Wiele z nietypowych objawów różnych chorób unika naszej uwadze. Często nie jest łatwo zauważyć, że coś złego dzieje się w organizmie, szczególnie gdy ten sygnalizuje to w niespecyficzny sposób. Ale zawsze warto zachować czujność, ponieważ niektóre powszechne objawy, można zauważyć, kiedy rak dopiero zaczyna siać spustoszenie.
Znaczną śmiertelnością odznaczają się nowotworu układu pokarmowego – wskazują eksperci podczas konferencji "Onkologia 2023 - perspektywy". W przypadku tych chorób mniej niż połowa pacjentów przeżywa 5 lat od poznania swojej diagnozy, a najbardziej zabójczym nowotworem jest rak trzustki.
Stolce acholiczne to czerwona flaga w przypadku raka trzustki
Dr Deborah Lee wskazuje na kluczowy i najczęstszy znak raka trzustki. Ekspertka podkreśla, że wszelkie zmiany związane z wypróżnianiem są wspólnym objawem zgłaszanym przez chorych, a stolce acholiczne są czerwoną flagą. Choć nie muszą świadczyć o rozwoju raka, są jednym z najczęściej wstępujących symptomów u pacjentów z nowotworem trzustki.
Stolce acholiczne charakteryzują się jasnym kolorem, ponieważ są pozbawione żółci. W trakcie rozwoju rak trzustki może utrudniać uwalnianie żółci do jelit, co powoduje żółtaczkę. Chory wówczas może dostrzec u siebie zażółcenie skóry oraz oczu, ciemniejszy mocz i jasne stolce. Może także narzekać na swędzenie skóry.
- W miarę postępu raka nacieka dalej w strukturę trzustki, uniemożliwiając normalną produkcję i wydzielanie enzymów trzustkowych, które są specjalnie wytwarzane do trawienia tłuszczu. Zakłóca to normalny rozkład tłuszczu w jelitach i nazywa się zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki (PEI) – wyjaśnia ekspertka.
To właśnie PEI powoduje tłuste, blade, często cuchnące stolce, które nie chcą spłukiwać się w toalecie. Lekarka opisuje, że stolce acholiczne mogą mieć jasnozielony, bladobrązowy, pomarańczowy, żółtawy, a nawet biały kolor. - Zwykle są luźne, mają dużą objętość i pojawiają się często - dodaje lekarka.
Profilaktyka raka trzustki
Specjaliści podkreślają, że nie istnieje jeden, pewny sposób, który zapobiegnie rakowi trzustki. Pewnych czynników takich jak wiek, historia rodzinna, które mają wpływ na rozwój nowotworu, nie jesteśmy w stanie kontrolować. Lecz możemy robić inne rzeczy, by zmniejszyć ryzyko rozwoju choroby. Jednym z najważniejszych czynników, które mogą zmniejszyć ryzyko nowotworu trzustki, jest rzucenie palenia. Należy także unikać przetworzonego mięsa, słodkich napojów oraz nadużywania alkoholu, które mogą wpływać na rozwój schorzenia.
Niespecyficzne objawy raka trzustki – na co jeszcze zwrócić uwagę?
Chociaż zmiany w wyglądzie stolca są jednym z charakterystycznych sygnałów, rak trzustki we wczesnym stadium manifestuje się również poprzez inne, często mylące objawy. Do najczęstszych należy ból w górnej części brzucha, który może promieniować w kierunku pleców lub łopatki. Pacjenci często opisują go jako uporczywy i przeszywający. Innymi niespecyficznymi, ale ważnymi symptomami są postępująca utrata apetytu oraz niezamierzony spadek masy ciała, który w krótkim czasie może wynieść nawet 10%.
Sygnałem alarmowym, który często towarzyszy nowotworom zlokalizowanym w głowie trzustki, jest żółtaczka, czyli zażółcenie skóry i białek oczu. Zwykle towarzyszy jej ciemne zabarwienie moczu oraz uporczywe swędzenie skóry. Lekarze zwracają również uwagę na nagłe pojawienie się cukrzycy lub trudności w uregulowaniu dotychczas stabilnego poziomu glukozy we krwi, zwłaszcza jeśli towarzyszą temu dolegliwości takie jak nudności, wzdęcia czy ogólne osłabienie.
Kiedy udać się do lekarza? Sygnały alarmowe raka trzustki
Niektóre objawy wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Należy pilnie zgłosić się po pomoc, jeśli wystąpi nagły i bardzo silny ból brzucha, uporczywe nudności i wymioty, które uniemożliwiają przyjmowanie płynów, a także gorączka lub dreszcze. Takie symptomy mogą świadczyć o ostrym zapaleniu trzustki, które bywa powikłaniem rozwijającego się nowotworu i stanowi stan zagrożenia życia.
Wizyta u lekarza jest również konieczna, gdy obserwujemy połączenie kilku mniej gwałtownych, ale utrzymujących się objawów. Szczególną czujność powinno wzbudzić współwystępowanie żółtaczki z niewyjaśnioną utratą wagi, przewlekły ból brzucha z brakiem apetytu czy nowo zdiagnozowana cukrzyca z dolegliwościami trawiennymi. Każdy z tych scenariuszy jest wystarczającym powodem do przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki.
Kompleksowa diagnostyka trzustki. Od badań krwi po obrazowanie
Proces diagnostyczny rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego. Następnie lekarz zleca badania laboratoryjne z krwi, które mogą wskazać na nieprawidłowości. Kluczowe jest oznaczenie poziomu enzymów trzustkowych (amylazy i lipazy), wskaźników wątrobowych (m.in. bilirubiny) oraz markera nowotworowego CA 19-9. Choć podwyższony poziom tego markera nie jest jednoznaczny z diagnozą raka, stanowi ważną wskazówkę i jest przydatny w monitorowaniu leczenia.
Kluczową rolę w rozpoznaniu raka trzustki odgrywają badania obrazowe. Zazwyczaj pierwszym z nich jest USG jamy brzusznej, jednak złotym standardem pozostaje wielofazowa tomografia komputerowa (TK), która pozwala precyzyjnie ocenić rozległość guza i obecność ewentualnych przerzutów. W bardziej skomplikowanych przypadkach wykorzystuje się rezonans magnetyczny (MRI) lub endoskopową ultrasonografię (EUS). Ta ostatnia metoda cechuje się najwyższą czułością i umożliwia pobranie biopsji, której wynik badania histopatologicznego ostatecznie potwierdza diagnozę.
