- Ból pleców o podłożu onkologicznym często wynika z ucisku guza na nerwy lub przerzutów do kości
- Niepokój powinien wzbudzić ból trwający ponad miesiąc oraz nagła i niewyjaśniona utrata masy ciała
- Problemy z trzymaniem moczu lub osłabienie siły nóg wymagają natychmiastowej wizyty na oddziale ratunkowym
- StatPearls podaje, że do kręgosłupa najczęściej przerzutują nowotwory piersi, prostaty oraz płuc
- Złotym standardem w wykrywaniu zmian nowotworowych w kręgosłupie jest rezonans magnetyczny, a nie badanie RTG
Ból pleców przy nowotworze: skąd się bierze i jak go rozumieć?
Ból pleców należy do najczęstszych dolegliwości. Zwykle ma związek z siedzącym trybem życia, przeciążeniem mięśni albo zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, które narastają z wiekiem. Czasem jednak ból w odcinku lędźwiowym lub piersiowym bywa sygnałem choroby nowotworowej, na przykład wtedy, gdy guz uciska sąsiednie tkanki i nerwy.
W onkologii ból kręgosłupa często wiąże się z przerzutami do kości. To sytuacja, w której komórki nowotworowe z innego narządu docierają do kręgów, osłabiają ich strukturę i drażnią zakończenia nerwowe. Najczęściej ból pleców nie ma takiej przyczyny, ale znajomość cech „nietypowego” bólu pomaga szybciej zgłosić się do lekarza i rozpocząć diagnostykę.
Kiedy ból pleców powinien niepokoić? Czerwone flagi według VA/DoD
Większość typowych bólów kręgosłupa słabnie po odpoczynku lub po prostych lekach przeciwzapalnych. Są jednak objawy, które w medycynie określa się jako czerwone flagi i które mogą sugerować poważniejszą przyczynę dolegliwości. VA/DoD Clinical Practice Guideline wskazuje, by zachować szczególną czujność w sytuacjach opisanych poniżej.
- ból nie zmniejsza się ani nie ustępuje po upływie 1 miesiąca
- pojawia się niewyjaśniona i gwałtowna utrata masy ciała
- pacjent ma ukończone 50 lat i ból pojawił się u niego po raz pierwszy
- w przeszłości u danej osoby zdiagnozowano już chorobę nowotworową
- ból nasila się w nocy, zakłócając sen i uniemożliwiając odpoczynek
Jeśli zauważysz u siebie lub bliskiej osoby taki zestaw objawów, umów wizytę u lekarza rodzinnego. To nie jest równoznaczne z rozpoznaniem nowotworu, ale jest wyraźnym wskazaniem do diagnostyki. Im szybciej wyjaśni się przyczynę, tym szybciej można wdrożyć odpowiednie leczenie.
Jakie nowotwory najczęściej dają przerzuty do kręgosłupa?
Kręgosłup jest jednym z miejsc, w których mogą pojawiać się przerzuty nowotworowe. StatPearls (NCBI) opisuje, że większość zmian w kościach kręgosłupa pochodzi z kilku konkretnych narządów. Komórki nowotworowe mogą przemieszczać się z krwią i osiedlać w kręgach, a jednym z pierwszych sygnałów bywa ból pleców.
StatPearls (NCBI) wskazuje, że do kręgosłupa najczęściej przerzutują nowotwory piersi, prostaty i płuc. Rzadziej przerzuty do kości mogą dawać także nowotwory nerek i tarczycy. Jeśli ty lub bliska osoba chorowaliście na jeden z tych nowotworów, nowy i nieznany wcześniej ból pleców warto omówić z lekarzem prowadzącym lub onkologiem, nawet po wielu latach od zakończenia leczenia.
Ból pleców i objawy neurologiczne: kiedy jechać na SOR?
Są sytuacje, w których ból pleców może oznaczać stan pilny. Dzieje się tak, gdy guz uciska rdzeń kręgowy albo ważne korzenie nerwowe. Mayo Clinic podkreśla, że jeśli ból pleców pojawia się razem z nagłymi objawami neurologicznymi, trzeba pilnie szukać pomocy na oddziale ratunkowym.
Do najbardziej niebezpiecznych objawów, których nie wolno ignorować, należą:
- nagłe trudności z powstrzymaniem moczu lub stolca
- poczucie pełnego pęcherza mimo braku możliwości oddania moczu
- osłabienie siły w nogach, które utrudnia chodzenie lub powoduje potykanie się
- drętwienie lub utrata czucia w okolicach krocza i odbytu (tzw. znieczulenie siodełkowe)
- nasilające się drętwienie i mrowienie promieniujące do obu nóg jednocześnie
Te objawy mogą świadczyć o ucisku rdzenia kręgowego i bez szybkiej pomocy mogą prowadzić do trwałych powikłań. W takiej sytuacji nie czekaj na planową wizytę u specjalisty. Jedź do najbliższego szpitala lub na SOR.
Diagnostyka bólu pleców przy podejrzeniu nowotworu: MRI, RTG i karta DiLO
Gdy lekarz podejrzewa podłoże nowotworowe bólu pleców, kluczowe są badania obrazowe. NCBI Bookshelf podaje, że złotym standardem jest rezonans magnetyczny (MRI) całego kręgosłupa, bo pozwala ocenić kości i rdzeń kręgowy. Zwykłe RTG może nie wykryć wczesnych zmian, dlatego nie powinno być jedynym badaniem „na uspokojenie”.
W Polsce przy podejrzeniu nowotworu można skorzystać z szybkiej ścieżki onkologicznej. Narodowy Portal Onkologiczny informuje, że lekarz rodzinny lub specjalista może wystawić kartę DiLO, która daje dostęp do priorytetowych badań i wizyt. Jeśli ból pleców jest przewlekły i budzi niepokój, zacznij od rozmowy z lekarzem i zapytaj o podstawowe badania krwi oraz diagnostykę obrazową, zamiast ograniczać się do doraźnych leków.
7
Źródła:
