandra Dryzner z Fundacji Alivia, nowe przepisy były niezwykle potrzebne. Kontakt ze zwierzęciem daje pacjentom coś bezcennego - poczucie sprawczości. "Gdy chory przebywa poza domem, na przykład w hospicjum, jego świat staje się bardzo ograniczony.

Nowe przepisy pozwolą mu o czymś zadecydować - będzie mógł wyrazić wolę, że chce mieć kontakt ze swoim pupilem lub ze zwierzęciem terapeutycznym" - powiedziała Aleksandra Dryzner.

HOSPICJUM TO NIE KONIEC. TO OPIEKA.

Dlaczego zwierzęta są tak ważnym wsparciem emocjonalnym?

Jednym z najistotniejszych aspektów relacji człowieka ze zwierzęciem jest bezwarunkowa akceptacja. Zwierzęta nie oceniają. Nie ma dla nich znaczenia, jak pacjent wygląda, w jakiej jest formie fizycznej czy jak bardzo jest słaby. Liczy się dla nich wyłącznie sama bliskość i obecność. Dzięki temu pacjenci mogą zdjąć z siebie emocjonalną maskę, którą często noszą w kontaktach z najbliższymi.

"W obecności pupila chory może zdjąć maskę, którą nosi przy bliskich" - zaznaczyła psychoonkolożka Aleksandra Dryzner z Fundacji Alivia. Ten efekt jest szczególnie widoczny w przypadku pacjentów onkologicznych. "Chorzy onkologicznie często chcą chronić swoich bliskich. Widzą, że rodzina się martwi, więc nie przyznają się, jak bardzo jest im ciężko, żeby nikogo dodatkowo nie obarczać. W relacji ze zwierzęciem nie muszą udawać.

To przynosi ogromną ulgę - daje poczucie, że to jest ich bezpieczna chwila, w której mogą być całkowicie autentyczni" - dodała Dryzner.

Nauka potwierdza. Jak zwierzęta wpływają na nasze ciało i umysł?

Bliskość ze zwierzęciem to nie tylko wsparcie psychiczne, ale także realne, mierzalne zmiany w organizmie człowieka. Działa tu między innymi mechanizm odwrócenia uwagi, który, jak zauważa Aleksandra Dryzner, działa niemal jak lek przeciwbólowy. Kiedy uwaga pacjentów odrywa się od objawów, często oceniają oni swoje dolegliwości znacznie niżej na tak zwanej skali bólu.

Badania naukowe potwierdzają te obserwacje. Mierzono na przykład stężenie kortyzolu, czyli hormonu stresu, w ślinie pacjentów. Wyniki pokazały, że już po zaledwie 15 minutach głaskania psa jego poziom wyraźnie spada. Kontakt ze zwierzęciem, zwłaszcza przed lub po nieprzyjemnych procedurach medycznych, skutecznie rozładowuje napięcie. W organizmie wydzielają się wówczas:

  • oksytocyna - hormon przywiązania i bezpieczeństwa, który sprawia, że czujemy się potrzebni i spokojniejsi,
  • endorfiny - naturalne substancje przeciwbólowe i poprawiające nastrój.

Zwierzęta jako "bezpieczne kotwice" w walce z lękiem i samotnością

W psychoonkologii stosuje się pojęcie "bezpiecznej kotwicy". Jest to świadomie wypracowany bodziec - może to być myśl, gest, konkretne miejsce lub, co ważne, relacja - który pomaga pacjentowi odzyskać poczucie stabilności i oparcia w obliczu lęku przed chorobą. Kontakt ze zwierzęciem idealnie wpisuje się w tę definicję.

Kiedy pacjent przebywa w placówce medycznej, jego świat często kurczy się do wymiarów szpitalnego łóżka i interakcji z personelem. Czuje się wówczas oderwany od dotychczasowej rzeczywistości. Odwiedziny pupila stają się cennym łącznikiem ze światem zewnętrznym i życiem sprzed choroby, przypominając o normalności i rutynie.

Równie istotna jest rola zwierząt w opiece hospicjum domowego. Jeśli pacjent ma jeszcze siłę i możliwości, aby zajmować się swoim pupilem, zwierzę staje się potężnym sojusznikiem w walce z objawami depresyjnymi. Wymusza pewną rutynę, porządkuje dzień i daje poczucie bycia potrzebnym.

Rutyna i poczucie kontroli - kluczowe dla pacjentów paliatywnych

Dla pacjentów paliatywnych, których siły i możliwości ubywają z tygodnia na tydzień, odnalezienie się w nowej rzeczywistości jest niezwykle trudne. W tej sytuacji zwierzęta odgrywają wyjątkową rolę, wprowadzając w życie pacjenta cenną rutynę i porządkując jego dzień.

Codzienne rytuały związane z opieką nad pupilem stają się ważnymi "kotwicami dnia". Przywracają pacjentowi tak ważne poczucie kontroli nad własnym życiem i bycia potrzebnym. Ten aspekt jest nieoceniony w obliczu postępującej choroby, która często odbiera choremu autonomię i zdolność do samodzielnego działania.

Otwarte Studio Magdaleny Szefernaker
Czym jest hospicjum? – prof. T. Dzierżanowski