Koniec z unikaniem szczepień? System namierzy każde dziecko bez szczepionki

2026-04-30 9:15

Polska jest o krok od rewolucji w systemie szczepień ochronnych. Zespół pod kierownictwem dr. Pawła Grzesiowskiego, Głównego Inspektora Sanitarnego, przedstawił gotową koncepcję elektronicznej Karty obowiązkowych szczepień. System nie tylko zastąpi papierową dokumentację, ale też pozwoli wskazać z imienia i nazwiska każdą osobę uchylającą się od szczepień.

Dziecko w zielonej koszulce ma plaster na ramieniu po szczepieniu. Ręce w fioletowych rękawiczkach medycznych delikatnie dotykają plastra. Poradnik Zdrowie informuje o nowym systemie namierzania dzieci bez szczepionek.

i

Autor: Cunaplus_M.Faba/ Getty Images Dziecko w zielonej koszulce ma plaster na ramieniu po szczepieniu. Ręce w fioletowych rękawiczkach medycznych delikatnie dotykają plastra. Poradnik Zdrowie informuje o nowym systemie namierzania dzieci bez szczepionek.

Elektroniczna karta szczepień gotowa. Co dalej?

Polska ma gotowy projekt cyfrowego systemu nadzoru nad szczepieniami ochronnymi. Zespół ds. opracowania elektronicznej Karty obowiązkowych szczepień ochronnych przyjął uchwałę nr 1/2026 i przekazał Ministerstwu Zdrowia pełną dokumentację – to efekt kilkumiesięcznych prac grupy ekspertów powołanej specjalnym zarządzeniem Ministra Zdrowia jeszcze w październiku ubiegłego roku (Dz. Urz. Min. Zdr. 2025.75).

Na czele grupy stanął dr n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. Jego zastępcą była dr n. o zdr. Anna Baumann-Popczyk, Dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia. Ministerstwo opublikowało uchwałę wraz z czterema załącznikami na swojej stronie internetowej.

Co znajdzie się w rejestrze? Dane medyczne, administracyjne i statystyki

Sercem całego projektu ma być centralny rejestr danych o szczepieniach. Trafią do niego informacje o wykonanych szczepieniach ochronnych, dane z dokumentacji medycznej oraz dodatkowe dane administracyjne. Rejestr zastąpi dotychczasową papierową kartę szczepień – w wersji zintegrowanej z systemami informatycznymi ochrony zdrowia.

W skład dokumentacji przekazanej ministrowi wchodzą cztery załączniki:

  • projekt e-Karty obowiązkowych szczepień ochronnych,
  • rekomendowany zakres danych przetwarzanych w rejestrze,
  • rozwiązania integrujące e-Kartę z innymi rejestrami i dokumentacją medyczną,
  • projekt ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych ustaw.

Dane administracyjne rejestrowane w systemie mają obejmować elektroniczny kalendarz szczepień, elektroniczny kalendarz terminów wymagalności obowiązku szczepienia oraz bazę świadczeniodawców udzielających świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w ramach umowy z NFZ, a także niezależnie od zawartej umowy.

Szczepienia przeciw HPV w Polsce. „Rodzice się boją, dyrektorzy się wahają, a dzieci tracą ochronę”

Profil indywidualny pacjenta. Co o nas będzie wiedział system?

Jednym z kluczowych elementów projektu jest „Profil indywidualny" – cyfrowy zapis historii szczepień konkretnej osoby. Znajdą się w nim dane z e-Karty obowiązkowych szczepień ochronnych, ale też informacje o niepożądanych odczynach poszczepiennych (NOP), ewentualne skierowania do poradni specjalistycznych oraz dane lekarza prowadzącego i świadczeniodawcy POZ – zarówno obecnego, jak i tych z przeszłości. W przypadku dzieci w profilu pojawią się również dane opiekuna prawnego.

Profil ma służyć dwóm celom: nadzorowi ogólnemu nad poziomem zaszczepienia w populacji oraz egzekwowaniu szczepień obowiązkowych wobec konkretnych osób – w razie braku medycznych przeciwwskazań do ich wykonania.

Imienne listy niezaszczepionych. Będzie wiadomo, kto się uchyla

To element projektu, który może budzić największe emocje. W ramach rejestru mają być tworzone raporty zbiorcze osobowe – w tym imienny wykaz osób małoletnich, u których nie wykonano szczepienia obowiązkowego pomimo braku stwierdzenia przez lekarza przeciwwskazań, wraz z danymi opiekuna prawnego.

Obok raportów imiennych powstaną też raporty zbiorcze liczbowe (statystyczne), prezentujące dane o wyszczepialności przeciwko poszczególnym chorobom zakaźnym na poziomie kraju, województwa i powiatu, ale także w odniesieniu do indywidualnych świadczeniodawców.

Integracja z innymi systemami – e-Karta nie będzie wyspą

Autorzy projektu zadbali o to, by nowy rejestr nie funkcjonował w oderwaniu od reszty cyfrowej infrastruktury ochrony zdrowia. e-Karta ma być zintegrowana z innymi rejestrami publicznymi i medycznymi, a także z dokumentacją medyczną – w tym z informacjami o badaniu kwalifikacyjnym, skierowaniach do poradni specjalistycznej i zgłoszonych niepożądanych odczynach poszczepiennych.

W kolejnych etapach prac nad wdrożeniem systemu zaangażowane zostaną: Ministerstwo Zdrowia, Główny Inspektorat Sanitarny, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Centrum e-Zdrowia. To właśnie do ministra zdrowia należeć będzie ostateczna decyzja o uruchomieniu systemu.

e-karta szczepień

i

Autor: Ministerstwo Zdrowia/ Materiały prasowe e-Karta obowiązkowych szczepień ochronnych przygotowana przez Zespół ds. opracowania e-Karty obowiązkowych szczepień ochronnych – wizualizacja. Źródło: Załącznik nr 1 do uchwały nr 1/2026 Zespołu ds. opracowania e-Karty obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 30 marca 2026 r.

Źródło: Ministerstwo Zdrowia