- Zaburzenia smaku mogą wynikać z niedoborów witamin oraz schorzeń wątroby, nerek lub cukrzycy
- Leki przeciwdepresyjne i przeciwhistaminowe zmniejszają produkcję śliny i potęgują odczuwanie metalicznego posmaku
- Nagłe pojawienie się metalicznego smaku to jeden z wczesnych objawów zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego
- Dokładną wrażliwość smakową pacjenta lekarze mogą ocenić za pomocą specjalistycznego badania zwanego elektrogustometrią
Skąd się bierze metaliczny posmak w ustach? Przegląd chorób
Odczuwanie nietypowych smaków w ustach zdarza się każdemu z nas i często mija samoistnie. Zjawisko to, nazywane w medycynie dysgeuzją, polega na zaburzonym postrzeganiu podstawowych bodźców smakowych. Pacjenci najczęściej opisują ten stan jako obecność w ustach smaku zjełczałego, gorzkiego lub właśnie metalicznego.
Za ten dyskomfort może odpowiadać niewłaściwa higiena jamy ustnej, ale też zwykłe przeziębienie czy niedobór witaminy B12 oraz cynku. Warto jednak zachować czujność, ponieważ metaliczny posmak bywa sygnałem poważniejszych problemów zdrowotnych. Należą do nich między innymi cukrzyca, zgaga, a także choroby nerek i wątroby.
Wpływ leków na zaburzenia smaku. Co wywołuje metaliczny posmak?
Wiele popularnych preparatów farmakologicznych może stymulować receptory na języku i wywoływać nieprzyjemny metaliczny posmak w ustach. Jeśli stale przyjmujesz leki, zwróć uwagę, czy na twojej liście nie znajdują się:
- leki stosowane w chemioterapii nowotworów
- leki przeciwwirusowe przepisywane w leczeniu COVID-19
- metformina stosowana przy cukrzycy
- leki przeciwdepresyjne i przeciwhistaminowe oraz opioidy
Trzy ostatnie grupy leków mają dodatkową cechę, ponieważ znacząco zmniejszają produkcję śliny i prowadzą do suchości w jamie ustnej. Ten stan z kolei mocno potęguje odczuwanie gorzkich i metalicznych smaków. Jeśli podejrzewasz, że to leki są winowajcą, poproś swojego lekarza o bezpieczną zmianę preparatu na inny.
Metaliczny posmak jako objaw wstrząsu anafilaktycznego. Kiedy wezwać pomoc?
W skrajnych przypadkach nagłe pojawienie się metalicznego smaku w ustach jest wczesnym objawem wstrząsu anafilaktycznego. To ciężka i bezpośrednio zagrażająca życiu reakcja alergiczna organizmu na nagły kontakt z alergenem. W takiej sytuacji czas gra kluczową rolę, dlatego musisz działać natychmiast.
Jeśli po zjedzeniu uczulającego produktu lub ukąszeniu owada poczujesz metaliczny posmak, a następnie pojawią się swędzenie, pokrzywka, opuchlizna i trudności z oddychaniem, nie zwlekaj. Te objawy wymagają pilnej interwencji medycznej i szybkiego wezwania pogotowia ratunkowego. Zawsze miej przy sobie adrenalinę, jeśli wiesz, że mierzysz się z silnymi alergiami.
Kiedy metaliczny smak w ustach wymaga wizyty u lekarza?
Z przejściowym zaburzeniem smaku zazwyczaj poradzisz sobie w domu, jednak niektóre sytuacje wymagają specjalistycznej oceny lekarskiej. Do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej powinieneś udać się wtedy, gdy objaw utrzymuje się przez dłuższy czas lub całkowicie zniekształca prawidłowe odczuwanie posiłków. Szczególny niepokój powinno wzbudzić jednostronne osłabienie smaku, które w przyszłości może wymagać dodatkowych badań audiologicznych lub obrazowych ucha środkowego.
Podczas wizyty lekarz dokładnie zbada twoją jamę ustną, oceni stan języka, dziąseł oraz błon śluzowych. Zbierz wcześniej informacje o przebytych chorobach, zabiegach dentystycznych oraz ewentualnych problemach z węchem, ponieważ to ułatwi postawienie trafnej diagnozy. W niektórych przypadkach specjalista może skierować cię na elektrogustometrię, czyli bardzo precyzyjne badanie oceniające wrażliwość smakową.
Domowe sposoby na dysgeuzję. Jak zneutralizować metaliczny posmak?
Zanim ustalisz z lekarzem dokładną przyczynę problemu, możesz zastosować kilka prostych kroków, które skutecznie złagodzą nieprzyjemne objawy. Przede wszystkim zamień metalowe sztućce i butelki na wodę na ich szklane, plastikowe lub ceramiczne odpowiedniki. W walce z metalicznym smakiem pomogą ci również poniższe nawyki:
- płukanie jamy ustnej roztworem wody z sodą oczyszczoną przed posiłkami
- ssanie kostek lodu lub bezcukrowych lodów na patyku
- włączenie do diety cytrusów i kiszonek oraz produktów z octem
- regularne picie wody i napojów bez dodatku kofeiny
Odpowiednie nawodnienie i stosowanie lodu świetnie zapobiega suchości w ustach, co bezpośrednio zmniejsza intensywność nieprzyjemnych doznań smakowych. Z kolei kwaśne produkty, takie jak cytrusy czy ogórki kiszone, bardzo dobrze maskują metaliczny posmak i pozwalają cieszyć się jedzeniem. Pamiętaj też o dokładnym szczotkowaniu i nitkowaniu zębów, co uchroni twoją jamę ustną przed namnażaniem się bakterii.
7 ważnych badań, które możesz zrobić na NFZ. Warto! GALERIA
7
Źródła:
- Harvard Health Publishing — Heidi Godman (author); Anthony L. Komaroff, MD (reviewer)
- Medical News Today — Written by Foram Mehta; medically reviewed by Darragh O’Carroll, MD
- Cleveland Clinic Health Library — "Dysgeusia (Altered Taste): Causes & Treatment" (No author identified)
- Medycyna Praktyczna (mp.pl) — "Zaburzenia smaku: brak, upośledzenie i wzmożenie odczuwania smaku. Przyczyny i leczenie" (dr med. Grażyna Zwolińska; aktualizacja: lek. Magdalena Wiercińska)
