Skala badania: 1,8 miliona osób pod lupą
Aby dostarczyć wiarygodnych dowodów, naukowcy z University of Oxford oraz National Cancer Institute (USA) powołali Konsorcjum ds. Ryzyka Raka u Wegetarian. Przeanalizowano dane z dziewięciu długofalowych badań, obejmujących uczestników z Wielkiej Brytanii, USA, Indii i Tajwanu.
W grupie badawczej znaleźli się:
- 1,6 mln osób jedzących mięso,
- 57 tys. osób spożywających z mięs tylko drób,
- 43 tys. peskatarian (jedzących ryby),
- 63 tys. wegetarian,
- 9 tys. wegan.
Stan zdrowia uczestników śledzono średnio przez 16 lat, uwzględniając czynniki takie jak palenie tytoniu, spożycie alkoholu, BMI, aktywność fizyczną oraz uwarunkowania hormonalne.
Gdzie dieta roślinna pomaga?
Wyniki potwierdziły, że eliminacja lub ograniczenie mięsa wiąże się z niższym ryzykiem wystąpienia konkretnych nowotworów:
Peskatarianie: o 15% niższe ryzyko raka jelita grubego, o 7% niższe ryzyko raka piersi i o 27% niższe ryzyko raka nerki.Wegetarianie: o 21% niższe ryzyko raka trzustki, o 9% raka piersi, o 12% raka prostaty, o 28% raka nerki oraz o 31% niższe ryzyko szpiczaka.Osoby jedzące drób: o 7% niższe ryzyko raka prostaty.Naukowcy zauważyli, że w przypadku raka nerki niższe ryzyko u wegetarian może wynikać z mniejszego spożycia białka zwierzęcego, które negatywnie wpływa na ten narząd.
Zaskakujące wyniki: Rak przełyku i jelita grubego
Analiza przyniosła jednak również nieoczekiwane wnioski. U wegetarian odnotowano aż o 93% wyższe ryzyko raka płaskonabłonkowego przełyku. Jeszcze bardziej zaskakujące są dane dotyczące wegan, u których stwierdzono o 40% wyższe ryzyko raka jelita grubego w porównaniu z osobami jedzącymi mięso.
Autorzy badania podkreślają, że wynik dotyczący wegan należy interpretować ostrożnie ze względu na małą liczbę przypadków w tej grupie. Jest on jednak sprzeczny z obecną wiedzą medyczną, która wskazuje przetworzone mięso jako główny czynnik ryzyka tego nowotworu.
Hipoteza niedoborów składników odżywczych
Eksperci spekulują, że za wyższym ryzykiem niektórych nowotworów u wegan i wegetarian mogą stać niedobory żywieniowe:
Brak wapnia: Weganie wykazują najniższe spożycie wapnia (ze względu na brak nabiału), a pierwiastek ten może chronić przed rakiem jelita grubego.Mikroelementy: Diety roślinne często dostarczają mniej białka, witaminy B12, witaminy D, żelaza i selenu o odpowiedniej biodostępności.Witaminy: U wegan częściej odnotowuje się niedobory witaminy A, ryboflawiny, cynku i jodu oraz kwasów tłuszczowych omega-3.Niedostateczna podaż tych składników może przyczyniać się do zaobserwowanego zwiększonego ryzyka raka przełyku i jelita grubego, mimo jednoczesnego wysokiego spożycia błonnika i niskiej konsumpcji alkoholu w tych grupach.
Naukowcy z „Nature” zalecają powściągliwość w jednoznacznych ocenach. Diety wegetariańskie i wegańskie są uważane za zdrowe, jednak wymagają starannego planowania. Badacze sugerują, że przyszłe kroki powinny skupić się na tym, jak poprzez lepsze wybory żywieniowe, wzbogacanie żywności lub suplementację, zniwelować ryzyka wynikające z niedoborów u osób niejedzących mięsa.
